Συνέντευξη του Ν.Λυγερού για το μέλλον της Πόλης και του Ελληνισμού στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Tv Επιλογές 29/5/2015.

Συνέντευξη του Ν.Λυγερού για το μέλλον της Πόλης και του Ελληνισμού στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Tv Επιλογές 29/5/2015

Απομαγνητοφώνηση: Θεοδωρής Τσιαμίτας

Δημοσιογράφος: -Καλησπέρα σας απο την Ελλάδα.

Ν.Λυγερός: -Καλησπέρα, να'στε καλά.

Δ: -Δύσκολη ημέρα η σημερινή. Κάπου διάβαζα προηγουμένως οτι στην Γαλλία τουλάχιστον στην κυρία Αρβελέρ πολλοί άνθρωποι σήμερα έλεγαν συλλυπητήρια, και σήμερα και κάθε χρόνο την ίδια ημέρα. Θρήνοι λοιπόν και θρύλοι για την πτώση της Βασίλισσας Πόλεως κύριε Λυγερέ.

Ν.Λ: -Κοιτάξτε, πρώτα απ'όλα νομίζω οτι το πιό εντυπωσιακό απ'όλα είναι οτι συνεχίζουμε να το θυμόμαστε ενώ είναι μερικοί που θα θεωρούσαν -ειδικά απο τους εχθρούς μας- οτι θα ήταν καλό να το είχαμε ξεχάσει. Άρα για μένα είναι κάτι το σημαντικό γιατί μιλάμε για αιώνες που έχουν περάσει κι αυτό παραμένει ένα στίγμα που δεν έχει ξεχάσει ο Ελληνισμός. Κατά συνέπεια θα ήταν καλό να το κοιτάξουμε κι απο την θετική πλευρά, οτι όταν ένας λαός δεν ξεχνάει τέτοια ημερομηνία είναι μάλλον οτι σκέφτεται και το μέλλον και δεν κοιτάζει μόνο το παρελθόν.

Δ: -Μα ξεχνιέται τέτοια ημερομηνία; Νομίζω δεν ξεχνιέται. Κι όταν οι εχθροί μας την ίδια μέρα έχουν στήσει γιορτή νεολαίας απέναντι... νομίζω οτι δεν πρέπει να την ξεχάσουμε εμείς. 

Ν.Λ: -Σωστά, αλλά δεν είναι μόνο αυτό το πλαίσιο. Πρώτα απ'όλα δεν πρέπει να εκφυλίζουμε όλο το Βυζάντιο μόνο και μόνο πάνω σε μια ημερομηνία γιατί είχε μια διάρκεια 11 αιώνες. Και το άλλο που είναι πολύ σημαντικό νομίζω είναι οτι πρέπει να καταλάβουμε όλοι μας είναι οτι το Βυζαντινό πνεύμα παραμένει ζωντανό και μέσω της εκκλησίας και ουσιαστικά όταν το πνεύμα δεν έχει πεθάνει τότε μπορεί το σώμα να ξαναβρεθεί εκεί που νόμιζαν οτι δε θα μπορούσε ξανά.

Δ: -Το πνεύμα λέτε είναι πιό ισχυρό απο το σώμα.

Ν.Λ: -Ναι.

Δ: -Διίστανται οι απόψεις οτι αν δεν άνοιγε η κερκόπορτα πόρτα η Κωνσταντινούπολη ίσως να μην έπεφτε. 

Ν.Λ: -Νομίζω οτι το πιό σημαντικό δεν είναι να μιλήσουμε για διάφορα σενάρια του τι θα είχε γίνει ή όχι. Στην στρατηγική λειτουργούμε με τα δεδομένα που έχουμε. Τα δεδομένα είναι οτι υπήρξε η άλωση κατά συνέπεια είναι τι κάνουμε μετά απο αυτό. Άρα άμα είναι απλώς να το θυμόμαστε παθητικά και να αναλύουμε σενάρια που δεν έχουν πια νόημα για τη συνέχεια στο μέλλον, νομίζω οτι αυτό αφορά απλώς μια επιστημονική φαντασία ως προσέγγιση. Θα ήταν πιό σωστό να κοιτάξουμε το γεγονός και το φαινόμενο της Πόλης ως συνδετικό κρίκο σε σχέση με την Θράκη και να δούμε οτι άμα εξετάσουμε τι σημαίνει σε Ευρωπαϊκό πλαίσιο το να υπάρχει η Πόλη ακόμα σ'αυτή τη φάση, η οποία είναι ξεκάθαρα κατεχόμενη, τότε μπορούμε να τα δούμε κάπως διαφορετικά τα πράγματα γιατί μπορούμε να δούμε οτι σε όλη την Ευρωπαϊκή ήπειρο υπάρχουν μόνο δύο σημεία που είναι κατεχόμενα, και τα δύο αφορούν τον Ελληνισμό.

Δ: -Είναι τυχαίο αυτό;

Ν.Λ: -Όχι δεν είναι τυχαίο γιατί ούτως ή άλλως είμαστε στην άκρη, λειτουργούμε σαν τους ακρίτες του Βυζαντίου σε σχέση με την ΕΕ και είμαστε στην ζώνη επαφής με την Μέση Ανατολή κατά συνέπεια είναι λογικό να υπάρχει αυτό αλλά αυτό δε σημαίνει οτι πρέπει να είναι και αποδεκτό.

Δ: -Η Πόλη εκεί που βρίσκεται μπορεί να αλλάξει κάπως προς όφελος του Ελληνισμού;

Ν.Λ: -Όταν λέτε εκεί που βρίσκεται εννοείτε στον χώρο ή στον χρόνο;

Δ: -Στον χώρο είναι πάντα εκεί, εννοώ στην κατάσταση που βρίσκεται κάτω απο τον Τουρκικό ζυγό κατά κάποιο τρόπο.

Ν.Λ: -Μα δεν είναι κατά κάποιο τρόπο, είναι αυτό, ξεκάθαρα το είπατε. Αλλά εγώ ήθελα απλώς να υπενθυμίσω το εξής. Η Ισπανία έκανε 6 αιώνες για να βρει την ελευθερία της. Εμείς έχουμε αρχίσει την Ελληνική επανάσταση πριν 200 χρόνια. Άρα πρέπει να καταλάβουμε οτι όταν υπάρχει μια κατάληψη σε τέτοιο βάθος, η ανακατάληψη γίνεται πάντοτε μέσω των αιώνων. Σημασία έχει οτι ο Ελληνισμός θυμάται την Πόλη, κάνει πάντοτε αναφορά στην Πόλη και μοναδικά σ'αυτήν, χωρίς να χρησιμοποιήσει ποτέ αυτή την έκφραση για μια οποιαδήποτε άλλη πόλη, ακόμα και για την πρωτεύουσα, που σημαίνει οτι ξέρει οτι αυτό είναι ο φάρος σε σχέση με τον Ελληνισμό και τον Χριστιανισμό. Τώρα άμα προσεγγίσουμε το θέμα της Πόλης ακόμη και πληθυσμιακά, όπως παρουσιάζεται πολύ συχνά, πρέπει να καταλάβουμε οτι εμείς έχουμε ενταχθεί σε ένα Ευρωπαϊκό πλαίσιο, και η σύγκριση των πληθυσμών είναι μάλλον 15 εκατομμύρια στην Πόλη, 500 εκατομμύρια στην ΕΕ. 

Δ: -Ναι αν το δούμε ως αριθμούς έτσι είναι.

Ν.Λ: -Ναι, άρα δεν είναι ανάγκη να μας επηρεάζουν οι αριθμοί όταν ακούμε επιχειρήματα του τύπου "τι μπορούμε να κάνουμε". Σημασία είναι το εξής, η Πόλη είναι η αιχμή του δόρατος της Θράκης. Όταν μιλάμε για την προστασία της Θράκης πρέπει να καταλάβουμε οτι ο μοναδικός τρόπος να προστατέψουμε μια γωνία είναι να υπάρχει και η κορυφή. Άμα δεν υπάρχει η κορυφή τότε μετατοπίζεται το όριο και εμφανίζονται διάφορα σύνορα που είναι τεχνητά και μπορούνε εύκολα να αλλάξουν. 

Δ: -Επειδή το αναφέρατε, δεν είναι μόνο της Θράκης, αν το δούμε χωροταξικά είναι και της Ευρώπης.

Ν.Λ: -Ναι, εντελώς, συμφωνούμε. Λέω απλώς οτι η μύτη είναι η Θρακιώτικη αλλά βέβαια αυτή η μύτη ανήκει στην Ευρώπη ως ήπειρος και θα 'πρεπε να ανήκει και στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πλαίσιο. Κατά συνέπεια μπορούμε να πούμε το εξής, οτι εκεί που συμβαδίζει και το πεδίο του Ελληνισμού και το πλαίσιο το Ευρωπαϊκό δεν θα 'πρεπε να είχαμε μια προσέγγιση τόσο παθητική γιατί ουσιαστικά αυτή η γωνία είναι πάντοτε απο την πλευρά μας. Στην πραγματικότητα η Μέση Ανατολή δεν έχει τίποτα να κάνει σ'αυτή την γωνία. 

Δ: -Ωστόσο παρά τις καταστάσεις που υπάρχουν, οικονομικές και πολιτικές στην χώρα μας, βλέπουμε να γίνονται βήματα στο εσωτερικό της Τουρκίας αν θέλετε υπέρ -να μη το πω Ελληνισμού, υπέρ του Χριστιανισμού- ανοίγουν εκκλησίες, η Χάλκη σιγά-σιγά συζητιέται παγκοσμίως να ανοίξει, παρά τους όρους που θέλει να βάλει ο Ερντογάν φαίνεται να βρίσκεται σε καλό δρόμο, γίνονται βήματα αλλά όμως πολύ μικρά βήματα για να τα νιώσουμε εμείς εδώ στον Ελληνισμό. 

Ν.Λ: -Σωστά αλλά νομίζω το μεγαλύτερο βήμα είναι οτι πρέπει να λειτουργήσει η Αγία Σοφία ως Εκκλησία. 

Δ: -Ναι διαβάσαμε κι ένα άρθρο σας πρόσφατα οτι η Αγία Σοφία είναι Εκκλησία αλλά δε το δέχονται αυτοί που την κατέχουν αυτή τη στιγμή. 

Ν.Λ: -Το θέμα είναι οτι αυτή είναι η οντότητά της. Άρα μπορεί κάποιος να κατέχει μια Εκκλησία και να την χρησιμοποιεί ως σταύλο, ως τζαμί, ως ότι θέλει, αλλά παραμένει μια Εκκλησία. Και όσο εμείς, το πνεύμα μας, βλέπουμε την Αγία Σοφία ως εκκλησία τότε πρέπει να το διεκδικήσουμε αλλά δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε να γίνει παθητικά. Η Αγία Σοφία ανήκει στην Παγκόσμια Κληρονομιά της Ανθρωπότητας και ανήκει ως Εκκλησία, δεν ανήκει ως κτήριο. 

Δ: -Είναι αλήθεια αυτό, είναι αλήθεια. Επειδή ο χρόνος μας πιέζει και υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα να πει κανείς για την Πόλη, δώστε μας δύο στίγματα.

Ν.Λ: -Κοιτάξτε, για μένα το στίγμα είναι οτι είναι κατεχόμενη και πρέπει να απελευθερωθεί. Άρα το θέμα είναι οτι όταν το συνειδητοποιήσουν οι Έλληνες και συνειδητοποιήσουν οτι τα πρώτα κατεχόμενα που πρέπει να απελευθερώσουν είναι του μυαλού τους, τότε μπορεί να περάσουμε σε ένα άλλο στάδιο και να σκεφτούμε λίγο πιό στρατηγικά, μέσω απο το Ευρωπαϊκό πλαίσιο, τι σημαίνει να θέλουμε αυτό το πράγμα. Τότε θα δείτε οτι θα εμφανιστούν και στρατηγικές, και μείγματα στρατηγικών σημασιών που μπορεί προς το παρόν να φαίνονται ουτοπικά, αλλά επαναλαμβάνω το παράδειγμα της Ισπανίας. Αν είχαμε σταματήσει την διαδικασία της απελευθέρωσης της Ισπανίας στα 200 χρόνια, κανένας δεν θα είχε απελευθερώσει όλη την Ισπανία σε 600. 

Δ: -Ευχαριστούμε πολύ. Εμείς κρατάμε αυτό, να απελευθερώσουμε πρώτα τα κατεχόμενα του μυαλού μας και μετά να προχωρήσουμε. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την επικοινωνία αυτή. 

Συνέντευξη του Σαμ Τσέκουας (Sam Chekwas): "Έλληνας γίνεσαι".

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε μια άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη στην εκπομπή "Αντιθέσεις" ενός Νιγηριανού, Έλληνα στην ψυχή, του Σαμ, που αποδεικνύει με τη ζωή του πως Έλληνας δεν γεννιέσαι, μα μόνο γίνεσαι, αρκεί να το αξίζεις. Καλή ακρόαση:

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ. 14/12/2014

Δημοσιογράφος: -Θα παρουσιάσετε μια ομιλία στην Αδριανούπολη, με θέμα "πολυκυκλικός χρόνος Ανθρωπότητας". Και μάλιστα θα την παρουσιάσετε στην Ελληνική συνοικία της παλιάς πόλης της Αδριανούπολης. Θα ήθελα να μου πείτε κατ'αρχήν πώς νιώθετε γι'αυτό.
Ν.Λυγερός: -Νιώθω όπως νιώθει κάθε Έλληνας που δεν έχει ξεχάσει το παρελθόν και προετοιμάζεται για το μέλλον, με την έννοια οτι εμείς θεωρούμε οτι είναι ενιαίο το πλαίσιο της Θράκης και κατά συνέπεια όταν βλέπουμε ανθρώπους που θέλουν να ακούσουν πράγματα που αφορούν τον χρόνο σε έναν χώρο ο οποίος μπορεί να ξαφνιάζει αρχικά ακόμη και τους τηλεθεατές, πρέπει νομίζω να συνειδητοποιήσουμε οτι δε ξαφνιάζει ούτε τους Θρακιώτες ούτε τους Έλληνες γιατί θεωρούμε οτι υπάρχει μια συνέχεια. Μπορώ να σας πω οτι έχω μαθητές που οι ρίζες τους είναι απο την Αδριανούπολη, άρα φανταστείτε τώρα πώς νιώθουν όταν ακούν οτι μπορεί να γίνει αυτό το πράγμα, όταν κάνουμε αποστολές τέτοιου τύπου. Κατά συνέπεια μπορώ να σας πω οτι νιώθω ευχάριστα και όταν θα έχει γίνει φαντάζομαι οτι θα το μεταχαίρομαι.
Δημοσιογράφος: -Το κοινό σας σ'αυτή σας τη διάλεξη θα είναι περισσότερο Τούρκοι.
Ν.Λυγερός: -Όχι, κάνετε λάθος. Γιατί θα είχαμε ένα θέμα όσο αφορά τη γλώσσα. Θα είναι Έλληνες όπως εσείς κι εγώ.
Δημοσιογράφος: -Και ο τίτλος της διάλεξης, "πολυκυκλικός χρόνος Ανθρωπότητας" θα μπορούσατε να μας πείτε τι συμπεριλαμβάνει;
Ν.Λυγερός: -Η ιδέα είναι οτι ο χρόνος δεν είναι μόνο γραμμικός όπως νομίζουμε και μπορούμε να τον επεξεργαστούμε με μια διαδικασία πιό νοητική και να σκεφτούμε οτι το πρώτο πρόβλημα που έχουμε είναι οτι η νοημοσύνη ανατρέπει την κλασσική ιεραρχία και το βλέπουμε σ'αυτό που ονομάζουμε προβλεψιμότητα. Η νοημοσύνη μας επιτρέπει να προβλέψουμε το μέλλον επειδή βλέπουμε με ένα διαφορετικό τρόπο το παρελθόν. Η έννοια της πολυκυκλικότητας είναι οτι μερικά πράγματα έχουμε την εντύπωση οτι επαναλαμβάνονται αλλά είναι κάθε φορά λίγο διαφορετικά κι αυτή η μικρή διαφορά είναι αυτή που παράγει την εξέλιξη. Άρα έχει ενδιαφέρον να το ερμηνεύσουμε αν θέλετε σαν μαθηματικό μοντέλο και να πούμε οτι αν ερμηνεύσουμε την εξέλιξη ως αποτέλεσμα αυτής της διαφοράς των κύκλων του χρόνου τότε η πολυκυκλικότητα είναι το απαραίτητο εργαλείο για να προωθήσει αυτή την εξέλιξη.
Δημοσιογράφος: -Κύριε καθηγητά, Δευτέρα αύριο, στις εννέα το πρωί θα βρίσκεστε στο δημοτικό θέατρο Αλεξανδρούπολης και θα κάνετε μια διάλεξη με θέμα "Ιστορικές Σκακιέρες και Διαχρονική Στρατηγική". Ωστόσο το απόγευμα, στις έξι, στο Πέπλο, θα μιλήσετε για τις ιδιότητες του Ζεόλιθου στην καλλιέργεια του πεπονιού. Και θα ήθελα να σταθούμε λίγο σ'αυτό αν έχετε κάποια εικόνα συγκεκριμένη για το ποιές είναι οι ιδιότητες.
Ν.Λυγερός: -Ναι έχουμε μια εικόνα συγκεκριμένη γιατί προέρχεται κι απο τις μελέτες που έχουν γίνει κι απο το πανεπιστήμιο και έχει ενδιαφέρον γιατί όπως ξέρετε είναι μια ιδιαιτερότητα της παραγωγής της περιοχής και υπάρχουν μελέτες που συγκρίνουν το πλαίσιο του ζεόλιθου σε σχέση μ'αυτή την εφαρμογή με χωράφια που δεν έχουν ζεόλιθο. Άρα αυτό που βλέπουμε είναι οτι έχει όντως μια μεγάλη απόδοση και βλέπουμε και μια διαφορά στη γεύση. Η ιδέα λοιπόν είναι να το προωθήσουμε στους ανθρώπους που είναι ειδικοί, είναι και παραγωγοί πεπονιών και είναι πολύ σημαντική αυτή η δραστηριότητα σε επίπεδο οικονομικό και να το συνδυάσουμε με αυτές τις γνώσεις πάνω στον ζεόλιθο ο οποίος παρεμπιπτόντως είναι καθαρά αν θέλετε Θρακιώτικο στοιχείο εφόσον τα μεγάλα κοιτάσματα της Ελλάδος βρίσκονται στην Θράκη. Ο συνδυασμός των δύο μας επιτρέπει και εδώ να προκαλέσουμε μια διαφορά έτσι ώστε να βοηθήσουμε και τους αγρότες, τους καλλιεργητές αν θέλετε που το εκμεταλλεύονται ώστε να αξιοποιηθεί στα μέγιστα και να έχουμε μια αλλαγή φάσης και στο θέμα της εξωστρέφειας γιατί ξέρετε, όταν έχουμε ένα πολύ καλό προϊόν είναι πιό εύκολο να μπορείτε να το διακινήσετε και στο εξωτερικό και κατά συνέπεια να προκαλέσετε απολαβές στον Ελληνικό χώρο πιό σημαντικές απο απλώς μια τοπική δραστηριότητα.

Ο Dr. Νίκος Λυγερός θα βρίσκεται στην περιοχή της Θράκης για μία σειρά διαλέξεων.

Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014 Αλεξανδρούπολη Φορέας: Μ.Γ.Σ. Εθνικός Αλεξ/πολης – Σκακιστικό Τμήμα Διάλεξη με θέμα: "Ιστορικές Σκακιέρες και Διαχρονική Στρατηγική" Αίθουσα: Δημοτικό Θέατρο Αλεξανδρούπολης ώρα: 09.00΄-11.00΄ 

Πέπλος Φορέας: Αντιδημαρχεία Φερών και Πρωτογενούς Τομέα Διάλεξη με θέμα: "Πεπόνι και Ζεόλιθος" Κεντρικό καφενείο Πέπλου Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014, ώρα: 18.00΄

Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2014 Αλεξανδρούπολη Φορέας: 2ο ΕΠΑ.Λ. Αλεξανδρούπολης Διάλεξη με θέμα: "ΑΟΖ, Ζεόλιθος και προοπτικές για τους νέους" ώρα: 09.30΄

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014 Καβησός - Φέρες Φορέας: 31Μ/Κ Ταξιαρχία Διάλεξη με θέμα: "Δυναμική αναγνώρισης Τριάδας Γενοκτονιών" Στρατόπεδο Βογιατζή - Καβησός Φέρες, ώρα: 09.30

Καβάλα Φορέας: Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του 17ου Δημ. Σχολείου Διάλεξη με θέμα: "Ανάπτυξη και αυτοπεποίθηση στην παιδεία της αγωγής" 17 Δημοτικό σχολείο Καβάλας Αγίας Παρασκευής Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014, ώρα: 17.00΄

Ξάνθη Διάλεξη με θέμα: "Η δυναμική της Κυπριακής ΑΟΖ" Αίθουσα: Καπναποθήκη "Π" του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης & Παράδοσης Καπνεργατών 9, ώρα: 19.30

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2014 Ν. Ορεστιάδα Φορέας: Ιστορικό & Λαογραφικό Μουσείο Διάλεξη με θέμα: "Ευρώπη & Χριστιανισμός". ώρα: 19.00

Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου 2014 Αδριανούπολη Διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: "Πολυκυκλικός Χρόνος Ανθρωπότητας" Ελληνική συνοικία παλιάς πόλης Αδριανούπολης, ώρα: 19.00

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014 Αλεξανδρούπολη Φορέας: Σύλλογος Κρητών Ν. Έβρου «Ο Μίνωας» Διάλεξη με θέμα: "Ο Ερωτόκριτος ως Κληρονομιά Ελληνισμού" Αίθουσα: : Επιμελητήριο Έβρου - 3ος όροφος ώρα: 19.30΄

Συνέντευξη του Ν.Λυγερού στην εκπομπή "Καλή σας μέρα". Ρικ 1, 3-11-2014. (Απομαγνητοφώνηση και βίντεο).

Ο δημοσιογράφος: -Καλημέρα σας.

Ν.Λυγερός: -Καλημέρα σας.

Η δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη;

Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ'όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι που δεν πρέπει να ξεχάσουμε είναι οτι απο τους πρώτους επιστήμονες είχαμε ιερείς. Και στον τομέα τον πιό αφαιρετικό που είναι τα μαθηματικά. Δηλαδή έχουμε ονόματα όπως είναι ο Fermat, όπως είναι ο Mersenne, που προήλθαν απο τη θρησκεία και συνέχισαν βέβαια να είναι σ'αυτό το πλαίσιο. Γιατί μέσω της θρησκείας μαθαίνει κάποιος πολύ γρήγορα το θέμα της πληρότητας, το θέμα της τελειότητας, και συμβαδίζει πολύ καλά με τα μαθηματικά. Επιπλέον επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ασχολούνται με μαθηματικά δε βλέπουν αν υπάρχει σύγκρουση με την θρησκεία. Τώρα όσο αφορά τις επιστήμες νομίζω οτι αυτό είναι το πιό σοβαρό δίλημμα: μερικές φορές έχουμε ανθρώπους που διαβάζουν κυριολεκτικά ένα κείμενο, κι άλλοι το διαβάζουν μεταφορικά. Θα ήθελα να επισημάνω έναν άλλο τομέα που είναι πιο απλός. Ο Schliemann όταν διάβαζε την Ιλιάδα όλοι του έλεγαν οτι απλώς είναι ένα μυθιστόρημα. Είναι όμως χάρη σ'αυτόν που βρήκαμε την Τροία, τις Μυκήνες. Γιατί πίστεψε οτι πίσω απ'το μυθιστόρημα υπάρχουν και μερικά στοιχεία. Τώρα όσον αφορά το θρησκευτικό, έχουμε ανθρώπους που είναι στον θρησκευτικό τομέα και είναι παντελώς άσχετοι στα επιστημονικά. Κι έχουμε και το ανάποδο. Έχουμε ανθρώπους που λένε οτι γνωρίζουν θρησκευτικά και δεν έχουν διαβάσει ούτε καν τα Ευαγγέλια. Αλλά έχουν άποψη. Το πιό ενδιαφέρον είναι οτι στον τομέα της επιστήμης και της θρησκείας όλοι πιστεύουμε οτι έχουμε άποψη. Άρα άμα αρχίσουμε με την παρατήρηση του Einstein που λέει οτι εκτός τομέα ειδίκευσης έχουμε την νοημοσύνη ενός 18χρονου, είναι πάνω κάτω το ίδιο που συμβαίνει και στα θέματα τα θρησκευτικά.

Ο δημοσιογράφος: -Κύριε Λυγερέ, υπάρχει Θεός; Τι είναι Θεός; Πώς μπορούμε να κατανοήσουμε αν υπάρχει κάτι το θείο;

Ν.Λυγερός: -Ναι, υπάρχει. Είμαι σ’αυτή την κατηγορία που δεν έχει πρόβλημα μεταξύ επιστημοσύνης και θρησκείας και ειδικά στην πίστη μας. Το άλλο θέμα είναι ότι με την επανάσταση που φέρνει ο Χριστός σε σχέση με την Παλαιά Διαθήκη και μπαίνουμε μετά στην Καινή Διαθήκη, το βλέπουμε ότι υπάρχει μια διαφοροποίηση ακόμη και στο θέμα της πορείας μιας ζωής. Αν προσέξετε πριν είχαμε εντολές οι οποίες είναι αρνητικές, δηλαδή «δεν κάνω, δεν κάνω, δεν κάνω». Έρχεται ο Χριστός και λέει «κάνε αυτό». Και είναι «αγάπα αλλήλους». Έχει ενδιαφέρον σαν προσέγγιση. Θα μπορούσαμε να πούμε το πιο φυσικό είναι να προσθέσει κι αυτός μια εντολή. Όμως δεν κάνει καμία πρόσθεση. Λέει απλώς ότι άμα κάνεις αυτό που λέω να κάνεις, δε θα προλαβαίνεις να κάνεις αυτό που σου λένε να μη κάνεις. Και αυτή η προσέγγιση είναι ριζικά διαφορετική. Και για μας -εννοώ στον χώρο της επιστήμης- είναι μια εποικοδομητική λύση, γιατί στο κάτω-κάτω της γραφής όταν κάποιος σου λέει -και το κάνουμε πολύ συχνά και οι γονείς με τα παιδιά μας- λέμε μη κάνεις αυτό, μη κάνεις αυτό, μη κάνεις αυτό, και μετά όταν το παιδί ρωτάει «τι να κάνω» του απαντάμε «ότι θες». Εδώ το πάει ανάποδα. Αυτή η προσέγγιση στον τομέα της επιστήμης είναι ότι άμα λειτουργούμε μόνο και μόνο με τα εμπόδια και τις απαγορεύσεις, στο τέλος δεν ξέρουμε πώς να εξελιχθούμε.

Ο δημοσιογράφος: -Θεωρείτε ότι η θρησκεία μπορεί να βάλει κάποια εμπόδια για παράδειγμα ή να μην αφήσει την ελεύθερη σκέψη να ταξιδέψει τόσο ώστε να μπορεί να δημιουργήσει;

Ν.Λυγερός: -Τα μεγαλύτερα εμπόδια τα βάζει η επιστήμη κι όχι η θρησκεία. Γιατί η θρησκεία είναι ένα πλαίσιο το οποίο άμα ξέρουμε τους κανόνες, βλέπουμε ακριβώς πώς λειτουργεί. Το θέμα με την επιστήμη είναι ότι πρέπει να περάσει στο πείραμα. Υπάρχει μεγάλη διαφορά. Γι’αυτό σας λέω ότι στα μαθηματικά δεν έχουμε τόσο μεγάλο θέμα. Δεν έχουμε την έννοια του πειράματος, έχουμε μόνο την έννοια της απόδειξης. Ο συλλογισμός ας πούμε ενός ανθρώπου όπως είναι ο Spinoza που θα γράψει κείμενα φιλοσοφίας και ηθικής με έναν τρόπο καθαρά μαθηματικό, δε μας εμποδίζει να τον διαβάζουμε, αντιθέτως, διευκολύνει. Είναι ακριβώς το ίδιο που γίνεται και με τα Ευαγγέλια. Άρα δεν μπορούμε να πούμε ότι η θρησκεία βάζει ένα εμπόδιο. Μπορεί παλαιότερα, γιατί είχαμε μια θρησκεία που ήταν -ξέρετε ας πούμε, όταν η θρησκεία νομίζει ότι η γη είναι επίπεδη, σίγουρα είναι ένα εμπόδιο, αλλά στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι γραμμένο κάπου. Είναι απλώς ότι ήταν το πιο απλό μοντέλο. 

Η δημοσιογράφος: -Όσο αφορά την δημιουργία της ζωής;

Ν.Λυγερός: -Το ίδιο. Η δημιουργία της ζωής αν θέλετε…

Η δημοσιογράφος: -Εκεί νομίζω διίστανται οι απόψεις.

Ν.Λυγερός: -Διίστανται σε πιο επίπεδο;

Η δημοσιογράφος: -Η επιστήμη λέει κάτι άλλο, η θρησκεία λέει κάτι άλλο.

Ν.Λυγερός: -Η θρησκεία αρχίζει με αυτό που είναι ιερό. Π.χ όταν ξέρουμε ας πούμε ότι ο Αδάμ θα ονομάσει, για να ονομάσει πρέπει να προ-υπάρχει κάτι. Άρα η ιδέα ποια είναι: ο Θεός τα δημιουργεί και μετά ο Αδάμ είναι αυτός που θα ονομάσει, τα ζώα, τα φυτά. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά ήταν και πριν. Ακόμη κι όταν λέμε για τον Παράδεισο ξέρουμε ότι όταν βγαίνουν πάνε κάπου. Άρα στην πραγματικότητα το πρόβλημά μας με τη θρησκεία είναι ότι απλοποιούμε πολύ τα μηνύματα, τα εκφυλίζουμε και μετά έχουμε την εντύπωση ότι είναι μόνο αυτό. Τότε μπαίνουμε σε ένα δογματικό πλαίσιο και δεν κατανοούμε ότι άμα τα κοιτάξουμε πιο ορθολογικά και πιο σφαιρικά μέσα σ’ένα πλαίσιο όπου υπάρχει και το συναίσθημα, δηλαδή υπάρχει και το θέμα της πίστης -και πρέπει να ξέρουμε το εξής: οι ερευνητές υψηλού επιπέδου περνάν πρώτα από την πίστη, ακόμη και στο αποτέλεσμα ενός πειράματος παρά από την διαπίστωση ή ακόμα και την εξακρίβωση.

Ο δημοσιογράφος: -Δηλαδή τι εννοείτε ακριβώς;

Ν.Λυγερός: -Εννοώ ότι πρέπει να περάσουν από το θέμα της εικασίας, δηλαδή να σκεφτούν ότι αυτό μπορεί και να γίνεται ενώ δεν έχουνε κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Άμα απορρίψουν αυτή τη μεθοδολογία, δηλαδή ουσιαστικά άμα απορρίψουν αυτή τη θρησκευτική προσέγγιση δε μπορούν να βρουν πράγματα. Και γι’αυτό το λόγο υπάρχει κι ένας τομέας που λέγεται σ’αυτό το επίπεδο serendipity. Είναι η ικανότητα να βρίσκεις αυτό που δεν ψάχνεις. Άμα το σκεφτούν ορθολογικά είναι πολύ παράξενο. Κι όμως είναι αυτό που θα δούμε με το θέμα της ανακάλυψης και της αποκάλυψης. Μερικές φορές είμαστε υποχρεωμένοι να περάσουμε από αυτό το στάδιο της αποκάλυψης και μετά να επανανακαλύψουμε αυτό που έγινε. Αυτές οι προσεγγίσεις ουσιαστικά σε επίπεδο νοητικών σχημάτων μοιάζουν πάρα πολύ με τη θρησκεία. Η ιδέα επιπλέον είναι οτι υπάρχει ο σεβασμός. Στη θρησκεία ακόμη και οι μικροί άνθρωποι - τα παιδιά- μαθαίνουν ότι πρέπει να σέβεσαι κάτι που δεν το έχεις καταλάβει από την αρχή. Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα το καταλάβεις ποτέ. Μερικές φορές θα θέλαμε να καταλαβαίνουμε όλα όσα γίνονται. Με τη θρησκεία καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει κι ένας χρόνος, όπου αυτό είναι επιτρεπτό μετά από κάποια μελέτη. Τα πιο παράξενο αν θέλετε είναι το εξής: Στα μοναστήρια για πολλούς αιώνες μελετούσαμε. Ακόμα και τώρα εννοώ. Άρα αυτό το ξέρουμε ότι έχει γίνει. Ρωτάω: αν είμαστε απλώς πιστοί, γιατί να μελετάμε; Δεν έχει νόημα, επειδή θα πούμε ότι «εντάξει, ο Θεός τα κάνει όλα, εμείς απλώς ακολουθούμε».

Η δημοσιογράφος: -Επειδή ακολουθούμε, ακολουθούμε κι αυτό που έχει πει πάλι ο Χριστός: «πίστευε και μη, ερεύνα».

Ν.Λυγερός: -Όχι, όχι, να το ξέρεις ότι δεν το ‘χει πει ο Χριστός αυτό.

Η δημοσιογράφος: -Ποιος το ‘χει πει;

Ν.Λυγερός: -Κανένας, αυτό δεν είναι γραμμένο σε κείμενο. Αυτό είναι παράδοση. Κι εδώ είναι ένα πρόβλημα που έχουμε: είναι ότι εκφυλίζεται η θρησκεία, γίνεται μια παράδοση και μετά όταν ρωτάς σε κάποιον γιατί είναι έτσι, σου λέει έτσι είναι η παράδοση. Η θρησκεία είναι με το πρέπον, και δεν είναι με το πρέπει. Όταν μπαίνει πολύ το πρέπει είναι ότι στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε πια τον κανόνα. Κι επειδή δεν ξέρουμε πια τον κανόνα λέμε να μην κάνουμε άλλον. Όταν κοιτάζουμε τις διαμάχες του Χριστού με τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς θα δούμε ότι υπάρχει ένας διάλογος, θα δούμε κάθε φορά οτι του κάνουν πονηρές ερωτήσεις για να τον παγιδεύσουν, θα δούμε ότι αυτός ξέρει ότι είναι εδώ και τους απαντάει έτσι ώστε -θα το λέγαμε εμείς πιο λαϊκά τώρα- να τους ταπώσει. Γιατί άμα κοιτάξετε τα Ευαγγέλια μετά την απάντηση του Χριστού δεν υπάρχει ερώτηση ή επερώτηση.

Ο δημοσιογράφος: -Επειδή έχει καλυφθεί πλήρως.

Ν.Λυγερός: -Ναι, γιατί στην πραγματικότητα λειτουργεί σ’ένα τριπλό επίπεδο. Λειτουργεί στον κανονισμό, δηλαδή μιλάει για τους κανόνες της Παλαιάς Διαθήκης και τους λέει «εκεί πέρα δε γράφει αυτό;». Μετά τους μιλάει για την παράδοσή τους. Και μετά τους μιλάει ορθολογικά. Χρησιμοποιώντας βέβαια πάντοτε και παραβολές έτσι ώστε να υπάρχει μια κατανόηση απ’τους περισσότερους.

Ο δημοσιογράφος: -Επίσης ο Χριστός δεν απαντάει για κάτι το οποίο δεν έχει δει ο κόσμος; Δηλαδή για παράδειγμα: εμείς λέμε σήμερα αν έρθει κάποιος και μας πει «είδα την Αμερική» κι εσύ δεν έχεις πάει στην Αμερική θα πεις ότι αυτός που δεν είδε την Αμερική και λέει ότι δεν υπάρχει η Αμερική είναι ηλίθιος, στην ουσία, έτσι δεν είναι; Αυτό γίνεται και με τη θρησκεία μας. Κάποιος μας αποδεικνύει ότι υπάρχει κάτι άλλο στη ζωή. Η επιστήμη όμως πολλές φορές δε δέχεται ότι υπάρχει κάτι άλλο, η μετα-θάνατον ζωή.

Ν.Λυγερός: -Συμφωνώ απόλυτα. Αυτό θα λέγαμε ότι θα μπορούσε να υπάρχει έως τον 19^ο αιώνα. Μετά η επιστήμη εξελίσσεται πάρα πολύ και αρχίζουμε να έχουμε θεωρίες τις οποίες δε μπορούμε να αποδείξουμε αμέσως. Κατά συνέπεια βλέπουμε ότι είναι ορθολογικές, ότι στέκουν, αλλά δεν έχουμε κανένα πείραμα που το διαπιστώνει. Κατά συνέπεια εδώ αρχίζουμε να έχουμε ένα θέμα πίστης. Υπάρχουν θεωρίες που είναι ακόμη πιο πολύπλοκες όπου έχουν τα ίδια αποτελέσματα μεταξύ τους αλλά τη διαφορετική δομή. Άρα άμα πάρετε ας πούμε την κβαντική μηχανική και πάρετε την θεωρία διακλαδώσεων ξέρουμε να αποδείξουμε ότι είναι ισόμορφες λογικά αλλά η μία λέει ότι υπάρχει ένας κόσμος όπου υπάρχει το απροσδιόριστο, η άλλη λέει ότι υπάρχει ένας πολλαπλός κόσμος όπου είναι προσδιορισμένο αυτό που κάνουμε αλλά δε ξέρουμε σε ποιόν κόσμο το κάνουμε. Αυτές οι δύο θεωρίες είναι ίδιες. Τώρα, το να πιστεύετε στη μία ή στην άλλη είναι καθαρά θέμα πίστης γιατί στα αποτελέσματα αποδεικνύει ότι έχουν ακριβώς την ίδια προσέγγιση και τα ίδια αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε επιλογή.

Η δημοσιογράφος: -Όσο αφορά ας πούμε την κλωνοποίηση, ξέρουμε ότι η θρησκεία δεν αποδέχεται κάτι τέτοιο.

Ν.Λυγερός: -Μα και η επιστήμη δεν αποδέχεται. Δηλαδή, μπαίνει τώρα το θέμα της κοινωνίας, έχετε βάλει έναν τρίτο παράγοντα.

Η δημοσιογράφος: -Η βιοηθική.

Ν.Λυγερός: -Η βιοηθική ασχολείται με τον τομέα της εξέλιξης μεταξύ της ηθικής και της ιατρικής. Αλλά εδώ μπαίνουν οι χώρες. Δηλαδή, ας πούμε, για την κλωνοποίηση που λέτε, υπάρχουν πάρα πολλές χώρες που το έχουν απαγορεύσει, κι υπάρχουν χώρες που το επιτρέπουν , όπως είναι ακόμα και η Ιταλία. Άρα το θέμα ποιο είναι: είναι ότι τώρα μπαίνει ο τρίτος παράγοντας ο οποίος λέει «εγώ μεταξύ των δύο κάνω αυτό που θέλω εγώ νομοθετικά». Αν η νομοθεσία αλλάξει δε ρωτάνε ούτε στη θρησκεία, ούτε στην επιστήμη αν αυτό γίνεται ή όχι. Και για να καταλάβετε λίγο το επίπεδο που έχουμε, πριν γίνει η πρώτη κλωνοποίηση μιας γάτας, νομίζαμε ότι κλωνοποίηση σημαίνει ακριβώς το ίδιο. Όταν έγινε η γάτα είδαμε ότι οι κηλίδες πάνω στη γάτα δεν είναι ίδιες. Που σημαίνει ότι είμαστε ακόμα πολύ πίσω σ’αυτό που νομίζουμε ότι είναι ακριβώς το ίδιο. Κατά συνέπεια, εδώ, η επιστήμη απλώς παίρνει μια θέση του τύπου αν είμαστε έτοιμοι ή όχι. Και γι’αυτό μπαίνει η βιοηθική η οποία εντάσσεται και στο πλαίσιο της κοινωνίας και θα θεωρήσει ότι σε μερικά πράγματα είμαστε έτοιμοι, σε άλλα όχι. Π.χ μια κλωνοποίηση που μπορεί να έχει νόημα είναι με το αίμα. Έχουμε πάρα πολλά προβλήματα με το αίμα επειδή δεν υπάρχουν ακόμα πολλοί αιμοδότες. Μπορούμε να φτιάξουμε αιμοσφαίρια που να μας επιτρέπουν να κάνουμε μια κλωνοποίηση που βοηθάει τους ανθρώπους. Αλλά προσέξτε, σε ποιο επίπεδο μετά πηγαίνουμε. Κι επιπλέον, δε πρέπει να ξεχνάμε: Η διαφοροποίηση μπορεί να γίνει ακόμη και στις μεταμοσχεύσεις. Είναι μερικοί που τις δέχονται, είναι άλλοι που δε τις δέχονται. Άρα, σ’αυτό το πλαίσιο θα σας πω κάτι πάρα πολύ απλό: πριν, όταν δίναμε το αίμα μας στον άλλον δεν ξέραμε ότι υπήρχαν ομάδες. Άρα υπάρχουν άνθρωποι που πέθαιναν από μετάγγιση επειδή δεν ήταν συμβατό. Όταν ανακαλύψαμε -τώρα εσείς κανονικά ξέρετε την ομάδα σας- αυτό δεν είναι κάτι που είναι εναντίον της θρησκείας. Και πρέπει να συμπληρώσουμε λέγοντας το εξής: oτι μερικές φορές δε μπορείς να δώσεις εσύ το αίμα σου στον άλλον. Αν λοιπόν το πάρουμε κυριολεκτικά, θέλει να πει ότι μερικοί άνθρωποι δεν είναι συμβατοί στο θέμα του αίματος. Αυτό που λέει η επιστήμη είναι κοιτάξτε να είσαστε στην ίδια ομάδα. Τι θέλω να πω, άμα κοιτάξουμε τα δύο αυτά, στην αρχή θα μπορούσαμε να πούμε: το αίμα είναι το ίδιο για όλους. Μετά καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι ακριβώς το ίδιο για όλους. Και μπορούμε να πούμε ότι μέσα σε μία ομάδα είναι συμβατό κι είναι το ίδιο.

Ο δημοσιογράφος: -Κύριε Λυγερέ, στην ουσία μας λέτε ότι πρέπει να συνδυάσουμε και τα δύο, και την επιστήμη και τη θρησκεία.

Ν.Λυγερός: -Ναι. Από την αρχή της Ανθρωπότητας πάντοτε υπήρχαν αυτά τα δύο και θα υπάρχουν πάντα. Άμα θέλετε μπορείτε να το δείτε σαν κορόνα και γράμματα, τα οποία συμπληρώνει το ένα το άλλο. Οι περισσότεροι άνθρωποι άμα τους πείτε ποιο είναι το αντίθετο από κορόνα σας λένε γράμματα. Ενώ το αντίθετο από κορόνα είναι κορόνα. Γιατί άμα βάλετε ένα νόμισμα που έχει κορόνα και κορόνα δεν είναι νόμισμα. Άρα εμείς το συμπληρωματικό το θεωρούμε μερικές φορές αντίθετο, ενώ το αντίθετο στην πραγματικότητα μπορεί να είναι το ίδιο. Εδώ, οι μεγάλες διαμάχες πολύ συχνά γίνονται μεταξύ των θρησκειών, και μεταξύ των επιστημών.

Ο δημοσιογράφος: -Μάλιστα.

Η δημοσιογράφος:-Βέβαια, είναι το παράδειγμα νομίζω όσον αφορά και την Ορθόδοξη και την Καθολική εκκλησία.

Ν.Λυγερός: -Όχι μόνο αυτό.

Η δημοσιογράφος: -Είναι Χριστιανικές κι οι δύο.

Ν.Λυγερός: -Αυτό είναι ακόμη χειρότερο γιατί είμαστε μέσα στο πλαίσιο του Χριστιανισμού. Αλλά θέλω να πω ότι τα πιο σκληρά επιχειρήματα δεν είναι μεταξύ της θρησκείας και της επιστήμης, είναι στον ίδιο τον χώρο, από τις δύο πλευρές.

Η δημοσιογράφος: -Ακριβώς. Είναι αρκετά φιλοσοφικό αυτό το οποίο λέτε και χρειάζεται αρκετή σκέψη για να το κατανοήσει κάποιος, και δυστυχώς σ’αυτή την εκπομπή δεν μας έμεινε άλλος χρόνος.

Ο δημοσιογράφος: -Θέλω να ρωτήσω κάτι όμως, δε ξέρω αν έχω τον χρόνο, μ’ενδιαφέρει πάρα πολύ, πάρα πολύ.

Η δημοσιογράφος: -Δεν έχεις χρόνο λέει ο παραγωγός… ρώτα όμως αυτή τη στιγμή.

Ο δημοσιογράφος: -Κύριε Λυγερέ τι γίνεται με το θάνατο;

Ν.Λυγερός: -Τι τι γίνεται με το θάνατο;

Ο δημοσιογράφος: -Η επιστήμη λέει ότι δεν υπάρχει τίποτα μετά το θάνατο…

Ν.Λυγερός: -Όχι, όχι…

Ο δημοσιογράφος: -…ενώ η θρησκεία υποστηρίζει ότι αυτή είναι η ουσία.

Ν.Λυγερός: -Ας το συνεχίσουμε λοιπόν στο φιλοσοφικό. Ο θάνατος είναι η αρχή. Δεν είναι το τέλος. Είναι μόνο όταν συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει θάνατος που αρχίζουμε να ζούμε πραγματικά. Και μετά, αυτή η απασχόληση που σας προβληματίζει τι γίνεται μετά, είναι πρώτα να σκεφτείτε τι γίνεται πριν. Αν κάνετε κάτι πριν, που έχει νόημα, τότε δε θα έχετε πρόβλημα με το μετά.

Η δημοσιογράφος: -Αν κάνουμε κάτι το οποίο έχει νόημα πριν τον θάνατο, δε θα μας απασχολεί επειδή θα είμαστε ικανοποιημένοι απ το τι έχουμε κάνει και δε θα μας απασχολεί…

Ν.Λυγερός: -Και μετά θα υπάρχει η συνέχεια που θα είναι η φυσιολογική.

Η δημοσιογράφος: -Ακόμη καλύτερη, μάλλον. Ευχαριστούμε πάρα πολύ.

Ν.Λυγερός: -Να’στε καλά.

Η δημοσιογράφος: -Ίσως θα είναι το επόμενό μας θέμα, έτσι για να δώσουμε περισσότερες πληροφορίες στον κόσμο, να μην ανησυχεί ακριβώς για το μετά και για το όταν θα έρθει ο θάνατος. Αν συμφωνείτε κι εσείς βεβαίως να συζητήσουμε για τον θάνατο.

Ν.Λυγερός: -Ο θεός είναι ήδη εδώ για μετά, ας ασχοληθούμε και με το πριν κι ας κάνουμε κάτι που τον ευχαριστεί.

Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στην τηλεόραση "Η ΠΑΤΡΙΔΑ".

Κομοτηνή 13/09/2013, συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στην τηλεόραση "Η ΠΑΤΡΙΔΑ":

-Κύριε Λυγερέ, 2 λόγια για την σημερινή εκδήλωση. Είναι μεγάλη τιμή για τον όμιλο πατρίδα που σας έχουμε.

-Και για μένα γιατί ξέρω οτι κάνετε πολύ δουλειά για την Θράκη. Εδώ σήμερα μιλήσαμε πιο πολύ για τον Καραθεοδωρή λόγω της επετείου για τα 140 χρόνια και η ιδέα ήταν να προωθήσουμε και το μήνυμά του οτι: ο Ελληνισμός είναι καθαρά ένα οικουμενικό στοιχείο και είναι ένα δώρο για την ανθρωπότητα. Ο Καραθεοδωρή λειτούργησε σαν παράδειγμα χειροπιαστό γιατί πρέπει να έχουμε πρότυπα, πρέπει και οι νέοι να ξέρουνε τι είναι επιστήμονας και ο Καραθεοδωρή -σε διάφορους τομείς κι όχι μόνο στα μαθηματικά -γι'αυτό και το επιλέξαμε σαν παράδειγμα- ήταν ένα πρότυπο ανθρωπιάς, ένα πρότυπο ταπεινοσύνης κι ένα πρότυπο δασκάλου που ήταν συνειδητά ο άνθρωπος που ήθελε να αφήσει ένα έργο, να βοηθήσει τους ανθρώπους και να υπάρχει μια παρακαταθήκη η οποία να αφορά τον Ελληνισμό, έτσι ώστε ο Ελληνισμός να είναι αναγνωρίσιμος απ'όλη την ανθρωπότητα για την προσφορά του.

-Γνωρίζετε πολύ καλά κύριε Λυγερέ οτι γράφετε λαμπρή ιστορία -επιτρέψτε μου εγώ να το πω γιατί το αισθάνομαι. Να το πω γιατί το ζω απ'τους ανθρώπους γύρω, απο συνεργάτες, από συναδέλφους, απο ανθρώπους της καθημερινότητας. Είναι πολλά τα σημεία που θα μπορούσα να αναφερθώ, ας αναφερθώ σε ένα. Είπατε οτι: Κοιτάξτε, κρατείστε αυτά που έχετε στο μουσείο Καραθεοδωρή γιατί είναι πρωτότυπα, δεν υπάρχουν κάπου αλλού. Το είπατε έτσι απλά επειδή το νιώθει η καρδιά του Λυγερού όπως του κάθε Έλληνα να μη χαλάσουμε κάτι που είναι ανεπανάληπτο ή εντοπίσατε κάποιο πρόβλημα?

-Και τα δύο. Γι'αυτό πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Νομίζω οτι είναι θέμα υπευθυνότητας. Δεν είναι τυχαίο που το είπα και μπροστά σε κάμερα γιατί θέλω να καταγραφεί αυτό κι όχι μόνο απο το κοινό κι από την μνήμη, διότι κάναμε ότι μπορέσαμε με τον Σάκη Λιπορδέζη για να υπάρχει αυτό και αν θέλετε να σας δώσω ένα παράδειγμα χειροπιαστό, η βιβλιοθήκη του Καραθεοδωρή για την οποία μίλησα έχει πουληθεί και είναι εκτός Ελλάδος πια και κομματιασμένη. Κατά συνέπεια εδώ καταφέραμε να συγκεντρώσουμε όλες αυτές τις επιστολές. Θα ήταν πραγματικά μεγάλη δυστυχία για λόγους οικονομίας μερικοί να θεωρήσουνε οτι θα μπορούσαν να βγάλουν και λεφτά γιατί στο κάτω-κάτω της γραφής "ποιός τα διαβάζει". Άρα, είμαστε σε ένα πλαίσιο σκυτάλης όσο αφορά τον πολιτισμό, ο καθένας πρέπει να παίξει τον ρόλο του, κι ακόμα κι αν είμαστε άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουμε όλο το έργο του Καραθεοδωρή, είμαστε αρκετά νοήμονες για να ξέρουμε οτι αυτό που έχει σημασία δεν είναι να παραμείνουμε εμείς, είναι να παραμείνει αυτό το έργο. Εδώ τώρα η Κομοτηνή είναι υπεύθυνη για το μουσείο, είναι υπεύθυνη για να λειτουργήσει αυτό το μουσείο και να μην είναι ένα μουσείο που ανοίγει μόνο κατά παραγγελία. Θα 'πρεπε αυτό να αξιοποιηθεί, γιατί αυτό που βλέπουμε εμείς μέσω του διαδικτύου απ'τις επαφές που έχουμε μέσω του μουσείου είναι οτι υπάρχει ένα μεγάλο ενδιαφέρον. Έχει συμβεί -μου το 'χει πει κι ο Σάκης- να έρχονται ασπούμε Αμερικανοί επιστήμονες που βρισκόταν σε συνέδριο στην Σαμοθράκη και να μη μπορούν να το επισκεφτούν γιατί είναι κλειστό. Αυτό που θέλω να πω είναι οτι για μας το μουσείο δεν πρέπει να είναι νεκρό. Για να είναι ζωντανό πρέπει να είναι προσβάσιμο και να υπάρχουν μελέτες. Αυτό που κάνουμε εμείς είναι οτι συνεχώς το μελετάμε αλλά επιμένω εφόσον το εντοπίσατε οτι: Αν έχουμε ένα πρωτότυπο το οποίο είναι χειρόγραφο και αυτόγραφο πρέπει να καταλάβουμε την αξία του, για να σας δώσω το παράδειγμα στο Μόναχο που ζήσαμε: Στο Μόναχο είδαμε μερικά χειρόγραφα κι ήταν μερικοί που είχανε κόψει τα γραμματόσημα. Δηλαδή, όταν το βλέπετε αυτό σαν πράξη βαρβαρότητας καταλαβαίνουμε τότε πόσο σημαντική είναι η ευθύνη της πόλης που έχει κάτι το μοναδικό από έναν άνθρωπο που ήταν μοναδικός.

-Θέλω να ρωτήσω και κάτι άλλο κύριε Λυγερέ, φίλε Νίκο: Αναφέρθηκες στους μαθηματικούς που βγαίνουν σήμερα. Και είπες πιο κάτω οτι ενώ ήταν μαθηματικός ο Καραθεοδωρή τον ρωτούσαν για κάτι άλλο κι έμπαινε στον πυρήνα κι απαντούσε κι έδινε λύσεις. Εμμέσως πλην σαφώς -αν κατάλαβα καλά- καυτηριάζεις τον τρόπο απόκτησης πτυχίων, είτε λέγονται μαθηματικοί είτε φιλόλογοι.

-Όχι όχι, δεν είναι αυτό, αδιαφορώ παντελώς για το τι κάνουν στο πτυχίο. Για μένα ένας μαθηματικός αρχίζει μετά το διδακτορικό. Άρα, αυτό που έχει σημασία είναι το εξής: Μαθηματικός, είναι όταν παράγεις ένα έργο, δημοσιεύεις εργασίες κι αυτές οι εργασίες είναι ένα λιθαράκι παραπάνω. Αυτός που είναι μαθηματικός μόνο και μόνο επειδή έχει ένα πτυχίο για μένα δεν είναι καν σ'αυτή την κατηγορία, άρα δεν έχω καν να το καυτηριάσω. Καυτηριάζω αν θέλετε υποτίθεται ειδήμονες της εποχής που κατηγόρησαν τον Καραθεοδωρή, τους οποίους ευτυχώς τους έχουμε παντελώς ξεχάσει, ενώ βέβαια ήταν οι σπουδαίοι του πανεπιστημίου- και δεν άφησαν ποτέ τον Καραθεοδωρή να διδάξει σοβαρά τα μαθηματικά που γνώρισε κι αυτό το έκανε μόνο στην Γερμανία.

-Δηλαδή το πτυχίο μας αξίζει μέχρι εκεί που γνωρίζουμε σε ότι αφορά το πτυχίο μας?

-Εντελώς, για μένα αυτός που έχει ένα πτυχίο είναι πτυχιούχος, δεν είναι ακόμη μαθηματικός.

http://www.youtube.com/watch?v=g4TvpWaWYgY