Για να είμαι δίκαιος / To be fair

Για να είμαι δίκαιος

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Για να είμαι δίκαιος, ότι αξιόλογο βλέπετε σε αυτά που λέω προέρχεται κυρίως απο το μπόλιασμα του Δασκάλου μου.

Ότι κουταμάρα βλέπετε σε αυτά που λέω προέρχεται απο βλακεία μου. 

To be fair

Theodoris Tsiamitas

To be fair, anything remarkable that you see to what I say comes mainly from the ingraining of my Master.

Anything folly that you see in what I say comes from my own stupidity.

Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος

Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος,

αν θέλεις να έχεις σχέσεις 

κι όχι μόνο επαφές

μην προσδοκάς

αλληλεπίδραση 

με τους άλλους

εκτός ουσίας και έργου

αλλιώς θα υποστείς 

τις συνέπειες της κοινωνικής

κι απάνθρωπης φθοράς

της καθημερινότητας

που είναι αμείλικτη 

και ανελέητη.

As the Master teaches

Theodoris Tsiamitas

As the Master teaches,

if you want to have relationships

and not only contacts

do not seek

to have interaction

with the others

which is out of substance 

and Work

otherwise you will suffer

the effects of the social

and inhumane decay

of the daily routine

which is relentless

and merciless.

Αποτοξίνωση βαρέων σκέψεων

Αποτοξίνωση βαρέων σκέψεων

Ν.Λυγερός

Αποτοξίνωση βαρέων σκέψεων
θα πρέπει να κάνεις
για να μπορέσεις να ζήσεις
μέσα στη καθημερινότητα
αλλιώς δεν θ’ αντέξεις
τη σύγκρουση με τη ζωή
όπου ο καθένας
θα θελήσει να σε πείσει
ότι δεν υπάρχει
τίποτα σπουδαιότερο
από το τίποτα
γιατί αυτό δεν ενοχλεί
αφού δεν...

http://www.lygeros.org/articles.php?n=19058&l=gr

Διάλεξη του Ν. Λυγερού με θέμα: "Στρατηγική της βελτίωσης και ανάπτυξης μέσω αξιολογίας". Βίντεο + απομαγνητοφώνηση.

Δε θα μπω σε ένα πλαίσιο σημερινό, συγχρονικό, θα μπω σε ένα πλαίσιο διαχρονικό. Ο δάσκαλος, που μπορεί μερικές φορές να είναι και δάσκαλος του γένους, μπορεί να είναι και δάσκαλος της ανθρωπότητας, αδιαφορεί παντελώς για το θέμα της αξιολόγησης. Τόσο απλά. Θα ήταν καλό να το πούμε μια φορά. Είναι καλό να το μελετάμε αλλά να το έχουμε κι αυτό στο σκεπτικό μας. Γι'αυτό επιλέξαμε το πλαίσιο της αξιολογίας. Είναι απίστευτο οτι είμαστε μια χώρα που έχει γεννήσει τον Ελληνισμό. Θα ήταν καλό να αναρωτηθείτε αν αξιολογούσαμε τον Ελληνισμό τι θα είχε βαθμολογία. Προσπαθώ να σας πω οτι στο επίπεδο της Ανθρωπότητας η αξιολογία είναι πολύ απλά 0 και 1. Και ο Ελληνισμός έχει πάρει 1. Είναι δύσκολο να πάρεις 1 για την Ανθρωπότητα. Ο πήχης είναι πολύ ψηλά. Και γι'αυτό ο Ελληνισμός θεωρείται οτι είναι κάτι που προσφέρει, ακόμα και τώρα. Ενώ έχουμε πολλούς "-ισμούς" που δεν προσφέρουν πια τίποτα, κι έχουν πάρει 0. Ο Δάσκαλος σ'αυτό το πλαίσιο δεν είναι εκπαιδευτικός. Και νομίζω πως πολλά απ'τα προβλήματα που έχουμε είναι επειδή έχουμε μετατρέψει τον Δάσκαλο σε εκπαιδευτικό. Γιατί μόλις τον μετατρέψαμε σε εκπαιδευτικό τον κάναμε επαγγελματία. Να θυμόμαστε οτι η ανάλογη κοινωνία έχει κατηγορήσει τον Σωκράτη γιατί έκανε μαθήματα τζάμπα. Ναι, ήταν μια μορφή αξιολόγησης. Ενώ οι άλλοι βέβαια τα έκαναν πανάκριβα γιατί ήταν θέμα αξίας του μαθήματος. Άρα η αξία δίνεται απο το μάθημα κι όχι απο τον Δάσκαλο. Ενώ ο Σωκράτης έλεγε απ'τον Δάσκαλο και μετά βλέπουμε το μάθημα ανάλογα πόσο είναι ο μαθητής. Το ντουέτο Δάσκαλος-Μαθητής δε διδάσκεται κοινωνικά. Και θα'ταν καλό να το ακούμε κάπου-κάπου αυτό γιατί κι εγώ έχω κουραστεί να ακούω συνεχώς "κοινωνικοποίηση, κανονικοποίηση κτλ" και έχει ενδιαφέρον γιατί το θέμα της διδασκαλίας δεν είναι μόνο σε μία κοινωνία, υπάρχει σε όλη την Ανθρωπότητα η έννοια του Δασκάλου. Ενώ η έννοια του εκπαιδευτικού δε μεταφράζεται εύκολα γιατί ανάλογα με την κοινωνία, δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα που εννοούμε. Άμα κάνετε ας πούμε "δάσκαλος στην Κίνα, δάσκαλος στις πολεμικές τέχνες, δάσκαλος στη μουσική" όλα αυτά τα λέμε δάσκαλος, δε τα λέμε εκπαιδευτικός. Γιατί δεν είναι συγκρίσιμα. Αυτό που προβλέπει η αξιολόγηση είναι οτι υπάρχει συγκρίσιμο πλαίσιο το οποίο μπορούμε μετά να κάνουμε μια αξιολόγηση. Η αξιολογία που βασίζεται μόνο στις αξίες είναι οτι δε συγκρίνουμε τις αξίες, δε λέμε η μία αξία είναι καλύτερη απ'την άλλη, είναι αξίες. Η αξιολόγηση επειδή θα θέλει να κάνει ποσοτικές μετρήσεις θα περάσει πολύ γρήγορα σε αρχές, παρά αξίες. Άρα θα έχουμε ένα θεσμικό πλαίσιο που θα καθορίζει "φέτος οι αξίες μας θα είναι αυτές", Στην πραγματικότητα είναι αρχές. Οι αρχές είναι συγχρονικές ενώ οι αξίες είναι διαχρονικές. Όταν βλέπουμε λοιπόν το θέμα μας αυτό και το κοιτάζουμε απο την πλευρά μας, εμείς τώρα, που είμαστε απο τους παλιούς της Ανθρωπότητας. Είμαστε τόσο παλιοί που δεν έχουμε γεράσει. Ο Ελληνισμός δεν έχει γεράσει. Στην αρχή όταν γεννήθηκε μας έλεγαν οτι "δεν έχετε άσπρα μαλλιά", οι Αιγύπτιοι. Έχει συνεχίσει αυτό, παρ'όλο που μερικοί έχουν. Η ιδέα ποιά είναι: όταν προσφέρεις πραγματικά αυτό που είσαι κι όχι αυτό που έχεις τότε μπαίνεις στο πλαίσιο της διδασκαλίας. Ο δάσκαλος είναι ο ειδικός για χάσιμο χρόνου. Αλλά μη το παρεξηγήσετε. Με ποιά έννοια το λέω: ο δάσκαλος ξέρει ήδη το μάθημα κι όμως θα το παλέψει για να το μάθει ο μαθητής. Χάνει χρόνο για να εξηγήσει αυτό που ξέρει ήδη. Αυτό δεν είναι σπατάλη. Αλλά το χάσιμο χρόνου είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση στο θέμα της διδασκαλίας. Δεν υπάρχει Δάσκαλος που δε χάνει χρόνο για τους μαθητές του. Άρα έχει ενδιαφέρον, γιατί δε προσφέρει κάτι που έχει, προσφέρει κάτι που είναι. Είναι το μεγαλύτερο δείγμα της γενναιοδωρίας. Πολύ συχνά λέμε οτι είναι σημαντικό, αυτός είναι γενναιόδωρος γιατί δίνει λεφτά. Ξέρετε η γενναιοδωρία θα εμφανιστεί ας πούμε όταν θα σας πούν "δώσε το νεφρό σου". Άμα έχεις δύο θα το δώσεις αλλά ακόμη κι όταν έχεις δύο το σκέφτεσαι. Ενώ όταν έχεις λεφτά λες θα δώσω, και λες αυτό λέγεται γενναιοδωρία. Δεν είναι ακριβώς αυτό. Άρα το δείλημα αν θέλετε που δίνει ο Δάσκαλος, ο Ελληνισμός, είναι "δίνω αυτό που είμαι και δεν δίνω αυτό που έχω". Μεγάλη διαφορά. Και αυτό, άμα θέλετε να το συγκρίνετε με πολλά επαγγέλματα. Κι είναι καλό να θυμόμαστε αυτό που έλεγε ένας γέρος φούρναρης: αυτός που επιλέγει σωστά το επάγγελμά του δεν πάει ποτέ στη δουλειά. Γιατί δεν το βλέπει ως δουλειά, είναι η ζωή του. Έχει επιλέξει σωστά τη ζωή του, ορθολογικά και στρατηγικά και δε το κάνει επειδή του έχουν βάλει βάσεις επειδή έχει περάσει σε έναν διαγωνισμό και στο τέλος γύρω στα 30-35 τον πιάνει κατάθλιψη γιατί είναι σε λάθος κλάδο. Τώρα έχουμε και νεοτερισμό, αρχίζουμε απο τα 18 κι αναρωτιόμαστε αν θα έχουμε σύνταξη, ενώ απ'οτι φαίνεται δεν υπάρχει πια αυτό το πρόβλημα. (Γέλια απ'τους ακρωατές). Τι θέλω να σας πω λοιπόν, αυτό που πρέπει να κοιτάξουμε είναι το εξής: απο τα νοητικά σχήματα που υπάρχουν στην ιστορία της ανθρωπότητας η έννοια της διδασκαλίας είναι η πιό παλιά. Όπως είναι και η συμβουλευτική. Δηλαδή διδάσκω στον άλλο γιατί μεταφέρω μια γνώση. Τώρα το θέμα είναι πώς τη μεταφέρω. Άρα είναι μερικοί που θεωρούν οτι η μεταφορά γίνεται μόνο προς την κατεύθυνση της μίμησης. Δεν είναι αυτό. Χρειάζεται μια δυσκολία. Αυτό είναι το πιο σπουδαίο στην ιστορία. Άμα δεν υπάρχει δυσκολία τότε έχουμε ένα θέμα και με τη νοημοσύνη και με τη μνημοσύνη. Γιατί οτιδήποτε κατακτούμε πολύ γρήγορα το ξεχνάμε πολύ γρήγορα. Άρα άμα δεν υπάρχει μια δυσκολία δεν υπάρχει βραδύτητα στη μνήμη και η μνήμη λειτουργεί με τη βραδύτητα ενώ αυτό που λειτουργεί με την ταχύτητα είναι η λήθη. Άμα σκεφτούμε οτι ο Σωκράτης λέει απ'την αρχή οτι το πιο σημαντικό είναι η α-λήθεια, άρα η μη λήθη, σημαίνει στην πραγματικότητα οτι είναι πάνω απο τη μνήμη γιατί δεν είναι μόνο θυμάμαι, είναι οτι και δεν ξεχνώ. Ο δάσκαλος ότι και να του πουν, όπως και να τον αξιολογήσουν, μόλις μπει με τους μαθητές του θα κάνει αυτό που λέμε εργοώρες κι οχι εργατοώρες. Στις εργοώρες θα παράγει ένα έργο. Γιατί στις εργατοώρες απλώς ακολουθεί έναν θεσμό. Το θέμα είναι οτι μερικές φορές οι μαθητές δε το πιάνουν με την πρώτη, τι να κάνουμε, άρα θα πεις "αποτυχία"; Μπορείς να το συνεχίζεις. Έχουμε δασκάλους που αρχίζουν πιό νωρίς και τελειώνουν πιό αργά. Κι έχουμε δασκάλους που καλύπτουν ακριβώς το πρόγραμμα, τελειώνουν ακριβώς στην ώρα τους. Αυτοί μπορεί να είναι ωραίοι γιατί είναι στην ώρα τους αλλά δεν είναι όμορφοι. Η διδασκαλία ασχολείται με την ομορφιά γιατί ξέρει οτι μόνο η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο. Δεν ασχολείται με το ωραίο που θα είναι μόνο για μερικές στιγμές. Άρα, άμα σκεφτείτε τώρα οτι το πρώτο πράγμα που κάνει ο δάσκαλος είναι οτι χάνει χρόνο, μετά, την ώρα που διδάσκει διδάσκει τι, αρχές ή αξίες; Διδάσκει μόνο αξίες. Δηλαδή μεταφέρει γνώσεις-νοητικά σχήματα παλαιότερα, θεωρεί οτι είναι συνδετικός κρίκος -και μ'άρεσε που στην αρχή μιλήσατε για την αγάπη, πολύ περισσότερο απ'οτι νομίζετε. Γιατί θυμηθήκατε και τον Απόστολο Παύλο, αλλά είναι καλό να θυμόμαστε και το Χριστό. Ο Χριστός θα μπορούσε να είχε κάνει μια πολύ απλή επανάσταση, με την κλασσική έννοια δηλαδή μια συνέχεια συμβατική και να είχε προσθέσει πάλι κανόνες απαγορευτικούς. Η μεγάλη επανάσταση του Χριστού είναι οτι αντί να βάλω νέες εντολές, λέω στον άλλον "αγάπα αλλήλους". Ξαφνικά, επειδή μας απασχολεί τόσο πολύ αυτή η αγάπη δεν προλαβαίνουμε να κάνουμε τα άλλα που μας είχαν απαγορεύσει. Άρα είναι μια εποικοδομητική προσέγγιση. Εδώ είναι το ίδιο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μοντέλα όπως είναι η θερμοδυναμική, άκουσα και για την κβαντική θεωρία αλλά στην πραγματικότητα να θυμόμαστε οτι έχουμε μερικά θέματα σ'αυτό τον τομέα. Π.χ ξέρουμε οτι ένα σύστημα ισορροπημένο δεν είναι δημιουργικό. Άρα όταν ο Prigogine θα πάρει ακόμη και το βραβείο νόμπελ που θα αποδείξει οτι η δημιουργικότητα εμφανίζεται σε συστήματα μακράν ισορροπίας. Αυτό τι σημαίνει πρακτικά; Η ιδέα ποιά είναι: άμα δεν έχει ευελιξία, άμα δεν έχει ελευθερία, δεν έχει βαθμό ελευθερίας, δεν έχει βαθμό δημιουργικότητας. Το σημαντικό που ξέρουμε ακόμη και στα μαθηματικά -είναι πολλά παιδιά που έχουν πολλές δυνατότητες στα μαθηματικά- και ξέρουμε οτι εξαφανίζονται μόλις μπαίνουν στο σχολείο. Για ποιόν λόγο: γιατί έχουν μερικές τεχνικές που είναι ιδιόμορφες, ιδιότροπες και δε μπαίνουν στο γενικό καλούπι. Άρα όταν μπαίνουν στο σχολείο και τους μαθαίνουν έναν αλγόριθμο συγκεκριμένο κι όχι έναν άλλον μετά ξεχνάνε σιγά-σιγά αυτό γιατί δε μπορούσαν να το εξηγήσουν πώς λειτουργούσε. Αυτό λοιπόν το βλέπουμε πολύ συχνά στα παιδιά, επειδή τους βάζουμε σε ένα καλούπι αφαιρούμε την έννοια της δημιουργικότητας. Όταν λέμε λοιπόν οτι αξιολογούμε πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι. Αν είναι ένα σύστημα ανάδρασης όπως θα ήταν μια μηχανή Wiener σε σχέση με μια μηχανή Turing είναι μια χαρά. Δηλαδή εξελίσσεται, κάνει ανάδραση, προσπαθεί να σκεφτεί πώς λειτούργησε, αν ήταν αποτελεσματικό, είναι αυτό που κάνει κάθε εγκέφαλος, που κάνει καλά που το κάνει. Αλλιώς θα ήμασταν όλοι κόπανοι. Εννοώ στο πιάνο. Η ιδέα είναι οτι άμα δεν έχω ανάδαση δε μπορώ να έχω δράση. Είναι λίγο παράξενο γιατί θα μου πείτε η ανάδραση έρχεται μετά απ'τη δράση. Το θέμα είναι οτι δεν θα'χω επόμενη δράση, άρα δε θα μπορώ να είμαι διαδραστικός, δε θα μπορώ να είμαι (επεμβαίνει μια ακροάτρια λέγοντας "αντιδραστικός") αντιδραστικός μπορούμε πάντα μην ανησυχείς, στην Ελλάδα είμαστε... εμείς αρχίζουμε πρώτα με το αντί και μετά κάνουμε τη δράση. Είναι μερικοί που χτίζουν έναν τοίχο κι ο άλλος σου λέει ωραία θα μπορώ να τον σπρώξω. Γιατί πριν τον χτίσει δε μπορούσε να τον κάνει τίποτα. Άρα το αντί πολύ συχνά είναι απο πριν αλλά αυτό που έχει σημασία είναι η σκέψη πριν. Η σκέψη θέλει χρόνο. Άρα για να είσαι γρήγορος στη δράση πρέπει να είσαι αργός στη σκέψη. Δηλαδή πρέπει να το 'χεις σκεφτεί. Είναι πολλοί που θέλουν να έχουν άμεση δράση, το λέμε κιόλας "άμεση δράση" ενώ είναι λάθος να λέμε άμεση σκέψη. Μια φορά -επειδή μιλήσατε και για τον Foukault, κάνω αναφορές και σ'αυτά που είπατε- στη Γαλλία θέλανε να αξιολογήσουν έναν μαθηματικό γιατί έβλεπαν οτι εδώ και μια πενταετία δεν είχε παράγει τίποτα. Σου λέν τι κάνει αυτός. Του λέν "ξέρεις κανονικά κάθε χρόνο πρέπει να υποβάλλεις αυτά που έχεις εκπονήσει". Λέει "δεν το'χω δημοσιεύσει ακόμη". Και του λένε "κάνε κάτι, για να φανεί οτι κάνεις κάτι ας πούμε για να μη σε διώξουμε". Κρατικός φορέας. Λέει "εντάξει αφού θέλετε..." Ήταν νέα θεωρία. Το πιό ωραίο είναι οτι αυτή η νέα θεωρία έχει μείνει, όλα τα άλλα που έχουν δώσει οι άλλοι κάθε χρόνο δεν έχει μείνει τίποτα, ήταν απλώς άρθρα. Κι εδώ είναι που μπερδευόμαστε -και χάρηκα όταν μίλησες για την καινοτομία- μπερδεύουμε την καινοτομία με την πατέντα, μπερδεύουμε το άρθρο με την ανακάλυψη και έχουμε πήξει με άρθρα ενώ οι ανακαλύψεις είναι ελάχιστες. Έχουμε πήξει με πατέντες ενώ οι καινοτομίες είναι ελάχιστες. Τώρα, για να είμαι συγκεκριμένος και να μπορέσω να προσαρμοστώ και στο θέμα του χρόνου: έχετε ποτέ σκεφτεί οτι μία απο τις μεγαλύτερες καινοτομίες της ιστορίας της ανθρωπότητας είναι η διδασκαλία; Δηλαδή, εδώ και αιώνες λέει ακριβώς τα ίδια πράγματα, έχει πάντοτε ένα δάσκαλο, έχει πάντοτε μαθητές, πάντοτε ο ένας διδάσκει, ο άλλος μαθαίνει, μετά σιγά - σιγά μαθαίνει πώς να μαθαίνει, και αυτοί οι δύο λένε συνεχώς τα ίδια, εδώ και αιώνες. Έχει πολλές εργασίες που έχουν δημιουργηθεί που τις θεωρούσαμε υπερσύγχρονες οι οποίες έχουν εξαφανιστεί. Σε μουσεία έχουμε μερικά εργαλεία απο εργασίες που πρέπει κάποιος ξεναγός να σου εξηγήσει ποιά ήταν η εργασία ενώ τότε θεωρούσαμε οτι ήταν εντυπωσιακό. Αυτό που προσπαθώ να σας πω είναι το εξής: όποια και να είναι η αξιολόγηση άμα είναι μόνο αξιολόγηση χωρίς αξιολογία είναι πολύ απλό, αυτή θα πάει στο μουσείο. Η αξιολόγηση. Ο δάσκαλος κι ο μαθητής δε θα πάνε στο μουσείο, παραμένουν ζωντανοί. Δηλαδή παρόλο που βλέπουμε όλα αυτά τα πράγματα συνεχίζουν να παράγουν αυτό το έργο και δεν υπάρχει στην ιστορία της ανθρωπότητας κάτι που να μη προέρχεται απο το θέμα της διδασκαλίας. Κι έχει ενδιαφέρον όταν κοιτάζετε τους μεγάλους επιστήμονες και τους φιλόσοφους κτλ αυτό που σας λένε είναι "είχα τον δάσκαλο τάδε" δε σας λένε "είχα τον καθηγητή τάδε". Τον καθηγητή τον έχουν μετατρέψει σε δάσκαλο. Ακόμη κι αν ήταν καθηγητής θεσμικά. Θυμάμαι σε ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης μου έλεγαν "κύριε Λυγερέ μπερδεύεστε εμείς είμαστε καθηγητές κι όχι δάσκαλοι" και λέω "φαίνεται". (Ακούγονται γέλια απ'τους ακροατές). Άρα η ιδέα για να είμαστε ξεκάθαροι είναι οτι μία απο τις μεγαλύτερες καινοτομίες είναι η διδασκαλία. Σε έναν τομέα που έχουμε κάνει πάλι μια καινοτομία είναι το θέμα του Ελληνισμού. Άμα το σκεφτούμε ορθολογικά -και θέλω τώρα να το αξιολογήσετε ντόμπρα και σταράτα συγχρονικά: ο Ελληνισμός έχει κάνει τα πάντα για να βρίσκετε σε δύσκολες θέσεις. Είναι στα νησιά, είναι σε άγονες γραμμές, ανεβαίνει πάνω στα Μετέωρα, δηλαδή λες ρε παιδί μου πού πήγες, που πας ρε Καραμήτρο; Η ιδέα ποιά είναι: στην πραγματικότητα έχει διαλέξει δύσκολες τοποθεσίες για να ταξιδέψει μεσ'τον χρόνο. Ο μόνος τρόπος να διασχίσετε τον χρόνο είναι να έχετε έναν χώρο δύσκολο. Όταν ο χώρος είναι εύκολος έρχονται όλοι πάνω σας. Όταν είναι δύσκολος σου λέει ποιός θα πάει εκεί πέρα. Άρα, άμα το σκεφτείτε, σας λέω ένα πράγμα πολύ απλό: το Πήλιο είχε πάρα πολλά χωριά, πολύ αναπτυγμένα επί Τουρκοκρατίας, για τον λόγο οτι μέχρι να φτάσεις απ'το ένα χωριό στο άλλο, ο Θεός κι η Παναγία, ενώ μόλις τέλειωσε η Τουρκοκρατία εμφανίστηκε ο Βόλος. Μα είναι πάρα πολύ απλό, άμα ξαναεμφανιστεί η Τουρκοκρατία ο Βόλος θα εξαφανιστεί, θα ξαναπάνε όλοι στα χωριά στο Πήλιο. Τι θέλω να πω μ'αυτό: οι δυσκολίες που επιλέγουμε στο πλαίσιο της διδασκαλίας και του Ελληνισμού είναι αυτό που μας επιτρέπει να είμαστε του χρόνου και να είμαστε διαχρονικοί και να μπορούμε τώρα εμείς που μερικές φορές λέμε μεταξύ μας οτι είμαστε "νεο-έλληνες, οτι είμαστε μοντέρνοι, πόσο μοντέρνοι, μεταμοντέρνοι" τέλος πάντων... απλώς Έλληνες είμαστε να το ξέρετε, όλα αυτά τα άλλα τα βγάζουμε. Στην πραγματικότητα αυτό που μένει απο την έννοια της διδασκαλίας είναι η έννοια της αξίας. Είναι πάρα πολύ εντυπωσιακό όταν λέμε οτι θα συμβιβαστούμε με ένα σύστημα -είπες την λέξη συμβιβασμός πριν ε, να το προσέχεις αυτό (μιλώντας σε μια γυναίκα) δεν είναι αναγκαίο. Προσπαθώ να σας πω το εξής: η δυσκολία προέρχεται απο τις επιλογές μας. Πολύ σωστά το είπατε στην αρχή, επιλέγω σημαίνει απορρίπτω κάτι άλλο. Άρα άμα το σκεφτούμε ορθολογικά οτι όταν διαλέγω σημαίνει απορρίπτω τότε η επιλογή έχει κόστος. Η μία απο τις μεγαλύτερες επιλογές που έχει κάνει ο δάσκαλος είναι η επιλογή της ελευθερίας. Δεν υπάρχει Δάσκαλος όταν δεν είναι ελεύθερος. Δεν είναι δάσκαλος. Χασάπης υπάρχει. Ελεύθερος, σκλαβωμένος θα είναι χασάπης. Ο δάσκαλος όμως λειτουργεί σε ένα πλαίσιο ελευθερίας. Αν τώρα το συνδυάσετε μ'αυτό που έχουμε εμείς επιλέξει ως Έλληνες σαν σύνθημα "ελευθερία ή θάνατος" δηλαδή απ'όλες τις επιλογές που είχαμε έχουμε επιλέξει αυτήν, και θα ήθελα να σκεφτείτε άμα λειτουργεί. Ναι λειτουργεί γιατί άμα κοιτάξετε τον Σωκράτη είναι ακριβώς αυτό, ελευθερία ή θάνατος. Δε θα είμαι ελεύθερος τότε προτιμώ να είμαι νεκρός. Κι όταν του λένε οι ίδιοι οι μαθητές του προσπάθησε να κάνεις μια απόδραση, λέει μα άμα το κάνω θα ακυρώσω όλο το έργο. Γιατί; Γιατί μέσω της διδασκαλίας αυτό που βλέπουμε είναι οτι δεν είναι το ον που δημιουργεί το έργο, είναι το έργο που δημιουργεί το ον. Η έννοια του δασκάλου -όταν σας έχει συμβεί, μιλάω τώρα για τους πιό μεγάλους συναδέλφους- να έχετε μικρούς που τώρα έχουν γίνει γίγαντες και να σας φωνάζουν στο δρόμο "δάσκαλε". Βλέπεις τον γίγαντα εσύ και σου λέει "δε μ'αναγνωρίζεις;" Εσείς τον είχατε δει τόσο (μικρό). Γι'αυτόν είναι ένα σημείο αναφοράς. Άρα θα ήθελα να τελειώσω λέγοντας οτι ο δάσκαλος είναι φάρος. Δηλαδή. άμα εξετάσετε έναν φάρο απο την πλευρά του ναυτικού: δεν κουνιέται, δεν φωτίζει τον εαυτό του, είναι άχρηστος, δε μεταφέρει τίποτα. Αν τον εξετάσετε τώρα από την πλευρά των καραβιών: ευτυχώς που δεν κουνιέται, ευτυχώς που δε φωτίζει τον εαυτό του και φωτίζει τους άλλους. Άρα αυτό που ζητάμε απο τον Δάσκαλο είναι να είναι ακίνητος, να είναι όρθιος όταν όλοι οι άλλοι γονατίζουν και να συνεχίζει να εκπέμπει το φως ότι και να γίνεται. Και ο δάσκαλος φαίνεται καλύτερα στο σκοτάδι παρά την μέρα. Άρα άμα κοιτάξετε έναν φάρο την ημέρα θα πείτε τι είναι αυτό το πράγμα. Όταν δε βλέπετε πια τίποτα βλέπετε μόνο τον φάρο. Κι αυτό που σας λέει ο φάρος είναι που θα πας. Και σας το λέει για την κίνησή σας ενώ αυτός είναι ακίνητος. Αλλά γιατί είναι διαχρονικός; Επειδή είναι ακίνητος, παραμένει μέσα στον χρόνο. Ο δάσκαλος είναι εκ φύσης διαχρονικός αλλά για όσους απο σας είναι όντως δάσκαλοι και ανησυχούν μ'αυτά που ακούν, μην ανησυχείτε είναι ακριβώς το ίδιο που έγινε και με τον Νίτσε όταν είπε "ο Θεός πέθανε. Νίτσε", σε ένα θεατρικό έβαλαν "ο Νίτσε πέθανε. Θεός". Άρα άμα είναι του τύπου, πιστεύετε οτι "ο δάσκαλος πέθανε, αξιολόγηση" στην πραγματικότητα είναι "η αξιολόγηση θα πεθάνει" μην ανησυχείτε, απο κάτω είναι γραμμένο "ο Δάσκαλος".

Η προετοιμασία του μαχητή.

Ο μαθητής του
συγκινήθηκε
δίχως δάκρυα

ίσως φοβόταν
μη του τελειώσουν
απο πριν

και δεν άντεχε
το επόμενο τέλος

ήθελε να αντέχει
ως κάθε τέλος
μαζί με τον Δάσκαλό του

προσπαθούσε να θυμηθεί
τις προηγούμενες φορές
πώς το είχε κάνει

διαβάζοντας την ιστορία

προετοιμαζόταν

και με την πίστη

ώστε να γίνει μαχητής
άξιος
να προστατέψει την αθωότητα
απο κάθε βαρβαρότητα

κι αν κάποιοι
δεν μπορούν να καταλάβουν
την χαρά αυτού του αγώνα
δεν πειράζει

ας χαρούν το αποτέλεσμα.

Ο Δάσκαλος.

Ο Δάσκαλος δεν είναι σαν τον καθηγητή, δε σου τυχαίνει, αλλά τον επιλέγεις, γιατί είναι ικανός να σε βοηθήσει να γίνεις αυτό που θέλεις.

Τι μας έμαθε ο δάσκαλος.

Οι περισσότεροι κοιτάζουν απο μακριά, κάποιοι έρχονται μαζί μας. Κι απ'αυτούς, μερικοί θα μας αφήσουνε στον δρόμο. Πριν το τέλος ποτέ δεν μένουμε πολλοί, αρκεί να είμαστε αρκετοί, ώστε να φτάσουμε εκεί, για όλους τους, αυτό μας έμαθε ο δάσκαλος.

Τόσο ανθρώπινος.

Τόσο ανθρώπινος

που έμοιαζε με τέρας

γι’αυτό και η χαρά μου

ήταν τεράστια

όταν τον πρωτοείδα

γιατί κατάλαβα

οτι επιτέλους

βρήκα τον δάσκαλό μου.

Όπως έκανε κι ο Χριστός.

-Γιατί είσαι έτσι μαθητή, τι έχεις?
-Με πληγώνει η υποκρισία της κοινωνίας των τύπων, ιδιαίτερα τέτοιες ημέρες συμβολικές.
-Δε σε πληγώνει η ανάμνηση της Ανάστασης.
-Με πληγώνει η λησμονιά του πόνου και της σταύρωσης.
-Σαν να μην έγιναν ποτέ, για τα άτομα και την κοινωνία.
-Εξ'άλλου ήταν Θεός, αναστήθηκε στο τέλος, όλα ήταν εύκολα.
-Κι έτσι δεν έχουν αξία εφόσον τα ερμηνεύουμε με τέτοιο τρόπο.
-Στην εκκλησία το μόνο που βλέπεις είναι καλοντυμένους υποκριτές.
-Άρα ήσουν τέτοιος κι εσύ.
-Αφού όλοι ήταν έτσι...
-Το θέμα είναι οτι κι εσύ ήσουν έτσι. Να κοιτάς τον εαυτό σου.
-Μα εσύ που μου το λες δε το κάνεις.
-Ο δάσκαλος δεν κοιτάζει ποτέ τον εαυτό του.
-Σωστά. Βλέπει τον μαθητή.
-Ζει, και πεθαίνει για τον μαθητή.
-Όπως έκανε κι ο Χριστός.
-Όπως έκανε κι ο Χριστός.

Για την ανέλιξη της Ανθρωπότητας.

Για την ανέλιξη της Ανθρωπότητας
Θεοδωρής Τσιαμίτας


Ο Δάσκαλος και μόνος του παλεύει για τους άλλους,
οι μαθητές παλεύουν μαζί για τον δάσκαλο,
οι υπόλοιποι παλεύουν εναντίον των άλλων,
επειδή παλεύουν για τον εαυτό τους.

Οι υπόλοιποι είναι τα άτομα της κοινωνίας,
οι πολλοί, οι κανονικοί, οι σημαντικοί
εφόσον δουλεύουν για να συντηρούν
και να διαιωνίζουν την εξουσία του συστήματος.

Οι Δάσκαλοι είναι οι προηγούμενοι άνθρωποι
οι μαθητές μαθαίνουν πώς να γίνουν οι επόμενοι,
το πεδίο δράσης τους είναι ο χρόνος,
κι η σχέση τους γέφυρα που ενώνει παρελθόν και μέλλον.

Και οι δύο κατηγορίες είναι άχρηστες στην κοινωνία
και εξ'ορισμού επικίνδυνες για την εξουσία της
κι όταν δεν καταφέρνει να τους αφομοιώσει εξ'αρχής
τους περιθωριοποιεί ή τους εξαφανίζει, αν μπορεί.

Η απανθρωπιά της τους πονάει και τους πληγώνει,
κι οι πληγές τους δεν τους αφήνουν να ξεχάσουν
πως η κοινωνία είναι μάστιγα για την ανθρωπότητα
γιατί αρρωσταίνει και σκοτώνει τους ανθρώπους.

Έτσι αποφασίζουν να γίνουν μαχητές
ενάντια στην βαρβαρότητα της κοινωνίας
για να προστατέψουν την ουσία απ'την εξουσία
και να επιτρέψουν την ανέλιξη της ανθρωπότητας.

Δεν σε έβλεπα.

Δεν σε έβλεπα

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Δεν σε έβλεπα

γύρω μου Δάσκαλε

με τα μάτια

που βλέπουν μονάχα

μέσα στον χώρο

μέχρι που άνοιξα

αυτά της νόησης

κι επιτέλους σε είδα

μέσα στον χρόνο

δίπλα και κοντά μου

κι ένιωσα περισσότερο

την ανθρωπιά

και την αξία

του έργου σου

ως μαθητής σου.

Το πνεύμα του Κολοκοτρώνη... Η ανάγκη της θυσίας.

Αν νιώθεις ότι ζεις μέσα σε μία φυλακή, ενώ κατοικείς στην πατρίδα σου, τότε σκέψου το πνεύμα του Κολοκοτρώνη και ετοιμάσου να δράσεις. Κι αν δεν γνωρίζεις καλά την συμβολή της Φιλικής Εταιρείας, θυμίσου ότι οι εχθροί μας την ονόμαζαν μυστική, καθώς το απέδειξαν οι μεταφράσεις του Αλέξανδρου Καραθεοδωρή, που είχε πρόσβαση στο μυστικοφύλακα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν ακούς πολλούς να μιλούν, μην ξεχάσεις ποτέ ότι λίγοι δρουν. Κι αν μας βρίζουν οι εχθροί μας λέγοντας μας ότι είμαστε λίγοι, θα τους αποδείξουμε ότι είμαστε σπάνιοι. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε καταπατήσει, όποιος κι αν είναι. Κανείς δεν μπορεί να σου απαγορεύσει να ζεις στην πατρίδα σου ελεύθερος, δίχως να υποστεί κόστος. Ό,τι και να πουν είμαστε ένας λαός με αξίες κι όχι ένα κράτος με αρχές. Ό,τι και να έζησες, σημασία έχει πώς θα πεθάνεις. Γι’ αυτό μην κοιτάς αποκλειστικά τα οικονομικά για να καταλάβεις την κατάσταση. Το παίγνιο δεν είναι αστείο, το παίγνιο δεν είναι απλό. Αν βρίσκεις το χειμώνα πολύ λευκό, κράτα στο νου το καλοκαίρι. Αν βρίσκεις βαριά την ημισέληνο, κράτα στο χέρι σου τον ήλιο της δικαιοσύνης. Μην τρέχεις σαν τους ραγιάδες, πολέμα ως Έλληνας τους εχθρούς του ελληνισμού, δίχως να κάνεις διακρίσεις. Κι αν μερικοί έχουν βλέψεις όσον αφορά στη γενοκτονία, τότε θυμίσου ότι δεν γεννήθηκες θύμα και ότι μπορείς ν’ αντισταθείς σε αυτούς που πιστεύουν ότι θα είναι άτρωτοι, ενώ χρησιμοποιούν την πειθώ, για να μην δώσουν μάχη.

Μην κοιτάς μόνο και μόνο τις μάχες, δες και τον πόλεμο σε ευρύτερο επίπεδο. Αν τα λόγια των πολιτικών σε κουράζουν και σε μπερδεύουν πάρε ένα βιβλίο ιστορίας, διότι μόνο αυτό θα ενισχύσει την αντίστασή σου. Μην υποκύψεις στις πιέσεις ακόμα και αν δεν βλέπεις λύση στα οικονομικά σου. Ετοιμάζουμε τη λύση την οικονομική μέσω του στρατηγικού σχεδιασμού γύρω από το θέμα της ΑΟΖ. Πρέπει ν’ αντέξεις ακόμα τα λόγια που σε πληγώνουν, διότι είναι με τις σκέψεις που θα κατασκευάσεις κάτι για τους άλλους, για εμάς. Μπορεί ο αγώνας να είναι δύσκολος, αλλά αυτό μας δίνει την αξία μας, την επαναστατική μας δράση. Αν σε συνοδεύει το πνεύμα του Κολοκοτρώνη δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς, διότι ξέρεις από μάχες. Απλώς δώσε περισσότερη σημασία στην έννοια της πολιορκίας, αν θες πράγματι να συμβάλεις κι εσύ στο μέλλον της πατρίδας μας. Βλέπεις υπάρχουν επιλογές. Μπορείς να μείνεις απαθής ή να γίνεις δυναμικός, ανάλογα με το τι επιδιώκεις. Μην περιμένεις από όλους τους πολίτες να είναι αγωνιστές και από όλους τους αγωνιστές να είναι όλοι ήρωες. Εδώ και αιώνες ξεπερνούμε χειρότερα προβλήματα, κατοχές και πολέμους, δεν είναι μια κρίση που θα μας βάλει κάτω. Το ηθικό σου μην αφήσεις στους άλλους. Κράτα γερά τις αξίες για να προσπεράσεις τις αρχές, διότι έχεις μόνο μια πατρίδα. Κι όσο για τους εχθρούς της, κράτα τους την πρέπουσα θέση και καμιά άλλη στον τόπο μας. Άσε λοιπόν το πνεύμα του Κολοκοτρώνη να σε πλημμυρίσει για να δεις επιτέλους τη στρατηγική της ανάπτυξης και της ανθεκτικότητας.

Η ανάγκη της θυσίας

Μην ευχαριστείς το δάσκαλο

για την ανάγκη της θυσίας

γιατί δεν υπάρχει παρά γι' αυτή

γιατί δεν μπορεί να κάνει παρά αυτή

και μετά κατά βάθος παρά

την αβάσταχτη σκληρότητα

αυτής της αποστολής

αυτού του οράματος

σκέψου

πράγματι

ότι μόνο

τα τέρατα

σαν αυτόν

μπορούν να πετύχουν

αυτό το απαιτητικό κατόρθωμα

έτσι, αγωνίσου δίπλα του

αυτό θα είναι καλύτερο από τα ευχαριστώ.

Νίκος Λυγερός

 Πηγή

Αν υπάρχεις και μ'ακούς.

Αν υπάρχεις και μ'ακούς

κάνε κι εμένα να γνωρίζω

κι αν είσαι δάσκαλος, μ'ακούς

σαν μαθητής με σεβασμό

μπροστά σου γονατίζω.

Θ.Τ.

Το δώρο της ζωής και η αξία του.

Το δώρο της ζωής και η αξία του.

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Η ζωή είναι ένα δώρο που όμως δεν έχει αξία αν δεν το εκμεταλλευτούμε
προσφέροντάς το στους άλλους, κάνοντας το πρέπον, ζώντας ως συνάνθρωποι.
Άνθρωπος συνεπάγεται συνάνθρωπος. Δεν νοείται μόνος του. Αλτρουισμός.
Μέσω της προσφοράς του Είναι σου δικαιολογείς την ύπαρξή σου. Ανθρωπότητα.

Ένας πραγματικός Δάσκαλος: Νίκος Λυγερός.

Καθηγητής σε πολλές ειδικότητες, μα πάνω απ'όλα ένας πραγματικός Δάσκαλος.
Με τις αμέτρητες γνώσεις, την βαθυστόχαστη σκέψη, τον δείκτη νοημοσύνης του (IQ 189 στην κλίμακα Standford-Binet) και το πολυποίκιλο έργο του (περί ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ, ελληνικού Ζεόλιθου, απόρριψη σχεδίου Ανάν, αγώνας αναγνώρισης γενοκτονιών, φιλοσοφικά συγγράμματα και διαλέξεις, ποιήματα, εκθέματα ζωγραφικής, μαθηματικά συγγράμματα, στρατηγικός σύμβουλος, κ.α.) είναι ένας άνθρωπος που διαμορφώνει την σημερινή και συμβάλει στην δημιουργία της επόμενης πραγματικότητας, και σε επίπεδο εθνικό, αλλά και ολόκληρης της ανθρωπότητας. Το έργο που άφησε και συνεχίζει να αφήνει είναι τεράστιο και ουσιαστικό. Λειτουργεί ώς έμπνευση για πολλούς ανθρώπους και ως Δάσκαλος για τους μαθητές του.
Ένας απ'αυτούς είμαι κι εγώ. Τον γνώρισα πρώτη φορά όταν είχε έρθει να μιλήσει στο σχολείο μας. Τότε ήμουν στην πρώτη ή στην δευτέρα λυκείου, δεν θυμάμαι με σιγουριά. Είχε κάνει πάντως μια διάλεξη την οποία λόγο παρέας δεν παρακολούθησα με προσοχή. Συνεπώς δεν αποκόμισα πολλά, ωστόσο απο τα λίγα που άκουσα, μου προξένησε το ενδιαφέρον.
Αργότερα, κάποια στιγμή συνέβη να τον πετύχω στην τηλεόραση. Στην εκπομπή "Η ζωή είναι αλλού". Τον θυμήθηκα και παρακολούθησα με προσοχή αυτή τη φορά. Στο τέλος είχα εντυπωσιαστεί. Απο τότε άρχισα να ψάχνω γι'αυτόν στο ίντερνετ. Άρχισα να βρίσκω ομιλίες του, συνεντεύξεις, διαλέξεις, συζητήσεις, και να βλέπω έναν τρόπο σκέψης πραγματικά έξυπνο, ανθρώπινο, ορθολογικό, πολύ καλά δομημένο, που συνδύαζε πολλές γνώσεις, με βαθιές ιδέες. Έτσι κατάλαβα πως βρήκα έναν Δάσκαλο. Απο τότε, είχα την χαρά και την ευκαιρία να τον δώ και να τον γνωρίσω κι απο κοντά. Χαίρομαι να τον βλέπω και να τον ακούω, να σκέφτομαι, να μαθαίνω, να συνειδητοποιώ, να πράττω, να βοηθώ την βοήθεια. Είμαι ευγνώμων γι'αυτό.
Κι εφόσον μπορώ να συμβάλλω κι εγώ στην διάδοση και την συνέχεια του έργου, αυτή θα είναι η ζωή κι η χαρά μου.

Εύχομαι να τον γνωρίσετε κι εσείς, διότι μπορεί να σας βοηθήσει για να γίνετε πιο ανθρώπινοι, πιο συνειδητοποιημένα χαρούμενοι και μετα-χαρούμενοι.

To site του Ν.Λυγερού είναι: www.lygeros.org

Το κανάλι με το έργο του Ν.Λυγερού στο youtube είναι: https://www.youtube.com/channel/UCoxTAEykhjzXpuCiNnYTluw/videos