Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος

Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Όπως διδάσκει κι ο Δάσκαλος,

αν θέλεις να έχεις σχέσεις 

κι όχι μόνο επαφές

μην προσδοκάς

αλληλεπίδραση 

με τους άλλους

εκτός ουσίας και έργου

αλλιώς θα υποστείς 

τις συνέπειες της κοινωνικής

κι απάνθρωπης φθοράς

της καθημερινότητας

που είναι αμείλικτη 

και ανελέητη.

As the Master teaches

Theodoris Tsiamitas

As the Master teaches,

if you want to have relationships

and not only contacts

do not seek

to have interaction

with the others

which is out of substance 

and Work

otherwise you will suffer

the effects of the social

and inhumane decay

of the daily routine

which is relentless

and merciless.

Χρειάζεται πραγματικό έργο.

Θέλουμε να δείχνουμε πως είμαστε έξυπνοι, σοφοί, ενσυνείδητοι, καλοί, φιλόζωοι, φιλόσοφοι, πως νοιαζόμαστε για τον άλλον, πως νοιαζόμαστε για το περιβάλλον, πως ξέρουμε πολλά, πως κάνουμε πολλά, πως είμαστε πολλά. Ενώ δεν είμαστε και τόσο έξυπνοι, σοφοί, ενσυνείδητοι, καλοί, φιλόζωοι, φιλόσοφοι, δεν νοιαζόμαστε και τόσο για τον άλλον, ούτε για το περιβάλλον, δεν ξέρουμε πολλά, δεν κάνουμε πολλά, δεν είμαστε και πολλά. Το ερώτημα είναι: Εφόσον θεωρείς καλύτερο να είσαι αυτός που δείχνεις, γιατί δεν γίνεσαι κιόλας; Η απάντηση είναι πως είναι πιο εύκολο να φαίνεσαι παρά να είσαι, και δεν θεωρείς οτι είναι κι αναγκαίο το δεύτερο, εφόσον οι περισσότεροι δίνουν μεγαλύτερο βάρος στα λόγια, παρά στις πράξεις. Σωστά. Μα λόγια που ήταν μόνο λόγια, καταφέρνουν μόνο να εντυπωσιάσουν την κοινωνία του παρόντος, δίχως να προσφέρουν τίποτα στην ανθρωπότητα του μέλλοντος, γι'αυτό και δεν γίνονται ποτέ παρελθόν της μέσω της μνήμης. Γι'αυτό, χρειάζεται πραγματικό έργο.

Τι είναι ο Θεός;

Για κάθε καλλιτέχνη, υπάρχουν αυτοί που τους αρέσει, αυτοί που δεν τους αρέσει και αυτοί που είναι αδιάφοροι προς το έργο του. Για μένα ο Θεός είναι καλλιτέχνης. Και οι ά-θεοι, ά-τεχνοι.

Η διαφορά μεταξύ αρχιτέκτονα και χτίστη.

Τι χαρακτηρίζει την ζωή ενός ανθρώπου αν όχι το έργο του? Κι αν ένας άνθρωπος δεν έχει αφήσει κανένα έργο πίσω του, έζησε? Αν δεν έτυχε να γνωριστούμε προσωπικά, θα υπήρχε για εμάς ή για την ανθρωπότητα ένα ον δίχως έργο? Άρα δεν είναι τελικά χάρη στο έργο που υπάρχει κι έχει νόημα το ον?
Για να έχει νόημα ένας αρχιτέκτονας πρέπει να μπορεί να σχεδιάσει και να φτιάχνει σπίτια. Για να έχει νόημα ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί δημιουργήσει κάτι ανθρώπινο. Όμως το θέμα δεν είναι απλοϊκό.
Ένας αρχιτέκτονας, όταν παίρνει μια παραγγελία για να φτιάξει ένα σπίτι, έχει κάποιο χρονικό όριο το οποίο ξέρει πως δεν πρέπει να υπερβεί. Οπότε εφόσον οφείλει να παράγει ένα έργο σε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα δεν σπαταλάει τον χρόνο του άσκοπα, ούτε προχωρά ανάλογα με την διάθεσή του, τα κέφια και την ψυχολογία του. Προγραμματίζει και εργάζεται με μεθοδικότητα. Επίσης, οφείλει πριν χτίσει το κτήριο να το φανταστεί, να το σκεφτεί, να το σχεδιάσει κι έπειτα να κατευθύνει τους χτίστες σύμφωνα με το σχέδιο. Αλλιώς, αν ο κάθε χτίστης αυτοσχεδίαζε και δούλευε όποτε είχε διάθεση, το σπίτι δεν θα προλάβαινε να ολοκληρωθεί, αλλά το αποτέλεσμα θα ήταν και άσχημο, διότι δεν θα εργάζονταν όλοι συντονισμένα για το ίδιο αποτέλεσμα. Συνεπώς δεν θα είχε κανένα νόημα όλο αυτό.
Δεν ισχύουν τα ίδια ακριβώς και για τον άνθρωπο και την ζωή του? Αν δεν συνειδητοποιήσουμε πως ο χρόνος μας είναι περιορισμένος, άρα δεν εργαστούμε και συνεργαστούμε με πρόγραμμα και μεθοδικότητα και νοημοσύνη η οποία θα μας επιτρέψει να δημιουργήσουμε μια στρατηγική για να πετύχουμε όλο αυτό, τότε απλώς θα αυτοσχεδιάζουμε κάθε στιγμή, για μία ζωή, με αποτέλεσμα στο τέλος η ζωή μας να είναι άσχημη και ανόητη, όπως ένα σπίτι το οποίο χτίζεται μόνο από τους χτίστες, δίχως την καθοδήγηση του αρχιτέκτονα.
Με αυτό το σκεπτικό λοιπόν καταλαβαίνουμε πως οφείλουμε να γίνουμε οι αρχιτέκτονες της ζωής μας. Είναι ανάγκη να σκεφτόμαστε, να αναρωτιόμαστε, να ψάχνουμε, άρα να φιλοσοφούμε, να εξετάζουμε συνεχώς τα πάντα και να οραματιζόμαστε ώστε να σχεδιάζουμε την ζωή μας και να παράγουμε κι ένα έργο το οποίο θα είναι ουσιαστικό για την ανθρωπότητα, ακόμη και αφού εμείς θα'χουμε φύγει.

Ο Δάσκαλος παλεύει για όλους μόνος του.

Την ίδια στιγμή που ο Δάσκαλος
παλεύει για όλους μόνος του
ραγιάδες, πτωχοί στο πνεύμα
και άτομα της κοινωνίας μας
μάχονται το έργο του
μανιωδώς μερικές φορές
ίσως δεν καταλαβαίνουν
τι κάνουν στην πραγματικότητα
γιατί δεν συνειδητοποιούν
οτι κι ένας βάρβαρος
κάνει ακριβώς το ίδιο,
εναντιώνεται στην ανθρωπότητα.

Μια ωραία συνάντηση.

-Συνάντησα σήμερα τον Οδυσσέα καθώς γυρνούσα σπίτι. Χάρηκα πολύ που τον είδα!
-Ποιόν Οδυσσέα?
-Τον Σταυρίδη.
-Δεν τον ξέρω.
-Θαυμάσιος άνθρωπος!
-Ποιός είναι?
-Εκείνος ο άνθρωπος που ήρθε και μου μίλησε πριν 15 χρόνια ενώ έκλαιγα καθησμένη στο παγκάκι έξω απο την εκκλησία.
-Τότε, που είχατε χωρίσει με τον μπαμπά.
-Ήμουν χάλια, δεν βρέθηκα ποτέ χειρότερα ψυχολογικά.
-Γιατρός δεν ήταν?
-Συνάνθρωπος πρώτα απ'όλα, μετά ψυχολόγος.
-Σωστά, ήταν αυτός που σε βοήθησε και μετέπειτα δίχως να ζητήσει ποτέ χρήματα.
-Κανένα αντάλλαγμα, μόνο προσφορά.
-Αυτός μετά δεν ήταν που διαμεσολάβησε για να βρείς την πρώτη δουλειά σου?
-Αυτός πλήρωνε και το ενοίκιό μας πριν πιάσω δουλειά για αρκετούς μήνες.
-Και δεν είναι άνθρωπος που έχει και καμιά περιουσία.
-Ή ανθρωπιά του ήταν όλη κι όλη.
-Δεν είναι και λίγη.
-Είναι τεράστια.
-Πραγματικά είναι ένας θαυμάσιος άνθρωπος. Πώς δεν θυμόμουν το όνομά του?
-Θυμόσουν όμως το έργο του, κι αυτό είναι αρκετό.
-Σωστά, αυτό είναι που τον προσδιορίζει.
-Ένα όνομα δεν λέει τίποτα.
-Το έργο είναι που διαμορφώνει το όν.
-Εμείς, ποιοί είμαστε?

Η μονιμότητα παράγει τίποτα.

Μας ρωτάνε ποιά είναι τα νέα μας, κι απαντούμε "τα ίδια μωρέ, τα ίδια" με ύφος απέχθειας, περίλυπο και αγανακτισμένο. Τι υποκριτές που γινόμαστε!
Αγαπάμε την μονιμότητα και την ρουτίνα γιατί μας δίνει την εντύπωση της ασφάλειας. Ακόμη κι όταν παύει πια να μας γεμίζει, να μας ικανοποιεί, την επιζητούμε. Δεν την αλλάζουμε γιατί μας έχει βολέψει και το ξεβόλεμα είναι πάντα μη αρεστό, ειδικά σ'αυτούς που τους αρέσει να ονειρεύονται. Βέβαια κοιμούνται, αλλά δεν τους αρέσει να το βλέπουν έτσι. Ωστόσο δεν σκέφτονται οτι αν ήταν ξύπνιοι σημαίνει πως θα ήταν και δραστήριοι, και η δράση είναι εξ'ορισμού αντίθετη με την βόλεψη, εφόσον υπάρχει διαρκώς ενέργεια η οποία είναι ικανή να παράγει κάποιο έργο.
Το βλέπουμε και στην χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες, όλοι θέλανε να γίνουν μόνιμοι ώστε να μην κάνουν τίποτα μετά. Ο απόλυτος εκφυλισμός της σκέψης. Μη κάνοντας τίποτα δεν προνόησαν για τα προβλήματα που ήταν αναμενόμενο πως θα έρθουν. Ώσπου τα προβλήματα έγιναν πια εμφανή και γι'αυτούς και τελικά τους ανάγκασαν να κάνουν κάτι. Κι αυτό ήταν το να πολεμούν αυτούς που επιχειρούν να τους αφαιρέσουν την τιποτένια θέση τους.
Ακόμη και στην καθημερινότητα πάντως, όταν ρωτάς μια γυναίκα τι έχει κι ακούς να απαντάει "τίποτα" ξέρεις καλά τι έχει να γίνει στην συνέχεια. Μ'αυτή την έννοια βλέπουμε πως ακόμη κι ένα τίποτα μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα. Ο ανθρώπινος νούς που μας ξεχωρίζει απο τα υπόλοιπα ζώα είναι φτιαγμένος για να σκέφτεται με σκοπό να εξελίσσεται. Γι'αυτό πολέμησε το τίποτα κάνοντας κάτι.
Σε πρώτη φάση σκέψου, είναι ανάγκη!

Η αξία του χρόνου και το νόημα της ζωής.

Γεννιόμαστε, μα δεν το επιλέγουμε. Πεθαίνουμε, μα δεν το επιλέγουμε. Το μόνο που είναι στο χέρι μας να επιλέξουμε είναι το πώς θα ζήσουμε στο ενδιάμεσο. Θα ζήσουμε ελεύθεροι ή σκλάβοι? Θα ζήσουμε ώς άτομα ή ως άνθρωποι? Θα ζήσουμε προσφέροντας ή παίρνοντας? Θα ζήσουμε ή απλώς θα υπάρχουμε? Είναι ουσιαστική η διαφορά των δύο. Θα ενδιαφερθούμε για το παρελθόν και το μέλλον ή θα ασχολούμαστε με το παρόν? Παρόν, το οποίο θα περάσει όπως η ζωή μας κι απ'ότι λένε συνήθως οι πιό γέροι είναι μικρή, τελειώνει γρήγορα. Δεν είμαστε αθάνατοι, γι'αυτό κι ο χρόνος για εμάς έχει τόση σημασία.
Ο Σωκράτης είπε: ὁ δὲ ἀνεξέταστος βίος οὐ βιωτὸς ἀνθρώπῳ. Δηλαδή, η ζωή που δεν εξετάζεται δεν αρμόζει σε άνθρωπο. Αν κάτι μας ξεχωρίζει απο τα υπόλοιπα ζώα του πλανήτη μας είναι η νοημοσύνη μας, η λογική μας, η σκέψη και η σκέψη πάνω στην σκέψη, δηλαδή η συνείδησή μας. Άρα είναι καθήκον μας απο την φύση μάλιστα, όπως και η αναπαραγωγή, το να φιλοσοφούμε.
Με αυτά θέλω να πώ πως αν δεν συνειδητοποιήσουμε ή δεν επινοήσουμε το νόημα της ζωής, ή έστω αν δεν συνειδητοποιήσουμε πως αυτό είναι που πρέπει να αναζητήσουμε αφιερώνοντάς του τον χρόνο μας τότε δεν κάνουμε τίποτα, τον σπαταλήσαμε άδικα, δεν αξίζουμε κάτι και είτε γεννιόμασταν είτε όχι δεν θα είχε σχεδόν καμιά σημασία, εφόσον δεν θα άλλαζε, ούτε θα προσέφερε κάτι η γέννησή μας στην ανθρωπότητα. Είναι πολύ απλό να δούμε πως εξαφανίζεται ένα όν που δεν έχει ζήσει ώς άνθρωπος αλλά ώς άτομο. Πόσοι απο εμάς γνωρίζουμε τους προπαππούδες μας αν δεν ζούσαν όταν αρχίσαμε να αντιλαμβανόμαστε ως παιδιά? Όχι πολλοί φαντάζομαι. Αν το δυσκολέψουμε τώρα κι αναρωτηθούμε πόσοι γνωρίζουμε και θυμόμαστε τους πατεράδες των προπαππούδων μας, τους παππούδες τους και τους προπαππούδες τους, η απάντηση θα μας στεναχωρήσει περισσότερο: Ελάχιστοι. Αυτό μας δείχνει πως δεν αφήσανε συνειδητά κάτι πίσω τους, μετά τον θάνατό τους, για τους επόμενους, άρα εφόσον δεν είχαν σημασία κανείς απο τις επόμενες γεννιές δεν θα τους μάθει για να τους θυμάται. Κι άρα θα πεθάνουν και θα είναι σαν να μη γεννήθηκαν. Ο Σωκράτης ακόμη και μετα θάνατον, ζεί δια μέσω του έργου του που δημιούργησε για τους επόμενους. Κανείς δεν ξέρει τον Σωκράτη επειδή ήταν όμορφος, πετυχημένος επαγγελματίας ή πλούσιος. Τον ξέρουμε μέχρι και σήμερα, μετά απο σχεδόν 2500 χρόνια για αυτά που είπε, επειδή ήταν πραγματικά σημαντικά και διατηρήθηκαν μέσω της μνήμης στον χρόνο. Κι ήταν πραγματικά σημαντικά διότι συνέβαλαν στην εξέλιξη της σκέψης, δηλαδή στην εξέλιξη της ίδιας της ανθρωπότητας.
Στα τέλη του προηγούμενου μήνα είχα τα γενέθλιά μου. Κλασσικές ευχές για χρόνια πολλά και όλα αυτά τα τυπικά απο φίλους και γνωστούς. Κι όσο τα άκουγα τόσο σκεφτόμουν πως όσο πολλά και να είναι τα χρόνια, δεν θα είναι και πάνω απο 70-80 απο τώρα, στην καλύτερη περίπτωση. Και τι είναι 70, 80, 90, 100 χρόνια για την αιωνιότητα? Κι ενώ η αιωνιότητα θα συνεχίσει να υπάρχει, εγώ όχι. Άρα ο χρόνος δεν έχει σημασία για την αιωνιότητα μα για μένα που είμαι θνητός. Ο ατομικός μου χρόνος μου είναι περιορισμένος και συνεχώς τελειώνει. Και μόλις προσθέθηκε άλλος έναν χρόνος στην πλάτη μου. Αυτές οι σκέψεις με οδήγησαν σε μια άλλη που έγινε ιδέα. Κι αυτή ήταν η εξής: Αντί σε κάθε επέτειο των γενεθλίων μου να προσθέτω έναν χρόνο στο μηδέν, δηλαδή στην γέννησή μου, να αφαιρώ έναν χρόνο απο τα 78 -είναι ο μέσος όρος ηλικίας των Ελλήνων- δηλαδή απο τον φυσιολογικό θάνατό μου -εκτός εκτάκτου γεγονότος. Με αυτόν τον τρόπο θα συνειδητοποιώ πως ο προσωπικός μου χρόνος συνεχώς τελειώνει άρα δεν θα ξεχνώ πως είμαι θνητός, κι αν θέλω να αφήσω ένα στίγμα προσφοράς, πρέπει να τον χρησιμοποιήσω έτσι ώστε να παράγω κάποιο έργο που θα έχει αξία και για το μέλλον, ακόμη και μετά απο εμένα, για τους επόμενους ανθρώπους. Κι επειδή είμαι πολύ τεμπέλης, όπως πολλοί, συχνά όταν είναι να κάνω κάτι λέω πως κι αύριο μέρα θα 'ναι, κι αφήνω για αύριο αυτό που θα μπορούσα να κάνω σήμερα. Αν όμως ξέραμε πως αύριο δεν θα ζούμε, θα το κάναμε σήμερα αναγκαστικά. Με το να αφαιρούμε λοιπόν ένα χρόνο κάθε χρόνο απο την ζωή μας θα πιεζόμαστε δημιουργικά και θα γίνουμε πιο παραγωγικοί και ουσιαστικοί με τον χρόνο μας, δεν θα τον ξοδεύουμε τόσο άσκοπα για πράγματα που δεν έχουν αξία. Ο χρόνος είναι μαζί μας, αρκεί να είμαστε κι εμείς μαζί του.
Σκέψου το, ίσως αλλάξεις την ζωή σου, ίσως αλλάξεις τον κόσμο προς το καλύτερο.

Για τους παλιούς πολεμιστές

Για τους παλιούς πολεμιστές

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Αν δεν έχεις διαβάσει

για τους παλιούς πολεμιστές

ή δεν έχεις ακούσει τις ιστορίες,

για την ζωή και τον δρόμο τους,

για την δύναμη και το πνεύμα τους,

δεν μπορείς ούτε να διανοηθείς

πόσο μάλλον να καταλάβεις

τον λόγο ύπαρξής τους,

το αληθινό μεγαλείο τους,

τους αγώνες και το έργο τους

και πώς να τους αναγνωρίσεις

όταν ξαναεπιστρέφουν.

Ακόμη και νεκρός / Even dead

Ακόμη και νεκρός

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Ένας πολεμιστής

είναι ικανός

να νικήσει

ακόμη και νεκρός

όταν το όραμά του

ξεπερνά το παρόν

και αγγίζει το μέλλον.

Τέτοιοι πολεμιστές

δεν αναγνωρίζονται

απο την φορεσιά τους

αλλά απο το βλέμμα

και το έργο τους.

Even dead

Theodoris Tsiamitas

A warrior 

is capable

to win

even as dead

when his vision

surpasses the present

and touches the future.

Such warriors 

are not being recognized

by their costume

but from their look

and their work.