Περί σκακιού, F-35, και προκαταλήψεων.

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Πριν από δύο μήνες και κάτι, ξύπνησα ένα πρωί αλλιώς κι αποφάσισα, απ’ το πουθενά, να ασχοληθώ για πρώτη φορά στη ζωή μου με το σκάκι. Δεν περίμενα ποτέ πως θα μπορούσε να είναι τόσο όμορφο άθλημα. Μέρα με τη μέρα εξελίσσεται σε πραγματικό πάθος. Κι αν και είμαι ακόμη πραγματικά αρχάριος, ήδη μπορώ να πω πως το σκάκι μού έχει μάθει πολλά πράγματα, τα οποία έχουν προεκτάσεις κι εκτός σκακιέρας. Το πιο σημαντικό - και, θα έλεγα, σοκαριστικό - είναι η ιδιότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου γενικότερα, και του δικού μου ειδικότερα, να αγνοεί, κυριολεκτικά, πολλές φορές ακόμη και στο 100%, δεδομένα που εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια μου στη σκακιέρα. Είναι περισσότερες απ'όσες θα'θελα να παραδεχτώ οι (ντροπιαστικές) στιγμές κατά τις οποίες έμεινα απόλυτα «τυφλός» σε αυτά, διότι είχα κατά νου συγκεκριμένα σενάρια που υπέθετα ότι θα επιχειρούσε ο αντίπαλος ή που σχεδίαζα εγώ. Έτσι, κινήσεις που απέκλιναν αυτών των σεναρίων παρέμεναν στο ραντάρ μου πιο "αόρατες" κι από F-35. Δεν είναι λίγες οι φορές που, κατά την ανασκόπηση μιας παρτίδας αφού τελείωσε, δυσκολευόμουν να πιστέψω πως όντως πράγματα προφανή που έλαβαν χώρα μπροστά στα μάτια μου δεν τα είδα ποτέ σε πραγματικό χρόνο. Αναρωτιόμουν πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο, πόσο μάλλον από κάποιον σαν εμένα που το'χει αποφασίσει να προπονηθεί σκληρά στη ζωή του (και συνεχίζω) στο να μην αφήνει τα όποια αισθήματά του να επηρεάζουν τη λογική κρίση του ή, τουλάχιστον, να την επηρεάζουν όσο το δυνατόν λιγότερο. Κι όμως, παίζοντας σκάκι, συνειδητοποίησα πως είμαι λιγότερο ικανός απ’ όσο πίστευα να διατηρώ την κρίση μου ανεπηρέαστη από τις επιθυμίες μου. Και να που, παίζοντας σκάκι, θεωρώ πως μπορώ να με προπονήσω ακόμη πιό αποτελεσματικά σε αυτό. Δεν έχεις δοκιμάσει να μάθεις και παίξεις σκάκι; Όποιος κι αν είσαι, όπου κι αν είσαι, όποια κι αν είναι η ηλικία σου, στο συνιστώ ανεπιφύλακτα. Κι αν το'χεις κάνει ήδη τότε έλα να παίξουμε καμιά παρτίδα!

Περί Σκοπίων, ονομασίας και γεωγραφικών προσδιορισμών

Περί Σκοπίων, ονομασίας και γεωγραφικών προσδιορισμών

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Για μια στιγμή ας εξετάσουμε το πρόβλημα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων ως ξένοι, ουδέτεροι μα δίκαιοι παρατηρητές. Όταν το κράτος των Σκοπίων αποφασίζει να αυτό-προσδιοριστεί, έχει μεγάλο ενδιαφέρον το οτι ενώ θα μπορούσε να επιλέξει μια ονομασία που σχετίζεται και απο γλωσσικής, πολιτισμικής και φυλετικής πλευράς με τη Σερβία και τη Βουλγαρία, καθώς για την πλειοψηφία των πολιτών του υπάρχει έντονο το κοινό Σλαβικό υπόβαθρο και με τις δύο αυτές επιλογές, αλλά και γεωγραφικά, καθώς επίσης τα εδάφη του ήταν κομμάτι και της Σερβίας και της Βουλγαρίας στο παρελθόν, αντιθέτως αυτό επιλέγει να ονομαστεί με βάση έναν Ελληνικό γεωγραφικό προσδιορισμό, ο οποίος είναι άστοχος, καθώς οι Έλληνες απο αρχαιοτάτων χρόνων ονομάζανε Μακεδονία τα εδάφη που υπάγονταν στο αρχαίο βασίλειο της Μακεδονίας, το οποίο βρισκόταν νοτιότερα απο το νέο αυτό κράτος, και τα οποία εδάφη ανήκουν κι επίσημα στην Ελλάδα. Μα ούτε και κοινό φυλετικό υπόβαθρο υπάρχει μεταξύ της πλειοψηφίας των λαών των κρατών των Σκοπίων και της Ελλάδας. Κάνοντας αυτή την πολύ απλή μα ουσιαστική ανάλυση βλέπουμε ξεκάθαρα πως η παρούσα επιλογή αυτοπροσδιορισμού του κράτους των Σκοπίων δεν σχετίζεται ούτε με τη γεωγραφία, ούτε και με την εθνικότητα, συνεπώς οφείλουμε να αναζητήσουμε κάποιον στρατηγικό στόχο πίσω απο αυτή την φαινομενικά παράλογη και παράδοξη σε πρώτη φάση στάση. Αναρωτώμενοι λοιπόν πώς, πότε ιστορικά αλλά και απο ποιους πρωτο-ονομάστηκε η περιοχή του σημερινού κρατιδίου των Σκοπίων με τον Ελληνικό γεωγραφικό προσδιορισμό, ανατρέχουμε σε ιστορικούς χάρτες της περιοχής και αντιπροσωπευτικά έγγραφα τα οποία είναι αρκετά σαφή. Με τον γεωγραφικό προσδιορισμό "Μακεδονία" πρωτο-βάφτισε  επισήμως με το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου αυτά τα εδάφη η Γιουγκοσλαβία του Τίτο καθώς ήταν τότε κυρίαρχη εκεί. Ξέροντας οτι προϋπάρχουν εδάφη με το όνομα Μακεδονία τα οποία ανήκουν σε μια άλλη κρατική οντότητα, ήταν λοιπόν ξεκάθαρο οτι ο μόνος λόγος να βαφτίσει με το ίδιο όνομα την επαρχία της Γιουγκοσλαβίας που συνόρευε με την προϋπάρχουσα Ελληνική, είναι η διεκδίκηση. Η Γιουγκοσλαβία κατέρευσε μα η ιδέα αυτή μεταβιβάστηκε στο ανάδοχο κρατίδιο της πρώην Γιουγκοσλαβικής επαρχίας, τα Σκόπια. Εφόσον είναι φανερό λοιπόν πως ο όρος Μακεδονία ή οποιοδήποτε παράγωγό του στην πραγματικότητα δεν αντιπροσωπεύουν ούτε γεωγραφικά, ούτε εθνικά αυτό το κρατίδιο, η μόνη χρησιμότητά του παραμένει η εργαλειοποίησή του για διεκδικήσεις εις βάρος της Ελλάδας. Αυτό είναι απαράδεκτο. Ας το ξέρουν καλά λοιπόν αυτοί που τάσσονται άμεσα ή εμμέσως με την διατήρηση της ανιστόρητης και αγεωγράφητης ονομασίας του κρατιδίου των Σκοπίων με τον όρο Μακεδονία ή παράγωγά του, αλλά και αυτοί που αντιστέκονται στην προπαγάνδα ώστε να την αφοπλίζουν με ξεκάθαρο τρόπο. Κανένας που θέλει να είναι δίκαιος και φιλειρηνιστής δεν υποστηρίζει την διατήρηση τέτοιων ύπουλων και απαράδεκτων εργαλείων απο όπου κι αν κατάγεται, αρκεί να γνωρίζει. Ας βοηθήσουμε λοιπόν με κάθε μέσο τον λαό των Σκοπίων που είναι θύμα και όμηρος αυτής της προπαγάνδας που τον κρατάει στο σκοτάδι, τον φανατισμό και την απομόνωση, να μάθει την αλήθεια ώστε να κάνει ελεύθερος τις επιλογές του. Γι'αυτό το λόγο,  συνεχίζουμε και θα συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε στη λήθη έως το τέλος.

Αναφορές Σλάβων πολιτικών, θεσμικών φορέων και καθηγητών που καταγγέλουν την δημιουργία μιας τεχνητής, απαράδεκτης προπαγάνδας περί δήθεν "Μακεδονικότητας" του λαού των Σκοπίων που πέρα απο γελοία είναι και βάρβαρη καθώς μετατρέπει με τη βία, άμεσα ή έμμεσα τις εθνικές ταυτότητες των κατοίκων της:

(An ex Prime-Minister of the state of Skopje was telling the true facts to the public of the country about how crazy it is for the Slavs of this little state to thing that they have anything to do with the Macedonians who were Greek - or "Hellenic" - from the ancient history to this day):

*Denko Maleski, Minister of foreign affairs of the FYROM from 1991 to 1993 in an interview to FYROM newspaper Utrinski Vesnik October 16, 2006: "The creation of the "Macedonian" nation, for almost half of a century, was done in a condition of single-party dictatorship. In those times, there was no difference between science and ideology, so the "Macedonian" historiography, unopposed by anybody, comfortably performed a selection of the historic material from which the "Macedonian" identity was created. There is nothing atypical here for the process of the creation of any modern nation, except when falsification from the type of substitution of the word "Bulgarian" with the word "Macedonian" were made".

*Balkanologist Vladimir Sis about Slavic Macedonians: Apr 28 2008 It [PseudoMacedonian language] was not created by natural means, as all other languages in the world, but was created by political circumstances. It is an absurd, that it was created on a certain date - namely August 2nd, 1944, and at certain place- the monastery Prohor Pchinski, with a degree, Such an event has not happened to any other language in the word)

Ιστορικοί χάρτες που αποδεικνύουν πως τα Σκόπια ήταν όχι μόνο απο εθνικής άποψης αλλά και γεωγραφικώς, μέρος και της Βουλγαρίας και της Σερβίας:

Χάρτης του Βασιλείου της Βουλγαρίας το 1941-44, όπου κατέχουν τα Σκόπια. Συνεπώς, όχι μόνο εθνικά, αλλά ακόμη και γεωγραφικά θα ήταν δόκιμο να ονομαστούν για παράδειγμα Δυτική Βουλγαρία. 

Το Βασίλειο της Σερβίας το 1913 όπου κατείχε τα Σκόπια. Είναι φανερό ότι ενώ βλέπουμε ξεκάθαρα την πόλη των Σκοπίων, δεν βλέπουμε καμία "Μακεδονία" στο χάρτη. Συνεπώς ακόμη και γεωγραφικά, θα ήταν όντως δόκιμο να ονομάζονται για παράδειγμα Κάτω Σερβία, ή Νότια Σερβία.

Η αποφασιστικότητα σε συνδυασμό με την έλλειψη υψηλής στρατηγικής είναι εθνικά επικίνδυνη.

Η αποφασιστικότητα σε συνδυασμό με την έλλειψη υψηλής στρατηγικής είναι εθνικά επικίνδυνη. 

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Ένας ανίκανος μπορεί να καθυστερεί, μα δεν μπορεί να γίνει πραγματικά επικίνδυνος, διότι είναι ανίκανος ακόμη και γι'αυτό. Εξ'ορισμού, είναι ο ικανός που λόγω αποτελεσματικότητας μπορεί να φέρει και ολέθρια αποτελέσματα, όταν είναι η πρόθεσή του αυτή, ή όταν λανθάνει. Για παράδειγμα, όταν κάποιος σε θέση κλειδί είναι αποφασισμένος, μα μη βλέποντας την μεγάλη εικόνα έχει έλλειψη δεδομένων και προσπαθεί να αναλύσει το όλον δια μέσου ενός μόνο μέρους του, είναι βέβαιο οτι είναι ικανός να προκαλέσει ακόμη και μη αναστρέψιμη βλάβη. Εν προκειμένω, η οικονομία είναι μονάχα ένα μέρος, ένα κομμάτι της πραγματικότητας, που δεν είναι ικανό να συμπεριλάβει και να εξηγήσει, πόσο μάλλον να επιλύσει τα πάντα. Τα οικονομικά προβλήματα δεν λύνονται απο την οικονομία, μα απο την στρατηγική. Η στρατηγική δεν είναι μόνο οικονομία. Η υψηλή στρατηγική για την χώρα του Ελληνισμού είναι η επίλυση των οικονομικών και κυριαρχικών προβλημάτων μας μέσω της έναρξης και εκμετάλευσης των στρατηγικών μας κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και Κρήτη. Πρώτα αυτά, και μετά τα όσα λέει ο κύριος Βαρουφάκης. Δεν είναι λάθος η λογική του ούτε το ύφος του στον οικονομικό τομέα, είναι λάθος το timing. Όπως ο ίδιος λέει ακριβώς οτι πρώτα πρέπει να γίνει η αναδιάρθρωση του χρέους και μετά να συνεχίσουν οι διαπραγματεύσεις και οι συμβιβασμοί, ώστε να έχουν κάποιο νόημα, όταν βλέπουμε ολικά και στρατηγικά την πραγματικότητα, με την ίδια ακριβώς λογική, είναι οτι πρώτα πρέπει να αρχίσει η στρατηγική εκμετάλευση της ΑΟΖ μας - η οποία πέραν των οικονομικών ωφελειών θα είναι κι ένα τεράστιο εργαλείο πίεσης προς τους εταίρους μας λόγω της τεράστιας οικονομικής και γεωστρατηγικής της εμβέλειας, ως ισχυρό χαρτί, ως άσσος στο μανίκι μας - και μετά να πάμε για πραγματική διαπραγμάτευση με το ύφος του κύριου Βαρουφάκη, διότι μόνο τότε θα έχουμε απόλυτη σιγουριά οτι δεν πρόκειται οι εταίροι να διανοηθούν πιθανότητα ρήξης και grexit, συνεπώς αντί να μας "εκβιάζουν" αυτοί, θα λειτουργεί αντίστροφα.

Εκτός ΕΕ η Ελληνική ΑΟΖ είναι φοβερά δύσκολο, αν όχι απίθανο, να θεσπιστεί και να συνεχίσει ορθολογικά, με τα ουσιαστικά ωφέλη για τους ανθρώπους, για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Η Κύπρος είναι το απόλυτο παράδειγμα προς μίμηση για εμάς καθώς υπό πολύ δυσκολότερες συνθήκες (μικρό μέγεθος, ελάχιστη ισχύ, κατεχώμενα, εγκλωβισμένους, αγνοούμενους, πρόσφυγες) κατάφερε να εφαρμόσει την υψηλή στρατηγική σε εθνικό πλαίσιο ανεξαρτήτως των διαφορετικών κομμάτων που το διαχειρίστηκαν και να θεσπίσει ΑΟΖ, να κάνει τρεις οριοθετήσεις, να βγάλει 13 θαλάσσια οικόπεδα, να ολοκληρώσει 3 διαγωνισμούς και να φέρει τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρίες του κόσμου στις θάλασσές της -σε θάλασσες που πριν την ΑΟΖ ήταν διεθνή χωρικά ύδατα και η Κύπρος δεν είχε κυριαρχικά δικαιώματα-, κλείνοντας συμφωνίες ακόμη και με 80%-20% υπέρ της σε σχέση με τις εταιρίες εξόρυξης όσον αφορά τα οικονομικά κέρδη. Χρησιμοποιώντας την ενέργεια η Κύπρος έκανε στρατηγικές συμμαχίες όπου ασφαλίζουν πρώτα την κυριαρχία της, επεκτύνουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα στη συνέχεια κι έπειτα της δίνουν τεράστια και πολλαπλά οφέλη. Δεν είναι η οικονομία που υλοποίησε αυτή τη στρατηγική, μα η στρατηγική που άλλαξε εντελώς τα δεδομένα ακόμα και σε οικονομικό επίπεδο, λόγω ενέργειας.

Πριν το 2004, εκτός ΕΕ, η Κύπρος δεν διανοούταν να συζητήσει για θέσπιση ΑΟΖ και εκμετάλευση υδρογονανθράκων. Είναι μόνο μετά που σκέφτηκε οτι κάτι τέτοιο είναι πια δυνατόν. Γι'αυτό, η υψηλή στρατηγική λέει: πρώτα η αξιοποίηση της Ελληνικής ΑΟΖ για πραγματική εθνική ανάκαμψη και ανάπτυξη και μετά η οικονομική διαπραγμάτευση και οι συζητήσεις για το χρέος. Διαφορετικά, οι συνέπειες, ειδικά όταν διαπραγματεύονται ικανοί και αποφασισμένοι άνθρωποι, μπορεί να είναι καταστροφικές για τη συνέχεια.

Ν. Λυγερός - Υψηλή Στρατηγική Ελληνικής ΑΟΖ.

Ηράκλειο. 29/3/2017

Οικονομικό και πραγματικό χρέος, προσφηγικό πρόβλημα και οι λύσεις της στρατηγικής. (Αποσπάσματα απο συνέντευξη του Ν. Λυγερού)

Αποσπάσματα απο την συνέντευξή του Ν. Λυγερού στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Ξάνθης "Όμορφη Πόλη", 17/11/2016.

Πηγή: https://www.youtube.com/watch?v=r-pVCLBONpE

1. Χρέος:
"...Απλώς θα ήθελα να υπενθυμίσω επειδή είμαστε μετά το 2014 και πριν το 2021, όλοι οι άνθρωποι που είναι εδώ στην Ελλάδα και ζουν τώρα ελεύθεροι, το μεγάλο χρέος που χρωστάμε δεν είναι το χρέος για το οποίο μιλάμε συνεχώς, είναι το χρέος που είχαμε κι απέναντι στη Φιλική Εταιρία. Κι αν κοιτάξετε πώς λειτούργησε η Φιλική Εταιρία, ήταν μόνο αυτοί οι Έλληνες οι οποίοι ήταν του εξωτερικού, που ξαφνικά ξεσήκωσαν τα πάντα και ουσιαστικά σε 7 χρόνια (1814-1821) κατάφεραν με ανθρώπους σαν τον Κολοκοτρώνη και τον Καραϊσκάκη να αλλάξουν τα δεδομένα και να ζήσουμε εμείς την πρώτη απελευθέρωσή μας πριν 200 χρόνια, επειδή ενεργοποιήθηκαν αυτοί οι άνθρωποι θεωρώντας οτι ο Τουρκικός ζυγός που είχαμε πάνω μας για 400 χρόνια έπρεπε να σταματήσει. Άρα, δεν λέμε για κάτι το θεωρητικό. Ο Ελληνισμός είναι αυτός που έχει φτιάξει την Ελλάδα ελεύθερη. Δεν είναι κάτι άλλο. Η Ελλάδα δεν είναι η συνέχεια  της Τουρκικής κατοχής όπως πιστεύουν μερικοί ραγιάδες. Αν δεν υπήρχε η Φιλική Εταιρία και όλοι αυτοί που έκαναν την επανάσταση και που ήρθανε μάλιστα και απο το εξωτερικό, ειδικά για τα δεδομένα της εποχής που η Ελλάδα ήταν πολύ πιο μικρή ακόμη και σε έκταση, δεν θα ήμασταν σε αυτή την κατάσταση. Άρα, ας μη το ξεχνάμε, δεν είναι κάτι που είναι θεωρητικό. Το έχουμε ζήσει, είναι μέσα στην ιστορία μας και θα 'ταν καλό να το έχουμε στο μυαλό μας όταν πηγαίνουμε στο εξωτερικό και προσπαθούμε να βρούμε συμμάχους, ενώ ξαφνικά χτυπάμε την πόρτα ενός γραφείου κι ο άλλος μας μιλάει Ελληνικά".


2. Προσφυγικό:
"...Βλέπουμε οτι έχουμε ήδη στοιχεία κορεσμού στην Γερμανία, στη συνέχεια θα έχουμε στη Σουηδία και κατά συνέπεια η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι πραγματικά διαφορετική και σχετίζεται βέβαια και με την αντιμετώπιση του αρχικού προβλήματος που είναι στο Ιράκ και στη Συρία με την τρομοκρατική οργάνωση Daesh".

"...Είδατε τεράστιες αλλαγές και στη Γαλλία και στην Αγγλία και στη Γερμανία, ενώ πάνω-κάτω θεωρούσαμε οτι μόνο η Ελλάδα έχει προβλήματα. Όχι, έχουν κι άλλες χώρες τώρα, κατάλαβαν τα πράγματα με τον σωστό τρόπο και τον πιό στρατηγικό και κατά συνέπεια μπαίνουμε σε μια διαδικασία αλλαγής φάσης. Κι εδώ έχει ενδιαφέρον να αλλάξουμε την τοποθέτησή μας γιατί είχαμε μερικούς ανθρώπους που πραγματικά αντιμετώπιζαν το πρόβλημα απλοϊκά και τώρα ξαφνικά επειδή οι Ευρωπαίοι αλλάζουν όλοι, βρίσκονται εντελώς στο περιθώριο γιατί οι θέσεις τους δεν συμπίπτουν καθόλου με μια κοινή στρατηγική η οποία είναι: πρέπει να προστατέψουμε και την Ευρώπη και δεν μπορούμε να αφήνουμε οποιονδήποτε, όπου να'ναι, να ζητάει ότι θέλει".

3. Οικονομικό χρέος:
Δημοσιογράφος: -Θα κλείσουμε κύριε Λυγερέ ζητώντας την αίσθησή σας τώρα, απο την κουβέντα που ξανα-ανοίγει για το χρέος. Βλέπετε τα πράγματα θετικά για τη χώρα;

Ν. Λυγερός: -"Εγώ τα πράγματα θα τα δω θετικά, πραγματικά, για τη χώρα, μόνο και μόνο όταν αρχίσουμε να έχουμε αξιοποίηση της ΑΟΖ. Για όλα τα άλλα βλέπω απλώς εξοικονόμιση και ρυθμίσεις, μπορεί ακόμη και νέο μνημόνιο, νέες διαπραγματεύσεις, αλλά όλα αυτά δεν μπορούν να αλλάξουν πραγματικά, επι της ουσίας, χωρίς την αξιοποίηση της ΑΟΖ. Κι αυτό που με απασχολεί είναι οτι ενώ το βλέπουμε οτι το κάνει η Κύπρος, οτι μπήκε στο μνημόνιο και βγήκε απο το μνημόνιο, οτι έχει μια πολύ δυναμική φάση σε θέματα ΑΟΖ με συμφωνίες και τα λοιπά, εμείς είμαστε πολύ, πολύ της καθυστέρησης σ'αυτό τον τομέα και σας το λέω πραγματικά, με μεγάλη ειλικρίνεια, όσο δεν γίνεται κάτι το ουσιαστικό με την ΑΟΖ, μην περιμένετε πολλά πράγματα".

"...Σας είπα απο την αρχή οτι για εμένα, όταν θέλουμε να έχουμε μια πολιτική και μια οικονομία που να είναι σταθερές πρέπει να βασίζονται πάνω στην ενέργεια και στη στρατηγική. Η ΑΟΖ είναι ένα εργαλείο που φτιάχτηκε γι'αυτό τον λόγο. Είμαστε μια χώρα που διαθέτει την δεύτερη μεγαλύτερη ΑΟΖ στην Μεσόγειο, είμαστε μια χώρα που έχει κοιτάσματα, που έχει τεράστιες δυνατότητες και για την θέση που έχει λόγω Ανατολικής Μεσογείου, ξέρουμε οτι θα έχουμε περάσματα πολύ σημαντικά σε επίπεδο στρατηγικής, ας τα αξιοποιήσουμε, ας ενημερώσουμε τους συμμάχους μας και στην Ευρώπη και στην Αμερική τώρα με τα νέα δεδομένα, οτι εμείς είμαστε θετικοί προς αυτή την κατεύθυνση και θέλουμε να τα αξιοποιήσουμε κι όχι να παραμείνουμε έτσι, παθητικά, λέγοντας ποιός θα σώσει την κατάσταση. Μπορούμε να σωθούμε, ακριβώς με τις δικές μας δυνατότητες, αξιοποιώντας την ΑΟΖ".

"...Ποτέ δεν υπήρχε, στην ιστορία του Ελληνισμού, έλλειψη απο ραγιάδες. Ποτέ. Κι όμως, παρ'όλα αυτά καταφέραμε να κάνουμε ακόμα και επανάσταση. Δεν είναι κάτι που με προβληματίζει. Το λέω συχνά, η Ελλάδα που δεν θα έχει πια προβλήματα και θα τα πάει καλά και θα μπορεί να παίξει έναν ρόλο γεωπολιτικό και πάνω στην σκακιέρα υψηλής στρατηγικής, θα είναι μια Ελλάδα που θα είναι για τους Έλληνες, για τους πατριώτες, αλλά ακόμη και για τους προδότες. Δεν αφήνουμε κανέναν έξω".

Αποσπασματική απομαγνητοφώνηση της διάλεξης του Ν. Λυγερού: "Ανασκόπηση Μέλλοντος Ελληνισμού".

Ν. Λυγερός: - ..."Άρα, προσπαθώ να σας πω οτι το πρώτο πράγμα που μας διδάσκει ο Ελληνισμός είναι οτι μόνο οι νεκροί δεν έχουν προβλήματα. Προτιμάτε να έχετε προβλήματα ή να είστε νεκροί; Δεν κατάλαβα, το σκέφτεστε κιόλας;
Ακροατής: -Θέλουμε όλοι προβλήματα.
Ν. Λυγερός: -Α, θέλετε όλοι προβλήματα. Ε αυτά τα προβλήματα ξέρετε πώς τα ονομάζετε στην Ελλάδα; Ελευθερία. Μόνο όταν είσαι ελεύθερος έχεις προβλήματα. Γιατί άμα είσαι σκλάβος δεν έχεις προβλήματα, τα διαχειρίζεται άλλος, έχεις μόνο λύσεις. Άρα όταν βάζουμε Ελευθερία ή Θάνατος δεν το βάλαμε έτσι, για παίξε γέλασε. Είναι πολύ απλό, εμείς βάλαμε Ελευθερία ή Θάνατος. Δεν βάλαμε ας πούμε βιοπορισμός ή θάνατος. Δεν βάλαμε δημόσιο ή θάνατος. Βάλαμε Ελευθερία ή Θάνατος. Άρα είναι πολύ απλό, άμα δεν θες τον θάνατο είναι οτι θες την ελευθερία. Αν καταπατούν την ελευθερία προτιμάς να είσαι νεκρός. Ή έχουμε ένα ενδιάμεσο κι έχουμε βρει μια τρίτη λύση του τύπου, ε, σκλάβος κάπου κάπου, άμα έχεις αρκετά λεφτά απ'την δουλειά σου, μπορείς να το πεις και δουλειά. Γιατί να το πεις σκλάβος, σε αναγκάζει κάποιος να το πεις σκλάβος; Το λες δουλειά. Βέβαια δουλειά μοιάζει με δουλεία, αλλά δεν πειράζει, λες ο κόσμος έχει μετακινηθεί, καμία σχέση το ένα με το άλλο. Γιατί όμως λέμε άνεργος; Γιατί λέμε άεργος; Γιατί έχουμε πολλούς ανθρώπους που δουλεύουν ενώ είναι άεργοι".


Ν. Λυγερός: -..."Θα σας το πω λίγο πιό χριστιανικά. Έλεγε ο Άγιος Αυγουστίνος, για να είσαι ευχαριστημένος, πρέπει να ζητάς αυτά που έχεις. Αυτό είναι τεράστια σφαλιάρα γιατί για τους περισσότερους απο μας, εμείς ζητάμε απο τα άλλα. Και ρωτάω, ρε παιδιά, την ΑΟΖ, την ΑΟΖ, την έχουμε ή δεν την έχουμε; Είναι μια περιοχή, απλά πρέπει να την δηλώσουμε, και βέβαια την έχουμε. Τα κοιτάσματα που είναι απο κάτω, δεν τα έχουμε; Τα έχουμε. Ζητάμε κάτι το διαφορετικό; Καταπατούμε κάποιον; Είμαστε εκτός του πλαισίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Δεν είμαστε στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου; Δεν είμαστε στο πλαίσιο του Δικαίου της Θάλασσας; Όλα αυτά είναι εδώ. Ρωτάω όμως, αν δεν διεκδικούμε ούτε αυτά που έχουμε, τι είμαστε; Άρα, δεν είμαστε σε κρίση, είμαστε σε έλλειψη κρίσης. Διότι τα έχεις. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε κοιτάσματα που έχουν αξία τουλάχιστον 1,7 τρις € και να ασχολούμαστε με 0,3. Ωραία, θα κάνουμε κάτι; Τα θαλάσσια οικόπεδα τα βγάλαμε. 20 θαλάσσια οικόπεδα, μια χαρά είναι τα οικόπεδα. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Ελληνισμού, ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, που ο Ελληνισμός διαχειρίζεται τόσο μεγάλα κομμάτια θάλασσας επίσημα. Χωρίς διεκδίκηση απο άλλους. Γιατί, μην μπερδευτείτε, όταν ήμασταν στην Μεσόγειο δεν λέγαμε οτι η Μεσόγειος είναι δική μας. Οι Ρωμαίοι το έλεγαν, mare nostrum, εμείς λέγαμε Μεσόγειος, πηγαίναμε παντού αλλά πηγαίνανε και οι άλλοι. Εδώ λοιπόν, λέμε, οτι έχουμε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη κι έχουμε 20 θαλάσσια οικόπεδα όπως έχει και η Κύπρος 13 θαλάσσια οικόπεδα. Η Κύπρος έχει κάνει θέσπιση το 2004, έχει κάνει οριοθέτηση το 2003 με την Αίγυπτο, το 2007 με τον Λίβανο, το 2010 με το Ισραήλ, έχει κάνει διαγωνισμό που έχουμε μέσα την Eni, την Total, την Delek, την Navtech, την Noble. Τα χρησιμοποιεί σαν μια καινούρια σκακιέρα που φτιάχνει και παίζει με αυτά τα στοιχεία χωρίς να παίζει μόνο με την ξηρά. Πρέπει να καταλάβετε το εξής, ο Ελληνισμός όταν έχει προβλήματα ξηράς τα λύνει πάντοτε με την θάλασσα. Άμα δεν τα λύνει με την θάλασσα τα κάνει θάλασσα, εξ'αρχής.  Άρα, λέω απλώς οτι άμα το σκεφτείτε ορθολογικά, πρώτα απο όλα, όπως το λέω οτι για μια μη αξιοποίηση μιας πηγής γνώσης είναι πράξη βαρβαρότητας, άμα δεν διεκδικούμε τα δικαιώματά μας, που είναι κυριαρχικά δικαιώματα, εντάξει -είναι συγκεκριμένο αυτό, υπάρχει, το Δίκαιο της Θάλασσας- ρωτάω, γιατί να έχουμε προβλήματα; Είναι απλώς οτι εμείς αποδεχόμαστε να έχουμε προβλήματα. Αυτό το πρόβλημα, λύνεται. Άρα το πρόβλημα που έχουμε σε αυτό τον τομέα, είναι αυτό που είχε κι ο Leonardo Da Vinci, του έλεγαν συχνά, ποιό είναι το πρόβλημά σας ως ιδιοφυΐα κι έλεγε το πρόβλημά μου είναι να αποδείξω στην κοινωνία οτι έχω βρει την λύση. Αυτό είναι το μεγάλο μου πρόβλημα. Τα άλλα τα λύνω, αφού είμαι ιδιοφυΐα. Εδώ λοιπόν ο Ελληνισμός ως ιδιοφυΐα το έχει λύσει αυτό το πρόβλημα, αλλά η κοινωνία, η κοινωνία μας, δεν έχει καταλάβει οτι λύνεται με αυτόν τον τρόπο, κι εμείς ακόμη το συζητάμε. Άρα έχουμε πάρα πολλούς ψηφοφόρους που έχουνε τσακωθεί σίγουρα σε εκλογικά κέντρα, εσύ είσαι πιό έτσι, εσύ είσαι πιό άλλο, συνήθως δε λέμε πιό κοντός ή πιό ψηλός, λέμε πιό δεξιά και πιό αριστερά και μετά ξεχνάμε οτι το σημαντικό είναι ποιός πάει μπροστά και ποιός πάει πίσω. Άρα πάμε όλοι πίσω κι ασχολούμαστε πώς πάμε δεξιά κι αριστερά.


Ν. Λυγερός: -"...Δεν είμαστε αισιόδοξοι. Ούτε απαισιόδοξοι βέβαια. Δεν κοιτάζουμε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο, απλώς το γεμίζουμε. Ο Ελληνισμός γεμίζει συνεχώς όλα τα ποτήρια. Κερασμένα. Τους κερνάει όλους, σου λέει αυτό είναι γνώσεις για όλους. Παράγω ένα έργο για όλους. Όσοι θέλουν ας το αξιοποιήσουν. Κι αυτοί που το αξιοποιούν είναι αυτοί που εξελίσσονται. Και μ'αυτή την έννοια είναι ένα δώρο. Άρα, λέω απλώς οτι είστε κομμάτια απο αυτό το δώρο. Αν το συνειδητοποιήσετε, θα βοηθήσετε στην παραγωγή. Αν δεν το συνειδητοποιήσετε, θα πείτε τι χάλια που είναι τα πράγματα. Άρα είναι απλώς θέμα επιλογής και τελειώνω, επανέρχομαι στην φράση του Επίκτητου και πάλι, αυτουνού που του έσπασαν το χέρι. Λέει, θεώρησε τον εαυτό σου ως σκλάβο ή ως ελεύθερο ον, όλα εξαρτώνται απο σένα. Ο Ελληνισμός το είπε αυτό κι ο Ελληνισμός αποφάσισε να είναι ελεύθερο ον. Αν δεν είστε του Ελληνισμού κι είστε μόνο του Ελλαδισμού σίγουρα θα έχετε προβλήματα σκλαβιάς και θα τα ονομάζετε δουλειά, δουλεία, βιοποριστικά κτλ και θα μιλάτε για εξαρτημένους. Αν δεν είστε και παράγετε ένα έργο τότε θα είστε ένα παράδειγμα προς μίμηση και θα λένε οι άλλοι, ναι, είναι έτσι. Θυμάστε αυτό που είχε πει ο Τσόρτσιλ, έλεγε παλιότερα λέγαμε οτι οι Έλληνες παλεύουνε σαν τους ήρωες, και μετά λέει, μετά απο όλα αυτά που είδα θα μπορούσαμε να πούμε οτι είναι το ανάποδο, οτι το σημείο αναφοράς είναι οι Έλληνες και οι ήρωες παλεύουνε σαν τους Έλληνες. Άρα σκεφτείτε το αυτό, οτι το είπε κάποιος ξένος, σε μια φάση που ήταν πολύ κρίσιμη, πολύ δύσκολη για μας κι όμως τα ξεπεράσαμε. Άρα τελειώνω λέγοντας οτι μη ξεχνάτε ποτέ οτι θα είμαστε εδώ ακόμα και μετά".

Πρέπει κάθε Πόντιος

Πρέπει κάθε Πόντιος

Ν. Λυγερός

Πρέπει κάθε Πόντιος
να μάθει ότι μπορεί
να πάρει ταυτότητα
από τη Δυτική Αρμενία
γιατί το δικαιούται
λόγω καταγωγής
αφού αρκεί
να εξετάσει
τον χάρτη
του Wilson
για να επιβεβαιωθεί
ότι... 

Η πηγή και ολόκληρο το ποίημα βρίσκεται εδώ: http://lygeros.org/articles?n=21643&l=gr

Αναφορές στον χάρτη του Wilson βρίσκονται κι εδώ: https://en.wikipedia.org/wiki/Wilsonian_Armenia

Ετοιμάσου

Ετοιμάσου

Νίκος Λυγερός

Η πορεία του Ελληνισμού

Η πορεία του Ελληνισμού

Ν. Λυγερός

Η πορεία του Ελληνισμού δεν σταματά με τις κρίσεις, γιατί η ιστορία μας μάς έμαθε όχι μόνο ν' αντιστεκόμαστε στη βαρβαρότητα, αλλά και να νικούμε με τη στρατηγική μας. Είμαστε ένας λαός που δεν το βάζει κάτω και δεν παραδίνεται. Δεν μας φοβίζουν οι κινήσεις των άλλων, γιατί κάνουμε πράξεις. Λόγω τακτικής, μπορεί να λυγίζουμε, αλλά δεν σπάμε. Η ανθεκτικότητά μας έχει διασχίσει τους αιώνες κι αποτελούμε παράδειγμα αντίστασης. Γνωρίζουμε πολύ καλά την αξία της θέσης μας στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο. Λειτουργούμε ως συνδετικός κρίκος που παράγει ιστορία γης και θάλασσας. Κι αν τώρα περνάμε δυσκολίες ξέρουμε ότι περάσαμε πολύ δυσκολότερες στο παρελθόν. Γι' αυτό δεν γονατίζουμε και συνεχίζουμε τον αγώνα ακάθεκτα. Γι' αυτό και τώρα περισσότερο από ποτέ θεμελιώνουμε...  http://www.lygeros.org/articles?n=20511&l=gr

Στρατηγικές αποφάσεις

Στρατηγικές αποφάσεις

Ν. Λυγερός

Μόνο με στρατηγικές αποφάσεις πρέπει να λειτουργήσουμε, διότι η κατάσταση δεν μας επιτρέπει λάθη, αφού αυτά θα έχουν δραματικές επιπτώσεις. Η επικοινωνία τελείωσε μαζί με τα τεχνάσματά της. Τώρα περνάμε στο στάδιο συνεννόησης και θα είναι χρήσιμοι οι συνδυασμοί και οι ελιγμοί. Σε αυτό το νέο πεδίο διαπραγματεύσεων πρέπει να προκαλέσουμε μια αλλαγή φάσης, έτσι ώστε να προκριθούμε σ’ αυτόν τον αγώνα λόγω πρωτοβουλίας και καινοτομίας. Και εδώ θέλουμε μια βάση που να μην είναι μόνο λόγια αλλά και πράξεις. Έτσι η αξιοποίηση του μεγάλου διαγωνισμού της Ελλάδας για τα 20 θαλάσσια οικόπεδα πρέπει... http://www.lygeros.org/articles.php?n=20339&l=gr

Το στρατηγικό μέλλον της Ελλάδας

Το στρατηγικό μέλλον της Ελλάδας

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Ο Ελληνισμός διαθέτει υψηλή στρατηγική διαχρονικά. Όταν όλα πηγαίνουν καλά δεν πειράζει και που το ξεχνάμε, μα σε περιόδους κρίσης είναι απαράδεκτο να μένουμε μίζεροι. Γι'αυτό την ενεργοποιούμε και πάλι, λόγω ανάγκης. Επειδή επινοήσαμε την στρατηγική είμαστε ακόμη εδώ, ενώ πολλοί και ισχυρότεροι εχθροί μας, δεν είναι. Όσον αφορά την επικαιρότητα, δε θα δώσουμε μεγαλύτερη βάση σε ένα δημοψήφισμα απ'όσο του πρέπει, αλλά στο μετά απο αυτό, γιατί είμαστε λαός του χρόνου, με παρελθόν και μέλλον. Κι αν οι εχθροί μας προσπαθούν να μας πείσουν οτι τα δεδομένα είναι πραγματικά εφιαλτικά κι οτι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, εμείς θα ανάψουμε ξανά το Φως του Ελληνισμού που δείχνει ξεκάθαρα τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε όλοι μαζί, για να ξεπεράσουμε αυτά τα μικρά, μπροστά στην ιστορία μας, εμπόδια.
Η στρατηγική που ξεκίνησε ήδη η Ελλάδα και είναι πρέπον να πιέσουμε να συνεχιστεί άμεσα είναι:

1. Πλήρης αξιοποίηση Ελληνικής ΑΟΖ (Ξεκίνησε ήδη η διαδικασία με την επίσημη ανακοίνωση των πρώτων 20 θαλάσσιων οικοπέδων σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης στην Ευρωπαϊκή Εφημερίδα και αναγνωρίστηκε και υποστηρίχθηκε και απο τα 28 κράτη μέλη. Ο πρώτος γύρος αδειοδότησης άρχισε στις 14 Νοεμβρίου 2014 και ολοκληρώνεται στις 14 Ιουλίου 2015 όπου και θα έχουμε στα χέρια μας τις υποψηφιότητες με τις προσφορές των εταιριών για να εξετάσουμε και επιλέξουμε. Η Αξία των κοιτασμάτων Φ.Αερίου και Πετρελαίου υπολογίζεται σε 1.7 τρισεκατομμύρια).

2. Πλήρης αξιοποίηση του Ελληνικού Ζεόλιθου (δόθηκε ήδη η άδεια εκμετάλευσης απο το κράτος στην εταιρία ΟΛΥΜΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΑΕ. Το κοίτασμα στο Βόρειο Έβρο υπολογίζεται στους 100 εκατομμύρια τόνους, και η συνολική του αξία σε τουλάχιστον 30 δισεκατομμύρια ευρώ).

3. Διεκδίκηση Γερμανικών αποζημιώσεων απο τον Β' παγκόσμιο πόλεμο (Μελέτες που έγιναν ως τώρα κάνουν λόγο για πάνω απο 300 δισεκατομμύρια. Ως χώρα που αντιστάθηκε, γινόμενη παράδειγμα για την ανθρωπότητα, που πλήγηκε βαριά, δικαιούται και οφείλει να διεκδικήσει αποζημίωση όπως έχουν κάνει κι άλλες χώρες και προβλέπεται νομικά).

4. Κούρεμα επαχθούς χρέους (Ξεκίνησε ήδη η επιτροπή που κάνει τις μελέτες για το παράνομο κομμάτι του χρέους μέσα στο εθνικό μας χρέος και οφείλουμε να διεκδικήσουμε να κουρευτεί).

Η Ελλάδα έχει όραμα υψηλής στρατηγικής, εντός Ευρώπης, και θα το εφαρμόσουμε για όλους τους ανθρώπους μας που έχουν περάσει δύσκολα όλα αυτά τα χρόνια. Η Ελλάδα δεν είναι Ελλαδίτσα της μιζέριας και γι'αυτό ποτέ δεν πεθαίνει. Η Ελλάδα είναι η αρχή της Ευρώπης, το σπίτι των Ελλήνων και του Ελληνισμού, το σπίτι της δημοκρατίας και της αντίστασης, έχει ξεπεράσει πολύ μεγαλύτερες δυσκολίες εδώ και αιώνες, δεν είναι τώρα που πρόκειται να το βάλει κάτω. Η Ελλάδα δεν ανήκει απλώς στην Ευρώπη, είναι Ευρώπη, και με την δυναμική της θα συνεχίσει για ένα ανθρώπινο και δίκαιο μέλλον.

Δημοψήφισμα: όταν θέλουμε να είμαστε σοβαροί και ανθρώπινοι

Δημοψήφισμα: Όταν θέλουμε να είμαστε σοβαροί και ανθρώπινοι

Θεοδωρής Τσιαμίτας

Όταν θέλουμε να είμαστε σοβαροί και ανθρώπινοι, στόχος μας είναι η Αλήθεια κι όχι να πείσουμε τον εαυτό μας και αλλήλους πως οι επιθυμίες μας συμβαδίζουν με Αυτή αναγκαστικά. Εξ'ορισμού, το ΝΑΙ του δημοψηφίσματος σημαίνει πιό άμεση συμφωνία ενώ το ΟΧΙ του δημοψηφίσματος σημαίνει ΝΑΙ (συμφωνία) αργότερα, εκ των πραγμάτων, απο την κυβέρνηση. Το θέμα είναι ποιό: το σημαντικότερο απο όλα είναι πως στις 14 Ιουλίου (2015) λήγει ο πρώτος γύρος του μεγάλου διαγωνισμού των 20 θαλάσσιων οικοπέδων εντός της Ελληνικής ΑΟΖ σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης, ο οποίος είναι μέρος της υψηλής εθνικής στρατηγικής της Ελλάδας που την αναβαθμίζει ενεργειακά, γεωστρατηγικά και οικονομικά καθώς η αξία των κοιτασμάτων (φυσικού αερίου και πετρελαίου) εκτιμάται σε 1.7 τρις απο τους ειδικούς του τομέα, χωρίς πλέον κανείς να το αμφισβητεί αυτό. Μόνο και μόνο απο τα Bonus Υπογραφής των εταιριών υπολογίζεται πως η Ελλάδα θα πάρει 800 εκατομμύρια μέσα στους επόμενους μήνες. Τα μεγέθη αυτά είναι τόσο μεγάλα που επιτρέπουν στην Ελλάδα να περάσει σε μια αλλαγή φάσης, όπου θα γίνει όχι μόνο σημαντικό πέρασμα μέσω των αγωγών που θα περνούν απο το έδαφος και την ΑΟΖ της (Όπως East Med και Euroasia interconnector που ξεκίνησαν ήδη ως projects ενώνοντας Ισραήλ-Κύπρο-Ελλάδα-υπόλοιπη Ευρώπη μεταφέροντας φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα, κ.α) αλλά και Πηγή Ενέργειας, δηλαδή Ενεργειακός Κόμβος για όλη την Ευρώπη, που είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής παγκοσμίως. Με αυτά τα δεδομένα, τα οποία έχουν ήδη γνωστοποιηθεί απο τις 14 Νοεμβρίου του 2014 στους 28 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έγιναν απο όλους αποδεκτά, η διαπραγματευτική μας ισχύ αλλάζει ριζικά ειδικά μετά τη λήξη του πρώτου γύρου για τους υδρογονάνθρακες όταν θα έχουμε στα χέρια μας τις υποψηφιότητες των μεγάλων εταιριών και μας βοηθά να πετύχουμε πολύ καλύτερες συμφωνίες για το λαό μας μέσα στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο, αρκεί να προωθηθούν επιτέλους απο την Ελληνική κυβέρνηση με ξεκάθαρο τρόπο. Το πρόβλημα είναι πως όσο περνά ο χρόνος και αργεί να υπάρξει συμφωνία με την Ευρώπη, υπάρχει ο κίνδυνος να επηρεαστούν οι υποψηφιότητες στον μεγάλο διαγωνισμό (ως τις 14 Ιουλίου 2015) και αυτό θα είναι τεράστιο στρατηγικό λάθος διότι θέλουμε και πολλές υποψηφιότητες και μεγάλες εταιρίες. Η πολιτική, λοιπόν, αστάθεια που υπάρχει όσο δεν βρισκόμαστε σε συμφωνία με την Ευρώπη, είναι επιζήμια όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε στρατηγικό. Διότι όταν είσαι μια εταιρία που πρόκειται να υπογράψει συμβόλαιο με μια χώρα για να επενδύσει δισεκατομμύρια, δυσκολεύεσαι όταν δεν είναι ξεκάθαρο και σταθερό το πλαίσιο. Αυτό συνέβη ήδη με εταιρίες που αποχώρησαν απο τον μικρό διαγωνισμό όταν η κυβέρνηση προεκλογικά έλεγε πως θα επανεξετάσει τον μεγάλο, όταν γίνει κυβέρνηση. Γι'αυτό στρατηγικά βοηθά, ως Έλληνες, να πιέσουμε για άμεση συμφωνία στην Ευρώπη που θα σταθεροποιήσει την κατάσταση και θα μας επιτρέψει γρήγορα να περάσουμε στην αντεπίθεση συνεχίζοντας την διαχρονική στρατηγική του Ελληνισμού που γράφει ιστορία ξεπερνώντας κάθε δυσκολία, ειδικότερα τις τεχνητές, δημιουργώντας την Ελλάδα του μέλλοντος που μας αξίζει. Έτσι οι -συχνά ύπουλες- ερωτήσεις για το πώς θα συνεχίσουμε στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο θα παίρνουν ξεκάθαρη απάντηση.

Μη αναστρέψιμες κινήσεις

Μη αναστρέψιμες κινήσεις

Νίκος Λυγερός

Διάλεξη του Ν. Λυγερού με θέμα: "Στρατηγική της βελτίωσης και ανάπτυξης μέσω αξιολογίας". Βίντεο + απομαγνητοφώνηση.

Δε θα μπω σε ένα πλαίσιο σημερινό, συγχρονικό, θα μπω σε ένα πλαίσιο διαχρονικό. Ο δάσκαλος, που μπορεί μερικές φορές να είναι και δάσκαλος του γένους, μπορεί να είναι και δάσκαλος της ανθρωπότητας, αδιαφορεί παντελώς για το θέμα της αξιολόγησης. Τόσο απλά. Θα ήταν καλό να το πούμε μια φορά. Είναι καλό να το μελετάμε αλλά να το έχουμε κι αυτό στο σκεπτικό μας. Γι'αυτό επιλέξαμε το πλαίσιο της αξιολογίας. Είναι απίστευτο οτι είμαστε μια χώρα που έχει γεννήσει τον Ελληνισμό. Θα ήταν καλό να αναρωτηθείτε αν αξιολογούσαμε τον Ελληνισμό τι θα είχε βαθμολογία. Προσπαθώ να σας πω οτι στο επίπεδο της Ανθρωπότητας η αξιολογία είναι πολύ απλά 0 και 1. Και ο Ελληνισμός έχει πάρει 1. Είναι δύσκολο να πάρεις 1 για την Ανθρωπότητα. Ο πήχης είναι πολύ ψηλά. Και γι'αυτό ο Ελληνισμός θεωρείται οτι είναι κάτι που προσφέρει, ακόμα και τώρα. Ενώ έχουμε πολλούς "-ισμούς" που δεν προσφέρουν πια τίποτα, κι έχουν πάρει 0. Ο Δάσκαλος σ'αυτό το πλαίσιο δεν είναι εκπαιδευτικός. Και νομίζω πως πολλά απ'τα προβλήματα που έχουμε είναι επειδή έχουμε μετατρέψει τον Δάσκαλο σε εκπαιδευτικό. Γιατί μόλις τον μετατρέψαμε σε εκπαιδευτικό τον κάναμε επαγγελματία. Να θυμόμαστε οτι η ανάλογη κοινωνία έχει κατηγορήσει τον Σωκράτη γιατί έκανε μαθήματα τζάμπα. Ναι, ήταν μια μορφή αξιολόγησης. Ενώ οι άλλοι βέβαια τα έκαναν πανάκριβα γιατί ήταν θέμα αξίας του μαθήματος. Άρα η αξία δίνεται απο το μάθημα κι όχι απο τον Δάσκαλο. Ενώ ο Σωκράτης έλεγε απ'τον Δάσκαλο και μετά βλέπουμε το μάθημα ανάλογα πόσο είναι ο μαθητής. Το ντουέτο Δάσκαλος-Μαθητής δε διδάσκεται κοινωνικά. Και θα'ταν καλό να το ακούμε κάπου-κάπου αυτό γιατί κι εγώ έχω κουραστεί να ακούω συνεχώς "κοινωνικοποίηση, κανονικοποίηση κτλ" και έχει ενδιαφέρον γιατί το θέμα της διδασκαλίας δεν είναι μόνο σε μία κοινωνία, υπάρχει σε όλη την Ανθρωπότητα η έννοια του Δασκάλου. Ενώ η έννοια του εκπαιδευτικού δε μεταφράζεται εύκολα γιατί ανάλογα με την κοινωνία, δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα που εννοούμε. Άμα κάνετε ας πούμε "δάσκαλος στην Κίνα, δάσκαλος στις πολεμικές τέχνες, δάσκαλος στη μουσική" όλα αυτά τα λέμε δάσκαλος, δε τα λέμε εκπαιδευτικός. Γιατί δεν είναι συγκρίσιμα. Αυτό που προβλέπει η αξιολόγηση είναι οτι υπάρχει συγκρίσιμο πλαίσιο το οποίο μπορούμε μετά να κάνουμε μια αξιολόγηση. Η αξιολογία που βασίζεται μόνο στις αξίες είναι οτι δε συγκρίνουμε τις αξίες, δε λέμε η μία αξία είναι καλύτερη απ'την άλλη, είναι αξίες. Η αξιολόγηση επειδή θα θέλει να κάνει ποσοτικές μετρήσεις θα περάσει πολύ γρήγορα σε αρχές, παρά αξίες. Άρα θα έχουμε ένα θεσμικό πλαίσιο που θα καθορίζει "φέτος οι αξίες μας θα είναι αυτές", Στην πραγματικότητα είναι αρχές. Οι αρχές είναι συγχρονικές ενώ οι αξίες είναι διαχρονικές. Όταν βλέπουμε λοιπόν το θέμα μας αυτό και το κοιτάζουμε απο την πλευρά μας, εμείς τώρα, που είμαστε απο τους παλιούς της Ανθρωπότητας. Είμαστε τόσο παλιοί που δεν έχουμε γεράσει. Ο Ελληνισμός δεν έχει γεράσει. Στην αρχή όταν γεννήθηκε μας έλεγαν οτι "δεν έχετε άσπρα μαλλιά", οι Αιγύπτιοι. Έχει συνεχίσει αυτό, παρ'όλο που μερικοί έχουν. Η ιδέα ποιά είναι: όταν προσφέρεις πραγματικά αυτό που είσαι κι όχι αυτό που έχεις τότε μπαίνεις στο πλαίσιο της διδασκαλίας. Ο δάσκαλος είναι ο ειδικός για χάσιμο χρόνου. Αλλά μη το παρεξηγήσετε. Με ποιά έννοια το λέω: ο δάσκαλος ξέρει ήδη το μάθημα κι όμως θα το παλέψει για να το μάθει ο μαθητής. Χάνει χρόνο για να εξηγήσει αυτό που ξέρει ήδη. Αυτό δεν είναι σπατάλη. Αλλά το χάσιμο χρόνου είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση στο θέμα της διδασκαλίας. Δεν υπάρχει Δάσκαλος που δε χάνει χρόνο για τους μαθητές του. Άρα έχει ενδιαφέρον, γιατί δε προσφέρει κάτι που έχει, προσφέρει κάτι που είναι. Είναι το μεγαλύτερο δείγμα της γενναιοδωρίας. Πολύ συχνά λέμε οτι είναι σημαντικό, αυτός είναι γενναιόδωρος γιατί δίνει λεφτά. Ξέρετε η γενναιοδωρία θα εμφανιστεί ας πούμε όταν θα σας πούν "δώσε το νεφρό σου". Άμα έχεις δύο θα το δώσεις αλλά ακόμη κι όταν έχεις δύο το σκέφτεσαι. Ενώ όταν έχεις λεφτά λες θα δώσω, και λες αυτό λέγεται γενναιοδωρία. Δεν είναι ακριβώς αυτό. Άρα το δείλημα αν θέλετε που δίνει ο Δάσκαλος, ο Ελληνισμός, είναι "δίνω αυτό που είμαι και δεν δίνω αυτό που έχω". Μεγάλη διαφορά. Και αυτό, άμα θέλετε να το συγκρίνετε με πολλά επαγγέλματα. Κι είναι καλό να θυμόμαστε αυτό που έλεγε ένας γέρος φούρναρης: αυτός που επιλέγει σωστά το επάγγελμά του δεν πάει ποτέ στη δουλειά. Γιατί δεν το βλέπει ως δουλειά, είναι η ζωή του. Έχει επιλέξει σωστά τη ζωή του, ορθολογικά και στρατηγικά και δε το κάνει επειδή του έχουν βάλει βάσεις επειδή έχει περάσει σε έναν διαγωνισμό και στο τέλος γύρω στα 30-35 τον πιάνει κατάθλιψη γιατί είναι σε λάθος κλάδο. Τώρα έχουμε και νεοτερισμό, αρχίζουμε απο τα 18 κι αναρωτιόμαστε αν θα έχουμε σύνταξη, ενώ απ'οτι φαίνεται δεν υπάρχει πια αυτό το πρόβλημα. (Γέλια απ'τους ακρωατές). Τι θέλω να σας πω λοιπόν, αυτό που πρέπει να κοιτάξουμε είναι το εξής: απο τα νοητικά σχήματα που υπάρχουν στην ιστορία της ανθρωπότητας η έννοια της διδασκαλίας είναι η πιό παλιά. Όπως είναι και η συμβουλευτική. Δηλαδή διδάσκω στον άλλο γιατί μεταφέρω μια γνώση. Τώρα το θέμα είναι πώς τη μεταφέρω. Άρα είναι μερικοί που θεωρούν οτι η μεταφορά γίνεται μόνο προς την κατεύθυνση της μίμησης. Δεν είναι αυτό. Χρειάζεται μια δυσκολία. Αυτό είναι το πιο σπουδαίο στην ιστορία. Άμα δεν υπάρχει δυσκολία τότε έχουμε ένα θέμα και με τη νοημοσύνη και με τη μνημοσύνη. Γιατί οτιδήποτε κατακτούμε πολύ γρήγορα το ξεχνάμε πολύ γρήγορα. Άρα άμα δεν υπάρχει μια δυσκολία δεν υπάρχει βραδύτητα στη μνήμη και η μνήμη λειτουργεί με τη βραδύτητα ενώ αυτό που λειτουργεί με την ταχύτητα είναι η λήθη. Άμα σκεφτούμε οτι ο Σωκράτης λέει απ'την αρχή οτι το πιο σημαντικό είναι η α-λήθεια, άρα η μη λήθη, σημαίνει στην πραγματικότητα οτι είναι πάνω απο τη μνήμη γιατί δεν είναι μόνο θυμάμαι, είναι οτι και δεν ξεχνώ. Ο δάσκαλος ότι και να του πουν, όπως και να τον αξιολογήσουν, μόλις μπει με τους μαθητές του θα κάνει αυτό που λέμε εργοώρες κι οχι εργατοώρες. Στις εργοώρες θα παράγει ένα έργο. Γιατί στις εργατοώρες απλώς ακολουθεί έναν θεσμό. Το θέμα είναι οτι μερικές φορές οι μαθητές δε το πιάνουν με την πρώτη, τι να κάνουμε, άρα θα πεις "αποτυχία"; Μπορείς να το συνεχίζεις. Έχουμε δασκάλους που αρχίζουν πιό νωρίς και τελειώνουν πιό αργά. Κι έχουμε δασκάλους που καλύπτουν ακριβώς το πρόγραμμα, τελειώνουν ακριβώς στην ώρα τους. Αυτοί μπορεί να είναι ωραίοι γιατί είναι στην ώρα τους αλλά δεν είναι όμορφοι. Η διδασκαλία ασχολείται με την ομορφιά γιατί ξέρει οτι μόνο η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο. Δεν ασχολείται με το ωραίο που θα είναι μόνο για μερικές στιγμές. Άρα, άμα σκεφτείτε τώρα οτι το πρώτο πράγμα που κάνει ο δάσκαλος είναι οτι χάνει χρόνο, μετά, την ώρα που διδάσκει διδάσκει τι, αρχές ή αξίες; Διδάσκει μόνο αξίες. Δηλαδή μεταφέρει γνώσεις-νοητικά σχήματα παλαιότερα, θεωρεί οτι είναι συνδετικός κρίκος -και μ'άρεσε που στην αρχή μιλήσατε για την αγάπη, πολύ περισσότερο απ'οτι νομίζετε. Γιατί θυμηθήκατε και τον Απόστολο Παύλο, αλλά είναι καλό να θυμόμαστε και το Χριστό. Ο Χριστός θα μπορούσε να είχε κάνει μια πολύ απλή επανάσταση, με την κλασσική έννοια δηλαδή μια συνέχεια συμβατική και να είχε προσθέσει πάλι κανόνες απαγορευτικούς. Η μεγάλη επανάσταση του Χριστού είναι οτι αντί να βάλω νέες εντολές, λέω στον άλλον "αγάπα αλλήλους". Ξαφνικά, επειδή μας απασχολεί τόσο πολύ αυτή η αγάπη δεν προλαβαίνουμε να κάνουμε τα άλλα που μας είχαν απαγορεύσει. Άρα είναι μια εποικοδομητική προσέγγιση. Εδώ είναι το ίδιο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μοντέλα όπως είναι η θερμοδυναμική, άκουσα και για την κβαντική θεωρία αλλά στην πραγματικότητα να θυμόμαστε οτι έχουμε μερικά θέματα σ'αυτό τον τομέα. Π.χ ξέρουμε οτι ένα σύστημα ισορροπημένο δεν είναι δημιουργικό. Άρα όταν ο Prigogine θα πάρει ακόμη και το βραβείο νόμπελ που θα αποδείξει οτι η δημιουργικότητα εμφανίζεται σε συστήματα μακράν ισορροπίας. Αυτό τι σημαίνει πρακτικά; Η ιδέα ποιά είναι: άμα δεν έχει ευελιξία, άμα δεν έχει ελευθερία, δεν έχει βαθμό ελευθερίας, δεν έχει βαθμό δημιουργικότητας. Το σημαντικό που ξέρουμε ακόμη και στα μαθηματικά -είναι πολλά παιδιά που έχουν πολλές δυνατότητες στα μαθηματικά- και ξέρουμε οτι εξαφανίζονται μόλις μπαίνουν στο σχολείο. Για ποιόν λόγο: γιατί έχουν μερικές τεχνικές που είναι ιδιόμορφες, ιδιότροπες και δε μπαίνουν στο γενικό καλούπι. Άρα όταν μπαίνουν στο σχολείο και τους μαθαίνουν έναν αλγόριθμο συγκεκριμένο κι όχι έναν άλλον μετά ξεχνάνε σιγά-σιγά αυτό γιατί δε μπορούσαν να το εξηγήσουν πώς λειτουργούσε. Αυτό λοιπόν το βλέπουμε πολύ συχνά στα παιδιά, επειδή τους βάζουμε σε ένα καλούπι αφαιρούμε την έννοια της δημιουργικότητας. Όταν λέμε λοιπόν οτι αξιολογούμε πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι. Αν είναι ένα σύστημα ανάδρασης όπως θα ήταν μια μηχανή Wiener σε σχέση με μια μηχανή Turing είναι μια χαρά. Δηλαδή εξελίσσεται, κάνει ανάδραση, προσπαθεί να σκεφτεί πώς λειτούργησε, αν ήταν αποτελεσματικό, είναι αυτό που κάνει κάθε εγκέφαλος, που κάνει καλά που το κάνει. Αλλιώς θα ήμασταν όλοι κόπανοι. Εννοώ στο πιάνο. Η ιδέα είναι οτι άμα δεν έχω ανάδαση δε μπορώ να έχω δράση. Είναι λίγο παράξενο γιατί θα μου πείτε η ανάδραση έρχεται μετά απ'τη δράση. Το θέμα είναι οτι δεν θα'χω επόμενη δράση, άρα δε θα μπορώ να είμαι διαδραστικός, δε θα μπορώ να είμαι (επεμβαίνει μια ακροάτρια λέγοντας "αντιδραστικός") αντιδραστικός μπορούμε πάντα μην ανησυχείς, στην Ελλάδα είμαστε... εμείς αρχίζουμε πρώτα με το αντί και μετά κάνουμε τη δράση. Είναι μερικοί που χτίζουν έναν τοίχο κι ο άλλος σου λέει ωραία θα μπορώ να τον σπρώξω. Γιατί πριν τον χτίσει δε μπορούσε να τον κάνει τίποτα. Άρα το αντί πολύ συχνά είναι απο πριν αλλά αυτό που έχει σημασία είναι η σκέψη πριν. Η σκέψη θέλει χρόνο. Άρα για να είσαι γρήγορος στη δράση πρέπει να είσαι αργός στη σκέψη. Δηλαδή πρέπει να το 'χεις σκεφτεί. Είναι πολλοί που θέλουν να έχουν άμεση δράση, το λέμε κιόλας "άμεση δράση" ενώ είναι λάθος να λέμε άμεση σκέψη. Μια φορά -επειδή μιλήσατε και για τον Foukault, κάνω αναφορές και σ'αυτά που είπατε- στη Γαλλία θέλανε να αξιολογήσουν έναν μαθηματικό γιατί έβλεπαν οτι εδώ και μια πενταετία δεν είχε παράγει τίποτα. Σου λέν τι κάνει αυτός. Του λέν "ξέρεις κανονικά κάθε χρόνο πρέπει να υποβάλλεις αυτά που έχεις εκπονήσει". Λέει "δεν το'χω δημοσιεύσει ακόμη". Και του λένε "κάνε κάτι, για να φανεί οτι κάνεις κάτι ας πούμε για να μη σε διώξουμε". Κρατικός φορέας. Λέει "εντάξει αφού θέλετε..." Ήταν νέα θεωρία. Το πιό ωραίο είναι οτι αυτή η νέα θεωρία έχει μείνει, όλα τα άλλα που έχουν δώσει οι άλλοι κάθε χρόνο δεν έχει μείνει τίποτα, ήταν απλώς άρθρα. Κι εδώ είναι που μπερδευόμαστε -και χάρηκα όταν μίλησες για την καινοτομία- μπερδεύουμε την καινοτομία με την πατέντα, μπερδεύουμε το άρθρο με την ανακάλυψη και έχουμε πήξει με άρθρα ενώ οι ανακαλύψεις είναι ελάχιστες. Έχουμε πήξει με πατέντες ενώ οι καινοτομίες είναι ελάχιστες. Τώρα, για να είμαι συγκεκριμένος και να μπορέσω να προσαρμοστώ και στο θέμα του χρόνου: έχετε ποτέ σκεφτεί οτι μία απο τις μεγαλύτερες καινοτομίες της ιστορίας της ανθρωπότητας είναι η διδασκαλία; Δηλαδή, εδώ και αιώνες λέει ακριβώς τα ίδια πράγματα, έχει πάντοτε ένα δάσκαλο, έχει πάντοτε μαθητές, πάντοτε ο ένας διδάσκει, ο άλλος μαθαίνει, μετά σιγά - σιγά μαθαίνει πώς να μαθαίνει, και αυτοί οι δύο λένε συνεχώς τα ίδια, εδώ και αιώνες. Έχει πολλές εργασίες που έχουν δημιουργηθεί που τις θεωρούσαμε υπερσύγχρονες οι οποίες έχουν εξαφανιστεί. Σε μουσεία έχουμε μερικά εργαλεία απο εργασίες που πρέπει κάποιος ξεναγός να σου εξηγήσει ποιά ήταν η εργασία ενώ τότε θεωρούσαμε οτι ήταν εντυπωσιακό. Αυτό που προσπαθώ να σας πω είναι το εξής: όποια και να είναι η αξιολόγηση άμα είναι μόνο αξιολόγηση χωρίς αξιολογία είναι πολύ απλό, αυτή θα πάει στο μουσείο. Η αξιολόγηση. Ο δάσκαλος κι ο μαθητής δε θα πάνε στο μουσείο, παραμένουν ζωντανοί. Δηλαδή παρόλο που βλέπουμε όλα αυτά τα πράγματα συνεχίζουν να παράγουν αυτό το έργο και δεν υπάρχει στην ιστορία της ανθρωπότητας κάτι που να μη προέρχεται απο το θέμα της διδασκαλίας. Κι έχει ενδιαφέρον όταν κοιτάζετε τους μεγάλους επιστήμονες και τους φιλόσοφους κτλ αυτό που σας λένε είναι "είχα τον δάσκαλο τάδε" δε σας λένε "είχα τον καθηγητή τάδε". Τον καθηγητή τον έχουν μετατρέψει σε δάσκαλο. Ακόμη κι αν ήταν καθηγητής θεσμικά. Θυμάμαι σε ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης μου έλεγαν "κύριε Λυγερέ μπερδεύεστε εμείς είμαστε καθηγητές κι όχι δάσκαλοι" και λέω "φαίνεται". (Ακούγονται γέλια απ'τους ακροατές). Άρα η ιδέα για να είμαστε ξεκάθαροι είναι οτι μία απο τις μεγαλύτερες καινοτομίες είναι η διδασκαλία. Σε έναν τομέα που έχουμε κάνει πάλι μια καινοτομία είναι το θέμα του Ελληνισμού. Άμα το σκεφτούμε ορθολογικά -και θέλω τώρα να το αξιολογήσετε ντόμπρα και σταράτα συγχρονικά: ο Ελληνισμός έχει κάνει τα πάντα για να βρίσκετε σε δύσκολες θέσεις. Είναι στα νησιά, είναι σε άγονες γραμμές, ανεβαίνει πάνω στα Μετέωρα, δηλαδή λες ρε παιδί μου πού πήγες, που πας ρε Καραμήτρο; Η ιδέα ποιά είναι: στην πραγματικότητα έχει διαλέξει δύσκολες τοποθεσίες για να ταξιδέψει μεσ'τον χρόνο. Ο μόνος τρόπος να διασχίσετε τον χρόνο είναι να έχετε έναν χώρο δύσκολο. Όταν ο χώρος είναι εύκολος έρχονται όλοι πάνω σας. Όταν είναι δύσκολος σου λέει ποιός θα πάει εκεί πέρα. Άρα, άμα το σκεφτείτε, σας λέω ένα πράγμα πολύ απλό: το Πήλιο είχε πάρα πολλά χωριά, πολύ αναπτυγμένα επί Τουρκοκρατίας, για τον λόγο οτι μέχρι να φτάσεις απ'το ένα χωριό στο άλλο, ο Θεός κι η Παναγία, ενώ μόλις τέλειωσε η Τουρκοκρατία εμφανίστηκε ο Βόλος. Μα είναι πάρα πολύ απλό, άμα ξαναεμφανιστεί η Τουρκοκρατία ο Βόλος θα εξαφανιστεί, θα ξαναπάνε όλοι στα χωριά στο Πήλιο. Τι θέλω να πω μ'αυτό: οι δυσκολίες που επιλέγουμε στο πλαίσιο της διδασκαλίας και του Ελληνισμού είναι αυτό που μας επιτρέπει να είμαστε του χρόνου και να είμαστε διαχρονικοί και να μπορούμε τώρα εμείς που μερικές φορές λέμε μεταξύ μας οτι είμαστε "νεο-έλληνες, οτι είμαστε μοντέρνοι, πόσο μοντέρνοι, μεταμοντέρνοι" τέλος πάντων... απλώς Έλληνες είμαστε να το ξέρετε, όλα αυτά τα άλλα τα βγάζουμε. Στην πραγματικότητα αυτό που μένει απο την έννοια της διδασκαλίας είναι η έννοια της αξίας. Είναι πάρα πολύ εντυπωσιακό όταν λέμε οτι θα συμβιβαστούμε με ένα σύστημα -είπες την λέξη συμβιβασμός πριν ε, να το προσέχεις αυτό (μιλώντας σε μια γυναίκα) δεν είναι αναγκαίο. Προσπαθώ να σας πω το εξής: η δυσκολία προέρχεται απο τις επιλογές μας. Πολύ σωστά το είπατε στην αρχή, επιλέγω σημαίνει απορρίπτω κάτι άλλο. Άρα άμα το σκεφτούμε ορθολογικά οτι όταν διαλέγω σημαίνει απορρίπτω τότε η επιλογή έχει κόστος. Η μία απο τις μεγαλύτερες επιλογές που έχει κάνει ο δάσκαλος είναι η επιλογή της ελευθερίας. Δεν υπάρχει Δάσκαλος όταν δεν είναι ελεύθερος. Δεν είναι δάσκαλος. Χασάπης υπάρχει. Ελεύθερος, σκλαβωμένος θα είναι χασάπης. Ο δάσκαλος όμως λειτουργεί σε ένα πλαίσιο ελευθερίας. Αν τώρα το συνδυάσετε μ'αυτό που έχουμε εμείς επιλέξει ως Έλληνες σαν σύνθημα "ελευθερία ή θάνατος" δηλαδή απ'όλες τις επιλογές που είχαμε έχουμε επιλέξει αυτήν, και θα ήθελα να σκεφτείτε άμα λειτουργεί. Ναι λειτουργεί γιατί άμα κοιτάξετε τον Σωκράτη είναι ακριβώς αυτό, ελευθερία ή θάνατος. Δε θα είμαι ελεύθερος τότε προτιμώ να είμαι νεκρός. Κι όταν του λένε οι ίδιοι οι μαθητές του προσπάθησε να κάνεις μια απόδραση, λέει μα άμα το κάνω θα ακυρώσω όλο το έργο. Γιατί; Γιατί μέσω της διδασκαλίας αυτό που βλέπουμε είναι οτι δεν είναι το ον που δημιουργεί το έργο, είναι το έργο που δημιουργεί το ον. Η έννοια του δασκάλου -όταν σας έχει συμβεί, μιλάω τώρα για τους πιό μεγάλους συναδέλφους- να έχετε μικρούς που τώρα έχουν γίνει γίγαντες και να σας φωνάζουν στο δρόμο "δάσκαλε". Βλέπεις τον γίγαντα εσύ και σου λέει "δε μ'αναγνωρίζεις;" Εσείς τον είχατε δει τόσο (μικρό). Γι'αυτόν είναι ένα σημείο αναφοράς. Άρα θα ήθελα να τελειώσω λέγοντας οτι ο δάσκαλος είναι φάρος. Δηλαδή. άμα εξετάσετε έναν φάρο απο την πλευρά του ναυτικού: δεν κουνιέται, δεν φωτίζει τον εαυτό του, είναι άχρηστος, δε μεταφέρει τίποτα. Αν τον εξετάσετε τώρα από την πλευρά των καραβιών: ευτυχώς που δεν κουνιέται, ευτυχώς που δε φωτίζει τον εαυτό του και φωτίζει τους άλλους. Άρα αυτό που ζητάμε απο τον Δάσκαλο είναι να είναι ακίνητος, να είναι όρθιος όταν όλοι οι άλλοι γονατίζουν και να συνεχίζει να εκπέμπει το φως ότι και να γίνεται. Και ο δάσκαλος φαίνεται καλύτερα στο σκοτάδι παρά την μέρα. Άρα άμα κοιτάξετε έναν φάρο την ημέρα θα πείτε τι είναι αυτό το πράγμα. Όταν δε βλέπετε πια τίποτα βλέπετε μόνο τον φάρο. Κι αυτό που σας λέει ο φάρος είναι που θα πας. Και σας το λέει για την κίνησή σας ενώ αυτός είναι ακίνητος. Αλλά γιατί είναι διαχρονικός; Επειδή είναι ακίνητος, παραμένει μέσα στον χρόνο. Ο δάσκαλος είναι εκ φύσης διαχρονικός αλλά για όσους απο σας είναι όντως δάσκαλοι και ανησυχούν μ'αυτά που ακούν, μην ανησυχείτε είναι ακριβώς το ίδιο που έγινε και με τον Νίτσε όταν είπε "ο Θεός πέθανε. Νίτσε", σε ένα θεατρικό έβαλαν "ο Νίτσε πέθανε. Θεός". Άρα άμα είναι του τύπου, πιστεύετε οτι "ο δάσκαλος πέθανε, αξιολόγηση" στην πραγματικότητα είναι "η αξιολόγηση θα πεθάνει" μην ανησυχείτε, απο κάτω είναι γραμμένο "ο Δάσκαλος".

Κινήσεις για μια πράξη.

Του αρέσει. Απο παλιά. Το γνωρίζει κι αυτή, μα δε το ξέρει ακόμη. Είτε δε θυμάται, είτε δε το 'χει συνειδητοποιήσει. Κι όμως την βρίσκει ήδη αρκετά ενδιαφέρουσα. Τόσο που την σκέφτεται δίχως να το επιλέξει. Δεν αναρωτιέται το γιατί. Ξέρει. Λόγω πάθους. Είναι ορθολογιστής. Τουλάχιστον αυτό προσπαθεί. Είναι ακόμη πιό δύσκολο τώρα που ο έρωτας τον κυρίευσε. Δεν μπορεί να τον διαχειριστεί τέλεια ακόμη. Αλλά το παλεύει. Μη ρωτήσεις γιατί. Δεν υπάρχει κάποια να τον αντέξει αλλιώς. Αυτή μοιάζει να συγκρατείται επίσης. Έχουν συναντηθεί μία φορά. Είδε στο βλέμμα το έντονο του χαρακτήρα της, μα και τον πόνο των πληγών του παρελθόντος της. Κατανοεί πλήρως τον λόγο που υπάρχουν κάστρα γύρω απ'την καρδιά της και δεν είναι πολύ παλαιά. Τα έχτισε μετά από τις λεηλασίες. Στόχος του όμως δεν είναι η άλωσή τους. Είναι η συμμαχία. Την χρειάζεται. Κι ίσως τον χρειάζεται κι αυτή. Το βλέπεις όταν οι δύο τους παίζουνε σκάκι, αφού το πλαίσιο είναι φιλικό κι ας κάθονται απέναντι, είναι μόνο για να μάθουν μαζί, εφόσον είναι αρχάριοι στο παιχνίδι της στρατηγικής. Κι η ανθρωπιά δίχως στρατηγική δε μπορεί να επιβιώσει απο τις συνεχείς επιθέσεις της κοινωνίας και της βαρβαρότητας. Θα βρεθούν ξανά λοιπόν για σκάκι. Οι επόμενες κινήσεις θα φανερώνουν περισσότερο τον έναν στον άλλον. Κι ίσως μέσα στις κινήσεις αυτές να υπάρξει και μία πράξη.

Θαλασσοστρατηγική, τοποστρατηγική και ΑΟΖ. Διάλεξη Νίκου Λυγερού.

Απομαγνητοφώνηση σημαντικών αποσπασμάτων:

Η γεωστρατηγική βασίζεται σε μια απλή ιδέα: Είναι η εφαρμογή της στρατηγικής πάνω στην γεωγραφία. Βασικά στοιχεία της γεωστρατηγικής είναι ότι ασχολείται με την «γειτονιά». Στην πραγματικότητα έχει μια εμβέλεια η οποία απαιτεί ένα σχετικό μεγάλο βάθος.

Πιστεύουμε ότι μια μικρή χώρα δεν μπορεί να έχει υψηλή στρατηγική και βέβαια ξεχνάμε σε όλο αυτό το πλαίσιο πως ο Ελληνισμός δημιούργησε την στρατηγική επειδή δεν ήταν ισχυρός. Αν ήταν ισχυρός δεν θα είχε ανάγκη από την στρατηγική, θα έκανε απλώς την επιβολή της ισχύος του. Στην πραγματικότητα ο Ελληνισμός κάθε φορά αντιμετώπιζε δυσκολίες και για να τις ξεπεράσει εφηύρε την έννοια της στρατηγικής.

Είμαστε στην Μεσόγειο. Όταν έχουμε επηρεαστεί πολύ από το τουρκικό δόγμα λέμε ότι η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα. Η Μεσόγειος από την αρχή δε μπορεί να είναι κλειστή, μπορείτε να την ονομάσετε αν θέλετε ημίκλειστη, πάντως κλειστή δεν γίνεται γιατί υπάρχει το Γιβραλτάρ και υπάρχει και η Κωνσταντινούπολη. Μετά το 1869 υπάρχει και το Σουέζ. Αρα έχετε τρία ανοίγματα. Είναι λοιπόν αστείο να θεωρείτε ότι κάτι είναι κλειστό ενώ έχει τρία ανοίγματα.

Η «ασθένεια» που επικρατεί τοπικά στην ανατολική Μεσόγειο είναι ότι τα πράγματα πάνε χάλια. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι οτι εμείς που είμαστε μέσα λέμε «τα πράγματα πάνε χάλια» κι αυτοί που είναι απ’έξω θα ήθελαν να είναι εκεί που τα πράγματα είναι χάλια. Και τι δε θα έδιναν για να είναι εκεί. Τώρα ξέρουμε τι δίνουν, παραχωρήσεις για μπλοκ κλπ (θαλάσσια οικόπεδα).

Οι σχέσεις σχετίζονται με τον χρόνο, ενώ οι επαφές σχετίζονται με τον χώρο.

Μια στρατηγική για να έχει ένα νόημα πρέπει να ενσωματώνει την έννοια του χρόνου, γιατί είναι φτιαγμένη για να προκαλεί αλλαγές φάσεις. Μια αλλαγή φάσης είναι ακριβώς αυτό που γίνεται εφόσον υπάρξει μία κίνηση που στην πραγματικότητα είναι μία πράξη. 

Ο Ελληνισμός γενικότερα είναι μια οντότητα του χρόνου. Κάποιος που είναι πιο πολύ επεκτατικός έχει μια τάση να λειτουργεί πολύ καλά γεωστρατηγικά γιατί το μόνο που έχει σημασία γι’αυτόν είναι το έδαφος. Άμα προσέξετε όλη την ιστορία του Ελληνισμού τα εδάφη έχουν αλλάξει πάρα πολύ, αλλά έχουμε ένα χαρακτηριστικό: Προσέχουμε πάντοτε τους δικούς μας, διότι είμαστε ελάχιστοι.

Η Ελλάδα και η Κύπρος δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα λιμάνια τους, αλλά οι Έλληνες - και οι δυό μαζί - έχουν τον πρώτο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Είναι απόλυτα φυσιολογικό έτσι δεν είναι;

Είναι μια ιδιότητα που έχει ο Ελληνισμός: Είναι ικανός να χτίσει έναν ολόκληρο πολιτισμό πάνω στα καράβια, δηλαδή πάνω σ’ένα δυναμικό κι όχι σε ένα στατικό πλαίσιο. Αυτό έχει τεράστια σημασία σε επίπεδο διαχρονικό για έναν απλό λόγο: Άμα θες να έχεις διάρκεια πάνω στην ξηρά είναι εύκολο ακόμα κι αν είσαι κόπανος. Ενώ άμα θέλεις να ‘χεις διάρκεια πάνω στην θάλασσα είναι δύσκολο ακόμα κι αν είσαι έξυπνος. Διότι έχει ένα πρόβλημα η θάλλασα, κουνιέται συνεχώς. Τι να κάνουμε. Όσοι θεωρούνε ότι αυτό είναι πρόβλημα, να θυμούνται ότι είναι αυτό που μας προστατεύει. Αν θέλετε πραγματικά να καταραστείτε τον Ελληνισμό, βάλτε τον μόνο σε ξηρά. Θα το πω ακόμα πιο ωμά. Όταν μερικοί από μας θεωρούν ότι είναι καλό να υπάρχει μια πραγματική ένωση, φανταστείτε τώρα η Ελλάδα και η Κύπρος να είναι ενωμένες με την ξηρά, να μην υπάρχουν νησιά στο Αιγαίο, να είναι όλα ξηρά και να είναι ενωμένο το πλαίσιο, και να πείτε «εντάξει, θα’ναι πολύ ωραίο, θα ‘χαμε μια τεράστια χώρα». Να θυμάστε πάντοτε το παράδειγμα της Αρμενίας. Η Αρμενία ήταν η χώρα των τριών θαλασσών και τώρα έχει μια χώρα που δεν ακουμπάει σε κανένα σημείο την θάλασσα, κι ήταν μόνο χώρα ξηράς. Άρα, όσοι πιστεύουν ότι τα πράγματα είναι χάλια και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να τα αλλάξουμε, μπορώ να σας πω ότι ευτυχώς που δεν μπορούμε να αλλάξουμε την θάλασσα, γιατί είναι και μερικοί από μας που μπορεί και να την είχαν παγώσει.

 Το δυναμικό στοιχείο της θάλασσας είναι η καλύτερη ασπίδα που έχει ο Ελληνισμός. Το δυναμικό στοιχείο της θάλασσας είναι η καλύτερη αιχμή του δόρατος που έχει ο Ελληνισμός. Γιατί; Διότι όταν ο άλλος δεν ξέρει σε προστατεύει, όταν εσύ ξέρεις μπορείς να αμυνθείς. Βλέπετε ότι ακολουθούμε και το σύστημα της Σαλαμίνας. Μ’ενοχλεί να ακούω συνεχώς «πρέπει να κρατήσουμε τις Θερμοπύλες». Κάθε φορά που κάποιος σας το λέει να κοιτάτε το ρολόϊ σας, και να ρωτάτε: Για πόση ώρα; Γιατί αυτοί που δεν το θυμούνται, οι Θερμοπύλες δεν τελειώνουν ακριβώς όπως νομίζουμε. Είναι θέμα χρόνου η νίκη στις Θερμοπύλες κι όχι χώρου. Άρα είναι ένα χρονικό διάστημα, πεπερασμένο, το οποίο ξέρουμε ότι θα πρέπει να αντισταθούμε ως εκεί, για να προλάβουμε κάτι άλλο. Αλλά άμα θεωρείτε ότι είναι βασικό κάνετε λάθος. Ενώ στη Σαλαμίνα, ενώ νομίζουμε ότι όλο το πρόβλημά μας είναι θέμα ξηράς, ενώ πηγαίνουμε να δούμε ακόμη και το μαντείο να μας εξηγήσει ότι πρέπει να προστατευτούμε με το ξύλο, ευτυχώς -όπως θα’λεγε ο Νεοκλής-  υπάρχει ο Θεμιστοκλής ο οποίος λέει «εγώ κατάλαβα αυτό που δεν καταλαβαίνετε, στην πραγματικότητα μιλάει για καράβια». Αυτή την περίοδο κάνουμε σχεδόν το ανάλογο, λέμε αυτό που δεν καταλαβαίνετε, είναι η ΑΟΖ. Άρα η ΑΟΖ μοιάζει περισσότερο με τα καράβια της Σαλαμίνας παρά με τους Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες. Αν αυτό σας ενοχλεί γιατί δεν φαίνεται τόσο εντυπωσιακό, να σκεφτείτε ότι πάνω στα καράβια είχε και ανθρώπους που ήταν μαχητές. Ο συνδυασμός των δύο σας φέρνει σιγά-σιγά στην έννοια της θαλασσοκρατίας, κλασσική, που ξέρουμε από τον Θεμιστοκλή, αλλά εμείς θα θέλαμε να ενισχύσουμε την έννοια της θαλασσοστρατηγικής. Δηλαδή, όπως έχουμε την γεωστρατηγική, γιατί να μην έχουμε την θαλασσοστρατηγική. Απλώς η θαλασσοστρατηγική πρέπει να παίζει δομικά πάνω στην τοποστρατηγική, δηλαδή στις σχέσεις.

Έχει ενδιαφέρον άμα το σκεφτείτε πώς λειτούργησε ο Ελληνισμός. Το πρώτο πράγμα που κάνει κάποιος που ζει σ’ένα νησί είναι να πάει αλλού. Το δεύτερο πράγμα που κάνει είναι να επιστρέψει. Είναι μερικοί που λεν «θα ήθελα στη ζωή μου να κάνω τον γύρο του κόσμου» και ξεχνάμε ότι αυτό σημαίνει ότι θα επιστρέψουν. Ξέρετε γιατί επιστρέφουν; Γιατί πρέπει να πουν σε κάποιον ότι το έκαναν. Μα αν δεν το ξέρει κανένας, και φύγετε για τον γύρο, και στέλνετε κάρτες και δεν τις διαβάζει κανένας, στο τέλος τι κάνατε, πήγατε;

Ξαναέρχομαι στις Θερμοπύλες. Το βασικό μήνυμα απ’τις Θερμοπύλες είναι αυτό που γράφεται στο τέλος και εξηγεί: Εσύ που θα δεις αυτό να ξέρεις πώς πάλεψα. Έχετε καταλάβει ότι είναι μια τουριστική προσέγγιση του πολιτισμού; Είναι μερικοί που απαξιώνουν τον τουρισμό θεωρώντας ότι αυτό είναι εκφυλισμένο, ενώ ο πολιτισμός είναι πολύ σημαντικός. Στην πραγματικότητα είναι και τα δυό μαζί. Έχετε ποτέ σκεφτεί ότι αν δεν υπάρχει τουρισμός πώς να ξέρετε ότι υπάρχει μεγάλος πολιτισμός; Αλλιώς πρέπει να βρείτε τον Πλάτωνα, να γράφει για την Ατλαντίδα και να νομίζετε ότι ήταν. Αλλά αλλιώς, πώς θα ξέρουμε; Στην πραγματικότητα ο τουρισμός λέει «είναι αξιόλογο αυτό που ξέρω και έχω δει αλλού». Το θέμα είναι σε ποιόν το λέει. Όλος ο στόχος του τουρισμού είναι να πάει να δει κάτι άλλο και να επιστρέψει και να πει «είδα κάτι άλλο». Αλλά σε ποιόν θα το πει; Σ’αυτόν που βλέπει το ίδιο. Άρα ο ναύτης δεν είναι αυτός που φεύγει, είναι αυτός που επιστρέφει. Ενώ μερικοί νομίζουμε ότι δεν φεύγουν, και τελικά παν στο περίπτερο και δεν επιστρέφουν. Να προσέχετε λοιπόν όταν κάποιος σας λέει ότι «πάω στο περίπτερο» από το να σας λέει «θα πάρω το καράβι». Δεν σημαίνει ότι τα καράβια δεν έχουν τσιγάρα, αλλά τέλος πάντων, ο στόχος είναι η επιστροφή.

Σκεφτείτε το χρονολογικά: Είμαστε λαοί της δικαιοσύνης και της θάλασσας. Σε μας είναι πάρα πολύ σημαντικό το να είσαι δίκαιος. Είναι μερικοί που λένε ότι είμαστε αθώοι. Είναι ψέμα. Ο Ελληνισμός δεν ήταν ποτέ αθώος, γιατί δεν έχω δει ποτέ κάποιον έξυπνο να είναι αθώος.

Η ιδέα είναι η εξής: Ο Ελληνισμός συνεχώς αναλύει εδώ και αιώνες όλα αυτά που γίνονται γύρω του διότι είναι εξωστρεφής. Δεν κοιτάζει ποτέ μόνο τον εαυτό του. Κατά συνέπεια το πρώτο πράγμα που φτιάχνει ο Ελληνισμός είναι το καράβι. Το δεύτερο πράγμα που φτιάχνει ο Ελληνισμός είναι στίγματα θάλασσας μέσα στην ξηρά, κι είναι το λιμάνι.

Το καράβι είναι μια μικρή γη. Το λιμάνι είναι μια μικρή θάλασσα. 

Ο Ελληνισμός έχει μεγαλύτερο βάθος απ’ότι μέτωπο. Όλοι συνεχώς λέτε «είναι πολύ σημαντικό το μέτωπο». Το πιο σημαντικό είναι τι έχετε πίσω απ’το μέτωπο. Γιατί λέμε ανεγκέφαλος, δεν λέμε αμέτωπος. Και ο κόπανος έχει μέτωπο.

Όταν θα χρησιμοποιήσουμε πραγματικά την νοημοσύνη μας θα καταλάβουμε το εξής: Υπάρχει μια τεράστια διαφορά μεταξύ της σοφίας και της νοημοσύνης. Η σοφία είναι αυτή που διαχειρίζεται αυτά που ξέρει. Η νοημοσύνη είναι αυτή που διαχειρίζεται αυτά που δεν ξέρει. Όταν είσαι πάνω στην θάλασσα καλό είναι να είσαι έξυπνος. Όταν είσαι σοφός πάνω στην ξηρά δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα γιατί δεν μπορείς να βυθιστείς. Η νοημοσύνη είναι απαραίτητη επάνω στην θάλασσα.

Ξαναέρχομαι στους «γείτονες» (μιλώντας σε Κυπρίους κι Ελλαδίτες). Οι γείτονες το ένα, οι γείτονες το άλλο… Βέβαια οι γείτονες μερικές φορές έρχονται και πιο κοντά, μερικές φορές κάθονται και πιο κοντά, αλλά εμείς συνεχίζουμε να τους λέμε γείτονες, κι αναρωτιέσαι στο τέλος: Αν κάποιος κάθεται μέσα στο καθιστικό σου, αν συνεχίζεις να τον λες γείτονα. Αυτό δεν είναι σπόντες, αυτό είναι πρόκες.

Αλλά τέλος πάντων, ας θεωρήσουμε ότι είναι εκτός καθιστικού, γιατί ούτως ή άλλως αυτό θα γίνει, γιατί εμάς μας αρέσει να έχουμε κάποια άπλα…

Κάτι που θεωρούμε ότι είναι εντελώς αήττητο, στην πραγματικότητα είναι αήττητο όσο θεωρείτε ότι είναι αήττητο. Γιατί ποτέ δεν έχετε σκεφτεί ότι μπορεί και να μην είναι.

Στην Ελλάδα και στην Κύπρο όλοι λέμε ότι δεν υπάρχει κράτος και είναι χάλια, ενώ στις άλλες χώρες υπάρχουν σοβαρά κράτη και είναι πολύ καλά. Και σας κάνω την εξής ύπουλη ερώτηση: Ας πούμε ότι είσαστε σε μια χώρα που είναι συνεχώς όλα τα πράγματα μπάχαλο, όλα, δεν υπάρχει οργάνωση, σύστημα, κράτος, στρατηγική, κι έχετε και μια άλλη χώρα που τα έχει όλα αυτά. Ας πούμε ότι έχουν μια αντιπαλότητα. Και ρωτάω: Μετά από αιώνες, όταν έχεις όλα αυτά και δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα με τον άλλον που δεν έχει τίποτα, πώς αξιολογείται;

Μην ανησυχείτε, κράτος δεν υπήρχε ποτέ, δεν υπάρχει βέβαια και ούτε θα υπάρξει. Γιατί είμαστε του Ελληνισμού. Μην ανησυχείτε επι πλέον, πάντοτε θα γκρινιάζουμε ότι δεν υπάρχει κράτος, αλλά αν πραγματικά το θέλαμε το κράτος, θα το είχαμε ονομάσει κράτος; Όχι. Αυτοί που καταδίκασαν τον Προμηθέα είναι το κράτος και η βία. Δηλαδή, το σύμβολο του Ελληνισμού που είναι ο Προμηθέας, αυτοί που τον έβαλαν πάνω στον βράχο ονομάζονται το κράτος και η βία. Αν έχετε λίγο απόψεις και κοινωνιολογικές όσο αφορά τον Keynes θα σας πει ότι το κράτος είναι το μονοπώλιο της βίας. Τελικά μιλάτε για τις 2 οντότητες που είναι η μία η οντολογία και η άλλη η τελεολογία. Και ρωτάω: Ποιος προτιμά το κράτος σε σχέση με τον Προμηθέα; Κάθε φορά που ακούτε κρατικό φορέα σημαίνει ότι κάπου έχετε ένα πρόβλημα με τον Δία. Εμείς θέλετε δε θέλετε είμαστε με τον Προμηθέα. Άρα, να ξέρετε λοιπόν ότι κάθε φορά που λέτε «θα’ταν καλό να’χουμε ένα σοβαρό κράτος» είναι σαν να λέγατε «θα’ταν καλό να έχουμε έναν αστείο Προμηθέα». Ας σοβαρευτούμε λοιπόν, κι ας καταλάβουμε, ότι ένας πολιτισμός σαν τον Ελληνισμό είναι ικανός να μετατρέψει την φωτιά σε φως.

Όταν είμαστε μαζί, είμαστε μαζί ακόμη και απο μακριά. Όταν είμαστε κοντά δεν σημαίνει ότι είμαστε και μαζί. Ο Ελληνισμός βασίζεται στους ανθρώπους που είναι μαζί και όχι κοντά.

Σε σχέση με την θάλασσα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Ανθρωπότητας που μιλάμε σοβαρά για την έννοια της ενέργειας της θάλασσας. Ενέργεια με την ολότητά της, δεν μιλώ μόνο και μόνο για υδρογονάνθρακες και υδρίτες μεθανίου. Είναι ενδιαφέρον ότι τα ¾ του πλανήτη είναι θάλασσα και είμαστε όλοι πάνω στην ξηρά. Αυτό είναι αυτό που πιστεύουμε… οι Έλληνες είναι εδώ και καιρό πάνω στις θάλασσες.

Όλοι θεωρούμε ότι το διαδίκτυο –το ίντερνετ είναι μια επανάσταση και είναι σίγουρα η δεύτερη μεγαλύτερη επανάσταση μετά την ατομική βόμβα. Η ατομική βόμβα είναι αυτή που επέτρεψε στην ανθρωπότητα να καταλάβει ότι μπορεί να αυτοκτονήσει. Και το διαδίκτυο είναι αυτό που επέτρεψε στην ανθρωπότητα να σκεφτεί ότι μπορεί να σκεφτεί μαζί. Τεράστιο θέμα. Δεν μιλάω για κοινωνικά δίκτυα γιατί αυτό είναι εκφυλισμός. Στην πραγματικότητα αυτά σκέφτονται μόνο μόνα τους και δε σκέφτονται πια μαζί. Το διαδίκτυο πρέπει να είναι δια-δίκτυο αλλιώς είναι απομόνωση.

Μπερδεύουμε την έννοια της ομάδας με την έννοια της παρέας. Η παρέα αποτελείται από άτομα που είναι μόνοι και είναι κοντά. Η ομάδα αποτελείται από ανθρώπους που είναι μακριά και είναι μαζί. Ο Ελληνισμός λειτούργησε πάντοτε ως ομάδα.

Όταν έρχεται σιγά-σιγά η έννοια της ΑΟΖ, να θεσπίσει, να οριοθετήσει, να θεσπίσει πάνω στο δίκαιο της θάλασσας είναι κάτι που είναι πάρα πολύ φυσιολογικό για τον Ελληνισμό.

Δεν αξιολογούμε σωστά αυτό που γίνεται και τώρα στην Κύπρο. Η ιστορία της ΑΟΖ είναι μία συνεχόμενη “γειτονική” (τουρκική) ήττα. Ενώ κανένας δεν το προσέχει! Δηλαδή, έχουμε κράτη (Τουρκία) που έλεγαν ότι δεν πρέπει καν να υπάρχει η έννοια της ΑΟΖ, ήδη απ’το 1978. Έχουμε κράτη που έλεγαν ότι δεν πρέπει να υπογραφτεί η σύμβαση Montego Bay για την ΑΟΖ. Έχουμε κράτη που λένε ότι δεν έπρεπε να γίνει ποτέ τίποτα στην Μεσόγειο, ακόμη λιγότερο στην ανατολική. Και η Κύπρος έχει καταφέρει να κάνει μια οριοθέτηση το 2003, μια θέσπιση το 2004, μία οριοθέτηση το 2007, μια άλλη το 2010 και οι Κύπριοι λένε ότι τα πράγματα είναι χάλια. Και ρωτάω: Έχετε αναρωτηθεί πώς βλέπουν οι “γείτονες” αυτό που ονομάζετε χάλια, το οποίο ήταν εντελώς αδιανόητο πριν 10 χρόνια; Έχετε αναρωτηθεί πώς τα πράγματα έχουν αλλάξει που τώρα σιγά σιγά μας λένε ότι θα ‘ταν καλό οι αγωγοί μας να περνάνε κι από αλλού (Τουρκία); Έχετε αναρωτηθεί γιατί ξαφνικά μιλάμε για πάρε-δώσε πάνω στις βάσεις και ταυτόχρονα την ίδια στιγμή υπάρχουν συναντήσεις στο νησί -το άλλο- που αφορούν τους υδρογονάνθρακες; Έχετε αναρωτηθεί γιατί υπάρχουν 2 υπουργοί και όχι ένας, ούτε μόνο ένας πρόεδρος, που βρίσκονται στην ίδια σύσκεψη κι ο ένας έχει αποκλειστική αρμοδιότητα για υδρογονάνθρακες; Έχετε αναρωτηθεί γιατί καλούμε ανθρώπους από το άλλο νησί που ασχολούνται αποκλειστικά με εμπόριο πάνω στους υδρογονάνθρακες; Θα’ταν καλό, θα νιώθατε καλύτερα και θα καταλαβαίνατε επιτέλους ότι η ΑΟΖ είναι ένας τεράστιος μοχλός πίεσης, ο οποίος δεν υπήρχε ποτέ πριν.

Απ’το 1974 η πρώτη σημαντική κίνηση έγινε το 2003 (για την Κύπρο). Κάθε χρόνο μας λεν ότι θα λυθεί το πρόβλημα το οποίο δεν το ονομάζουμε πρόβλημα, το ονομάζουμε μόνο Κυπριακό. Κάθε χρόνο λοιπόν μας λεν ότι κάνουμε διαπραγματεύσεις, συναντήσεις, δύσκολες, σημαντικές… χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Είναι μερικοί από σας - λέω για τους πιο νέους – που έχουν ζήσει συνεχώς μ’αυτό. Οι πιο γέροι λένε «εντάξει ρε παιδιά, τα ξέρουμε». Και στις 2 περιπτώσεις ψηφίζουμε αυτούς που μας λένε οτι «τώρα θα λυθεί». Σημασία λοιπόν να ξέρετε έχει ότι η πρώτη μεγάλη κίνηση που γίνεται είναι η οριοθέτηση (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο. Είναι τεράστιας σημασίας και το βλέπετε ακόμη και τώρα και μπορώ να σας πω ότι η συμμαχία που έχουμε κάνει με την Αίγυπτο για την ΑΟΖ δυσκολεύει πάρα πολύ άλλες σχέσεις γειτονικές που δεν ξέρουν τι να τις κάνουν. Και η ενίσχυση αυτής της συμμαχίας και επιπλέον οι 2 οριοθετήσεις από την πλευρά της Αιγύπτου για τα δικά της μπλοκ τα οποία σταματούν ακριβώς εκεί που ξεκινάει και η Κυπριακή και η Ελληνική ΑΟΖ κι αυτό είναι τεράστιο θέμα. Κι αυτή η διαφοροποίηση έγινε ακριβώς από την Κύπρο. Σας υπενθυμίζω ότι αρχικά η Αίγυπτος ήθελε να πάρει ακριβώς τα 2/3 (όσον αφορά την οριοθέτηση ανάμεσα σε Αιγυπτιακή-Κυπριακή ΑΟΖ) λέγοντας «εσείς είστε μικρό νησί, εμείς έχουμε μεγάλη ακτογραμμή». Και κατάφερε η Κύπρος να κάνει μια οριοθέτηση πάνω στην έννοια της μέσης γραμμής, και το κατάφερε αυτό το πράγμα 3 φορές. Κι εφόσον το κατάφερε και πραγματικά ζει σε Ευρωπαϊκό και ΑΟΖικό πλαίσιο, τώρα σιγά-σιγά μπαίνει και στο φυσικό και πετρελαϊκό πλαίσιο.

Θυμάστε πολύ καλά ότι πριν μερικά χρόνια - μια δεκαετία - μας έλεγαν ότι το φυσικό αέριο δεν υπάρχει καν. Μετά μας έλεγαν ότι αποκλείεται να βρεθεί πετρέλαιο. Και τώρα υπογράφουμε συμβόλαια με εταιρίες οι οποίες μας εξηγούν ότι θα τρυπήσουν κατευθείαν στα 7μιση χιλιάδες μέτρα κατευθείαν για πετρέλαιο διαπερνώντας το φυσικό αέριο. Κι αυτό το θεωρούμε τώρα φυσιολογικό. Και εφόσον το έχουμε κάνει τόσο φυσιολογικό και είναι όλα φυσιολογικά, στο τέλος της υπόθεσης δεν καταλαβαίνουμε ποτέ τι σημαίνει θαύμα. Άμα και τα θαύματα για την Κύπρο είναι φυσιολογικά, ε τότε άσ’το. Δηλαδή, τι πρέπει να γίνει για να καταλάβετε ότι αυτή η στρατηγική στην Κύπρο είναι η αιχμή του δόρατος του Ελληνισμού; Στην Ελλάδα κάνουμε ότι μπορούμε για να ακολουθήσουμε αυτό το παράδειγμα.

Η ΑΟΖ ενισχύει τα νησιά.

Επειδή είμαστε ένας λαός του χρόνου, θα’ταν καλό να συνειδητοποιήσουμε και να μη μπερδεύουμε τα τοπικά προβλήματα του χώρου με τις στρατηγικές λύσεις του χρόνου. Το μέλλον έχει αρχίσει ήδη στην Κύπρο. Και να ξέρετε, για να είμαι πιο συγκεκριμένος: Η επίλυση του Κυπριακού γίνεται μέσω της ΑΟΖ. Όταν θα το συνειδητοποιήσετε μπορεί να είναι αργά, και να ελευθερωθεί η Κύπρος και πάλι να μη το έχετε πάρει χαμπάρι. Δε θα θεωρείτε ότι είναι θαύμα, θα σας φαίνεται τόσο φυσιολογικό και θα λέτε «εντάξει, αργήσαμε κιόλας». Λέω λοιπόν ότι όταν κάποιος σας λέει συγκεκριμένα ότι ένας Ελληνισμός που είναι ικανός να βάλει σε παρένθεση 400 χρόνια κατοχής δεν είναι ικανός να ξεπεράσει 40 χρόνια προβλημάτων, είναι γελοίο. Και βέβαια είναι ικανός, το θέμα είναι να το πιστεύει ο ίδιος, το θέμα είναι να ενεργεί ο ίδιος και το θέμα δεν είναι να περιμένει από τους άλλους. Εδώ το έχουμε. Αυτό που φτιάχνουμε τώρα είναι ένα εργαλείο, σχεδόν ένα οπλοστάσιο που μας επιτρέπει να πούμε ότι υπάρχουμε, είμαστε πραγματικά ένας λαός που παρ’όλο που προσπάθησαν μερικοί να μας αφανίσουν, συνεχίζουμε να είμαστε εδώ και γι’αυτό τον λόγο, το μόνο που έχω να σας ευχηθώ, είναι το εξής: Καλή συνέχεια.

Η διαφορά μεταξύ αρχιτέκτονα και χτίστη.

Τι χαρακτηρίζει την ζωή ενός ανθρώπου αν όχι το έργο του? Κι αν ένας άνθρωπος δεν έχει αφήσει κανένα έργο πίσω του, έζησε? Αν δεν έτυχε να γνωριστούμε προσωπικά, θα υπήρχε για εμάς ή για την ανθρωπότητα ένα ον δίχως έργο? Άρα δεν είναι τελικά χάρη στο έργο που υπάρχει κι έχει νόημα το ον?
Για να έχει νόημα ένας αρχιτέκτονας πρέπει να μπορεί να σχεδιάσει και να φτιάχνει σπίτια. Για να έχει νόημα ο άνθρωπος πρέπει να μπορεί δημιουργήσει κάτι ανθρώπινο. Όμως το θέμα δεν είναι απλοϊκό.
Ένας αρχιτέκτονας, όταν παίρνει μια παραγγελία για να φτιάξει ένα σπίτι, έχει κάποιο χρονικό όριο το οποίο ξέρει πως δεν πρέπει να υπερβεί. Οπότε εφόσον οφείλει να παράγει ένα έργο σε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα δεν σπαταλάει τον χρόνο του άσκοπα, ούτε προχωρά ανάλογα με την διάθεσή του, τα κέφια και την ψυχολογία του. Προγραμματίζει και εργάζεται με μεθοδικότητα. Επίσης, οφείλει πριν χτίσει το κτήριο να το φανταστεί, να το σκεφτεί, να το σχεδιάσει κι έπειτα να κατευθύνει τους χτίστες σύμφωνα με το σχέδιο. Αλλιώς, αν ο κάθε χτίστης αυτοσχεδίαζε και δούλευε όποτε είχε διάθεση, το σπίτι δεν θα προλάβαινε να ολοκληρωθεί, αλλά το αποτέλεσμα θα ήταν και άσχημο, διότι δεν θα εργάζονταν όλοι συντονισμένα για το ίδιο αποτέλεσμα. Συνεπώς δεν θα είχε κανένα νόημα όλο αυτό.
Δεν ισχύουν τα ίδια ακριβώς και για τον άνθρωπο και την ζωή του? Αν δεν συνειδητοποιήσουμε πως ο χρόνος μας είναι περιορισμένος, άρα δεν εργαστούμε και συνεργαστούμε με πρόγραμμα και μεθοδικότητα και νοημοσύνη η οποία θα μας επιτρέψει να δημιουργήσουμε μια στρατηγική για να πετύχουμε όλο αυτό, τότε απλώς θα αυτοσχεδιάζουμε κάθε στιγμή, για μία ζωή, με αποτέλεσμα στο τέλος η ζωή μας να είναι άσχημη και ανόητη, όπως ένα σπίτι το οποίο χτίζεται μόνο από τους χτίστες, δίχως την καθοδήγηση του αρχιτέκτονα.
Με αυτό το σκεπτικό λοιπόν καταλαβαίνουμε πως οφείλουμε να γίνουμε οι αρχιτέκτονες της ζωής μας. Είναι ανάγκη να σκεφτόμαστε, να αναρωτιόμαστε, να ψάχνουμε, άρα να φιλοσοφούμε, να εξετάζουμε συνεχώς τα πάντα και να οραματιζόμαστε ώστε να σχεδιάζουμε την ζωή μας και να παράγουμε κι ένα έργο το οποίο θα είναι ουσιαστικό για την ανθρωπότητα, ακόμη και αφού εμείς θα'χουμε φύγει.